Model DISC w pracy, czyli jak pracować z różnymi stylami osobowości?

Czy zdarzyło Ci się kiedyś zastanawiać, dlaczego z niektórymi osobami w biurze dogadujesz się w mgnieniu oka, a rozmowa z innymi przypomina tor z przeszkodami? Dlaczego przełożony oczekuje krótkich podsumowań w punktach, podczas gdy kolega z biurka obok potrzebuje szczegółowych analiz i wykresów?

Odpowiedź na te pytania leży w sposobie, w jaki wchodzimy w relacje międzyludzkie oraz w tym, jak przetwarzamy informacje (i reagujemy na stres). Każdy człowiek wnosi do środowiska zawodowego własny styl komunikacji oraz odmienną wrażliwość. Aby lepiej zrozumieć te mechanizmy powstał właśnie model DISC.

Czym jest model DISC? Podstawowe typy

W wielkim skrócie, model DISC to narzędzie psychologiczne i biznesowe, które pozwala rozpoznać podstawowe typy ludzkich zachowań. Twórcą teoretycznych założeń, na których opiera się model osobowości DISC, był amerykański psycholog William Marston. Zauważył on, że ludzkie zachowania można podzielić ze względu na cztery style zachowań, które układają się w akronim DISC:

• D - Dominujący (Dominant), 

• I - Inspirujący (Influencing), 

• S - Stabilny (Steady),

• C - Sumienny (Compliance).

Co właściwie można zmierzyć poprzez DISC?

Warto w tym miejscu podkreślić, że model DISC nie ocenia inteligencji, wartości moralnych, poziomu wykształcenia ani zdrowia psychicznego. Model ten opisuje zachowania, czyli jak konkretna osoba:

• reaguje w różnych sytuacjach,

• jakie podejmuje decyzje,

• jak komunikuje się z innymi (np. w pracy),

• jak radzi sobie z wyzwaniami (w tym ze stresem).

O ile cechy osobowości składają się na nasze emocje oraz indywidualne przekonania (nasze “wnętrze”), tak model DISC bada “zewnętrzną” powłokę (to, co można zaobserwować). Dzięki temu można dowiedzieć się, jak dana osoba funkcjonuje na co dzień oraz jak radzi sobie w warunkach podwyższonego stresu.

Cztery style zachowań - kolory i charakterystyka

Aby ułatwić zapamiętanie poszczególnych profilów, do każdego stylu przyporządkowano określony kolor. Podział ten sprawia, że 4 typy osobowości człowieka stają się łatwiejsze do rozpoznania w środowisku pracy. Jakie są unikalne cechy każdego stylu?

Dla stylu D - kolor czerwony: osobowość dominująca

Osoba charakteryzująca się przewagą stylu D (Dominant) to naturalny lider nastawiony na osiąganie celów. Dla niego świat jest pełen wyzwań do pokonania. Chętnie podejmuje ryzyko i przejmuje inicjatywę. Osoba ta jest pewna siebie, przebojowa i odważnie idzie po swoje. W biznesie nastawiona jest na realizację wyników. Podejmuje szybkie decyzje.

Co może stanowić trudność, bywa postrzegana jako osoba autorytarna, narzucająca swoje zdanie i wymagająca (dużo wymaga od siebie i od innych). A to może powodować lub zaostrzać konflikty. Stąd kolor czerwony, który świetne pasuje do tego typu osobowości.

Dla stylu I - kolor żółty: osobowość inspirująca

Styl I (Influencing) reprezentuje osoby nastawione na ludzi, towarzyskie, kreatywne, pełne pozytywnej energii, które “zarażają” innych swoimi pomysłami. W pracy można odnieść wrażenie, że wszędzie ich pełno. Roztaczają za sobą pogodną, pozytywną atmosferę. Nie bez powodu osobowość inspirująca otrzymała kolor żółty, który kojarzy się z radością i energią. To prawdziwa dusza towarzystwa, która ceni bliską relację ze współpracownikami.

Żółty styl zachowania opiera się na tworzeniu przyjaznej atmosfery i optymizmie. Jednak osobowość ta - choć inspirująca - bywa chaotyczna, miewa tendencje do słomianego zapału oraz unikania skomplikowanych zadań i trudnych tematów. 

