Zaświadczenie o niekaralności — jak i gdzie można je uzyskać
Zaświadczenie o niekaralności to dokument potwierdzający, że dana osoba nie została skazana wyrokiem sądu. Wydaje je Krajowy Rejestr Karny (KRK) na wniosek zainteresowanego podmiotu zbiorowego lub osoby fizycznej, pod warunkiem że istnieje podstawa prawna, dzięki której mogą uzyskać takie dane. Co oznacza to dla pracownika ubiegającego się o pracę? Jak i gdzie można uzyskać takie zaświadczenie? Wyjaśnijmy.
Kiedy potrzebujesz zaświadczenia o niekaralności
Jeśli ubiegasz się o pracę, pracodawca może wymagać od Ciebie przedłożenia zaświadczenia o niekaralności i sam może o nie wystąpić, ale tylko w określonych przypadkach. Innymi słowy, musi istnieć podstawa prawna. Co oznacza, że nie każdy pracodawca może od Ciebie wymagać zaświadczenia o niekaralności. Istnieje konkretna lista stanowisk, których taki wymóg dotyczy. Należą do nich:
- stanowiska urzędów państwowych i samorządowych,
- nauczyciele i wychowawcy kolonijni,
- policjanci,
- pracownicy kontroli skarbowej,
- agenci ochrony,
- konwojenci,
- detektywi,
- taksówkarze,
- przewodnicy i piloci wycieczek.
Przyjęło się jednak, że część pracodawców, którzy nie są uprawnieni przepisami do pozyskiwania takich informacji, oczekują przedłożenia zaświadczenia o niekaralności przez pracowników ubiegających się o zatrudnienie. Dotyczy to najczęściej tych stanowisk, z którymi wiąże się odpowiedzialność materialna i obrót gotówką. Należy jednak wiedzieć, że choć możesz spełnić oczekiwania pracodawcy i przedłożyć mu takie zaświadczenie, to jeśli tego nie zrobisz, nie możesz być z tego powodu zdyskredytowany w procesie rekrutacji. Gdybyś bowiem udowodnił pracodawcy, że ten nie przyjął Cię do pracy tylko ze względu na brak takiego dokumentu, a inna osoba ubiegająca się o to stanowisko o takich samych kwalifikacjach dostała zatrudnienie tylko ze względu na to, że taki dokument przedstawiła, mógłbyś dochodzić swoich praw w sądzie.
Kto może wnioskować o zaświadczenie o niekaralności
Ustawa z dnia 24 maja 2000 roku o Krajowym Rejestrze Karnym (KRK) z późniejszymi zmianami precyzyjnie mówi o tym, kto i jakie informacje może pozyskać z Rejestru. Podmiotami uprawnionymi są do tego zarówno pracodawcy, którzy prowadzą zatrudnienie na stanowiska z listy stanowisk objętych wymogiem niekaralności, jak i osoby fizyczne, których temat dotyczy. Innymi słowy, każda uprawniona osoba fizyczna, spółka osobowa lub kapitałowa, dla której istnieje podstawa prawna, może ubiegać się o takie informacje z Rejestru. Może się o nią ubiegać także sam zainteresowany.
Jakie informacje zawiera zaświadczenie o niekaralności
Zaświadczenie o niekaralności oprócz podstawowych informacji o osobie takich jak imiona, nazwisko, czy rok urodzenia, które wypełnia sam zainteresowany lub inny uprawniony podmiot, zawiera jedną, kluczową informację — że osoba figuruje lub nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym. W praktyce oznacza to, że zaświadczenie jest odpisem, które ma na celu przedstawienie tylko jednej informacji. Dzięki niemu dowiemy się, czy sprawdzana osoba była skazana prawomocnym wyrokiem sądu, czy też nie.