Dla stylu S - kolor zielony: osobowość stabilna

Można powiedzieć, że osoby o przewadze stylu S (Steady), stanowią trzon w każdej organizacji. Są to pracownicy wyważeni, cierpliwi, godni zaufania i niezwykle lojalni. Stabilne środowisko pracy oraz dobra atmosfera to, coś do czego dążą. Nie lubią niepotrzebnego ryzyka (cenią stabilność). W zestawieniu z dwoma poprzednimi stylami osobowości, kolor zielony gwarantuje spokój, harmonię i daje poczucie bezpieczeństwa. Przedstawiciel koloru zielonego jest doskonałym przyjacielem (styl stabilny to dobry słuchacz i kompan).

Osoby o tym stylu osobowości cechuje poczucie odpowiedzialności i troska o innych. Wyzwaniem może być dla nich stawianie granic, asertywność oraz praca pod presją czasu.

Dla stylu C - kolor niebieski: osobowość sumienna

Osoby o stylu C (Compliance), do którego przypisano kolor niebieski, to mistrzowie jakości, logiki i utrzymywania wysokich standardów. Cenią porządek i procedury. W komunikacji bazują na liczbach i twardych dowodach - potrzebują rzetelnych danych do oceny sytuacji. To świetni fachowcy w swojej dziedzinie (często dość wąskiej i technicznej).

W pracy kierują się faktami, są niezwykle skrupulatni, precyzyjni, ale również krytyczni (wobec siebie i innych). Zapewniają wysoki standard swojej pracy.

Dlaczego model DISC stosuje się w HR i zarządzaniu zespołem?

Zastosowanie modelu DISC w nowoczesnych działach HR i strukturach menedżerskich ma charakter powszechny. Wykorzystuje się go w:

• rekrutacji i odpowiednim dopasowaniu do danej roli - narzędzie to rekruterzy często stosują jako uzupełnienie tradycyjnych metod oceny (takich jak test predyspozycji zawodowych). Model DISC pozwala ocenić, czy dany kandydat odnajdzie się w kulturze organizacyjnej firmy i wyzwaniach na danym stanowisku;

• budowaniu wyważonych zespołów - praca z przedstawicielami wyłącznie jednego typu zachowań nie byłaby zbyt efektywna. Najlepsze zespoły to te, w których pracownicy wzajemnie się uzupełniają. Tworzy to odpowiednio zbalansowaną dynamikę zespołu;

• podczas rozwiązywania sporów - konflikt w pracy i niezrozumienie wynika najczęściej z błędów komunikacyjnych. Każdy typ osobowości mówi trochę innym językiem. Bezpośredniość i impulsywność w trakcie rozmowy można uznać za brak szacunku, a ekspresyjny sposób bycia może irytować bardziej powściągliwych i wycofanych pracowników. Znajomość różnic wynikających z modelu DISC pozwala dostrzec odmienność nie jako złośliwość, ale jako inny, specyficzny "język";

• zarządzaniu zespołem - manager/lider, który zna styl DISC swoich podwładnych, potrafi dobrać odpowiedni sposób komunikacji do danego pracownika. Poprawia to jakość i efektywność pracy, a także samą atmosferę w zespole. Po prostu służy lepszym relacjom.

Jak skutecznie komunikować się z poszczególnymi typami w pracy?

Powyższa charakterystyka każdego z poszczególnych typów osobowości pokazuje, że wymagają one trochę innych sposobów komunikacji. Choć wszyscy w firmie mówimy o tym samym (i tym samym językiem), to nie zawsze tak samo odbieramy intencje drugiej osoby.

Aby przełożyć teorię na codzienne praktyki biurowe i skutecznie komunikować się z ludźmi wokół nas, warto poznać podstawowe zasady dopasowania komunikacyjnego. Jak skutecznie poprawić relacje między współpracownikami?

Komunikacja z typem czerwonym - postaw na konkret i cel

W rozmowie z osobą dominującą warto zwrócić uwagę na:

• konkrety (bez zbędnego “lania wody”),

• mierzalne cele, wyniki biznesowe i możliwy zysk - to przykuje uwagę rozmówcy,

• asertywność i umiejętne stawianie granic (co może być trudne w kontakcie z typem czerwonym).

Komunikacja z typem żółtym - daj mu się wykazać

W przypadku osobowości inspirującej:

• bądź przyjazny, otwarty i zaangażowany,

• jeśli jest taka możliwość, pozwól na kreatywność i dzielenie się swoimi pomysłami (typ żółty lubi być w centrum uwagi),

• doceniaj i unikaj krytyki personalnej,

• skup się na emocjach i relacjach (unikaj "suchego" i mocno technicznego języka).

Komunikacja z typem zielonym - bądź życzliwy i empatyczny

Rozmawiając z osobą o stylu osobowości S:

• zadbaj o przyjazną atmosferę,

• nie wywieraj zbędnej presji (osoby te cenią spokój),

• daj czas na podjęcie decyzji, 

• bądź konkretny i empatyczny.

Komunikacja z typem niebieskim - postaw na twarde dane

W kontaktach z osobowością sumienną warto:

• przygotować logiczne argumenty (najlepiej poparte twardymi dowodami, liczbami itp.),

• postawić na konkret i rzeczowość,

• przedstawić konkretny plan działania (harmonogramy, procedury),

• nie oczekuj natychmiastowej reakcji - daj czas na przygotowanie się i analizę (do podjęcia decyzji potrzebuje czasu).

Zalety i wyzwania związane z modelem DISC w pracy

Jak każde narzędzie diagnostyczne, model ten niesie ze sobą ogromny potencjał, ale wymaga odpowiedzialnego stosowania.

Zalety:

• większa świadomość swoich mocnych i słabych stron jako pracownika,

• umożliwia pracę nad sobą i poprawę negatywnych zachowań,

• pomaga w efektywniejszej organizacji pracy,

• poprawa komunikacji członków zespołu,

• wpływa korzystnie na wyniki i realizację celów biznesowych.

Wyzwania i nieporozumienia związane z modelem DISC:

• ryzyko szufladkowania ludzi - czy model DISC klasyfikuje ludzi? Warto pamiętać, że to rodzaj narzędzia, które ma pomóc, a nie totalnie zdefiniować daną osobę. Model ten nie dzieli ludzi na gorszych i lepszych, wskazuje wyłącznie pewne charakterystyczne cechy, które mają pomóc w lepszym zrozumieniu siebie nawzajem;

• nie ma złego, dobrego, lepszego czy gorszego stylu osobowości. Każdy prezentuje mocne strony i wyzwania, nad którymi trzeba pracować. W różnych sytuacjach możemy sięgać po różne style zachowań;

• każdy z nas jest sumą kilku stylów - mało kto prezentuje wyłącznie jeden styl osobowości. Po prostu niektóre sytuacje (np. środowisko pracy) uaktywniają w nas pewne cechy bardziej, a inne mniej. Warto o tym pamiętać;

• usprawiedliwianie trudnego zachowania - wymaga pracy nad sobą, a nie "zrzucania na karb" przypisanego stylu zachowania (chyba, że chcemy być postrzegani jako toksyczny pracownik).

Warto pamiętać, że skrajny perfekcjonizm i sztywność procedur nie zawsze wynikają wyłącznie ze stylu C (kolor niebieski). Czasem w grę wchodzą głębsze struktury osobowościowe, takie jak osobowość anankastyczna, co wymaga odrębnego, bardziej dostosowanego modelu zarządzania.

💡 Przeczytaj też o dwóch charakterystycznych typach osobowości - ekstrawertyku oraz introwertyku. Jacy są w życiu prywatnym i zawodowym?

Model DISC a zawody dla poszczególnych stylów osobowości

Odnalezienie stanowiska zgodnego z posiadanym stylem zachowania sprawia, że praca przychodzi naturalnie i co najważniejsze - przynosi satysfakcję. Gdzie poszczególne style osobowości odnajdą swoje naturalne środowisko?

Zawody dla Stylu D (czerwonego)

Osoby o charakterze dominującym najlepiej sprawdzą się na stanowiskach wymagających decyzyjności, odwagi, nastawionych na realizację celów biznesowych, np.:

• dyrektor zarządzający / CEO,

• menager sprzedaży,

• przedsiębiorca,

• konsultant biznesowy,

• kierownik zespołu (team lider).

Zawody dla Stylu I (żółtego)

Osobowość o wrażliwości społecznej i wysokim poziomie energii, stworzona jest do ról opartych na relacjach, wizerunku i inspiracji, np.:

• specjalista ds. PR i marketingu,

• dziennikarz i copywriter (twórca treści),

• rzecznik prasowy,

• nauczyciel i wykładowca,

• pracownik fundacji.

Zawody dla Stylu S (zielonego)

Zielony profil lepiej odnajdzie się w rolach wymagających wsparcia, ciągłości procesowej, empatii oraz budowania zaufania, np.:

• specjalista ds. obsługi klienta,

• pracownik działu HR,

• pracownik biurowy,

• pedagog, psycholog i terapeuta,

• pracownik socjalny,

• pielęgniarka i inne zawody medyczne.

Zawody dla Stylu C (niebieskiego)

Osoby z cechami analitycznymi odnajdą się tam, gdzie kluczowe są wysokie standardy, kontrola i weryfikacja danych, np.:

• programista,

• tester oprogramowania,

• księgowy,

• audytor finansowy,

• inżynier jakości,

• analityk danych,

• urzędnik państwowy,

• specjalista ds. BHP.

Jak wykorzystać model DISC do rozwoju osobistego?

Rozumienie koncepcji DISC to potężny wyzwalacz rozwoju osobistego. Pozwala nie tylko pracować efektywniej, ale również budować bardziej satysfakcjonujące relacje - prywatne i zawodowe.

3 kroki do wykorzystania DISC w pracy na co dzień

Spróbuj ocenić, do jakiego stylu osobowości masz najbliżej

Warto przyjrzeć się swoim reakcjom - zwłaszcza w sytuacjach stresowych (wówczas są one zwykle "automatyczne"). Czy są one impulsywne? Czy pierwszą reakcją jest chęć przejęcia kontroli, szukanie wsparcia u innych, czy dążenie do rozwiązania problemu? Uzmysłowienie sobie, jak reagujemy w określonych sytuacjach może przybliżyć nas do konkretnego stylu zachowania (a tym samym zwiększyć wiedzę o nas samych).

W Internecie niektóre portale oferują bezpłatny test DISC, który ma jednak bardziej poglądowy charakter. Profesjonalne i certyfikowane testy (wykorzystywane np. przez działy HR) są płatne i wymagają odpowiedniej interpretacji specjalisty (np. psycholog biznesu oraz specjalista HR).

Obserwuj swoje otoczenie - w pracy i nie tylko

Zwracaj uwagę na style zachowań u swoich współpracowników, przełożonych i podwładnych. Przyjrzyj się ich sposobie mówienia i ekspresji, jaką mają preferowaną formę kontaktu (pisemna czy twarzą w twarz) i sposób podejmowania decyzji. Nauczenie się właściwej komunikacji z innymi będzie z korzyścią dla Ciebie i całego zespołu. Pozwala to nie tylko zwiększyć efektywność pracy, ale wpływa również korzystnie na relacje i atmosferę w grupie. Z tego samego powodu znajomość 4 podstawowych stylów zachowań pomocna jest w kontaktach prywatnych.

Świadomie dostosowuj styl

Kiedy rozmawiasz z typem niebieskim, spolaryzuj swoje emocje i przygotuj konkretne liczby. Jeśli pracujesz z typem zielonym, zwolnij tempo i zaoferuj wsparcie. Ekspresyjny typ żółty zapewne doceni Twoją otwartość na jego pomysły, a lider koloru czerwonego doceni troskę o wyniki. Taka dojrzałość komunikacyjna natychmiast poprawi Twoją pozycję w organizacji i podkreśli, że budowanie relacji zawodowych ma dla Ciebie ogromne znaczenie.

Czy model DISC to klucz do efektywnej i harmonijnej pracy?

Znajomość modelu osobowości DISC to jedna z najbardziej praktycznych umiejętności, jaką można nabyć na współczesnym rynku pracy. Pomaga przekształcić konflikty, które często wynikają z indywidualnych różnic stylów osobowości, we wzajemne zrozumienie - z korzyścią dla całej organizacji.

Kiedy zrozumiemy, że ludzkie zachowania wynikają z odmiennych potrzeb, lęków i motywacji, zyskujemy narzędzie do budowania trwałych relacji, podnoszenia efektywności i świadomego kierowania własną ścieżką zawodową. Zamiast walczyć z odmiennością współpracowników, warto zacząć z niej czerpać – dla korzyści całego zespołu i własnej satysfakcji z pracy.

👉 Szukasz nowej pracy? Sprawdź oferty na Asistwork.