Jak możesz uzyskać zaświadczenie o niekaralności
Istnieje kilka metod uzyskania zaświadczenia z KRK. Wniosek o taki dokument możesz złożyć osobiście, przez pełnomocnika, listownie lub przez Internet, Za każdym razem musisz jednak wypełnić wniosek, w którym należy wskazać dane osoby, o której informacje chcesz uzyskać.
Osobiście
Złożenie wniosku osobiście to najkrótsza droga do uzyskania zaświadczenia o niekaralności. Takie zaświadczenie dostaniesz od ręki (w wyjątkowych przypadkach do 7 dni) w punkcie informacyjnym Krajowego Rejestru Karnego, który znajduje się w najbliższym sądzie okręgowym lub rejonowym. Wystarczy, że wypełnisz wniosek, a pracownicy punktu sprawdzą, czy figurujesz w Rejestrze i przybiją na wniosku odpowiednią pieczęć. Innymi słowy, postawią pieczęć mówiąca o tym, że osoba wskazana we wniosku figuruje lub nie figuruje w Rejestrze Karnym.
Przez Pełnomocnika
Wniosek o zaświadczenie o niekaralności możesz złożyć przez pełnomocnika, którym mogą być Twoi bliscy, w tym mąż, żona, dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo lub dalsza rodziny i osoby niespokrewnione. Jednak w ich przypadku wymagana będzie opłata za pełnomocnictwo (nie zapłacisz jej jedynie za pełnomocnika będącego bliskim członkiem rodziny).
Pocztą Polską
Wniosek o wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego możesz złożyć także listownie, wysyłając list polecony na adres Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego w Warszawie, albo na adres jednego z punktów informacyjnych. Zaświadczenie powinno zostać do Ciebie wysłane na adres wskazany we wniosku w terminie 7 dni, od otrzymania wniosku.
Przez Internet
Zaświadczenie z KRK wydawane jest także przez Internet. W tym celu musisz posiadać profil zaufany i wypełnić formularz za pośrednictwem strony Krajowego Rejestru Karnego. Warto jednak wiedzieć, że zapytania złożone w sposób elektroniczny, otrzymają odpowiedź także elektroniczną, która nie może zostać wydrukowana, a może być przesyłana jedynie poprzez e-mail lub nośnik pamięci elektronicznej. Zaświadczenie o niekaralności wydawane jest zwykle tego samego dnia, nie później jednak niż w terminie 7 dni od złożenia wniosku.
Czy zaświadczenie o niekaralności jest płatne
W zależności od sposobu złożenia wniosku dokument zaświadczenia o niekaralności zostanie Ci wydany za określoną opłatą. Jeśli złożysz wniosek osobiście w Punkcie Informacji Krajowego Rejestru Sądowego lub za pośrednictwem Poczty Polskiej, zapłacisz 30 zł. Opłatę musisz uiścić przed złożeniem lub wysłaniem wniosku za pomocą znaków opłat sądowej, zakupionych w kasie sądu, w systemie e-Płatności lub przelewem na rachunek bankowy Ministerstwa Sprawiedliwości, wskazując w tytule przelewu imię i nazwisko osoby, której dotyczy wniosek. Dowód wniesionej opłaty musisz dołączyć do wniosku.
Jeśli natomiast wniosek o wydanie zaświadczenia składasz za pośrednictwem e-KRK (przez Internet) to opłata wyniesie 20 zł i możesz ją wnieść wyłącznie za pomocą jednej z metod, udostępnionych w systemie e-KRK.
Jeśli wnioskujesz o wydanie zaświadczenia na swój temat, ale chcesz to zrobić za pośrednictwem osoby trzeciej, która nie jest z Tobą spokrewniona, to będziesz musiał dodatkowo wnieść opłatę skarbową za pełnomocnictwo (17 zł).
Wszystkie te opłaty reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
Pozostałe wpisy
Gotowość do pracy – czym jest, kiedy przysługuje wynagrodzenie i co mówi Kodeks pracy?
Pracownik stawił się w zakładzie pracy o ustalonej godzinie, jest gotowy do wykonywania pracy, ale z przyczyn dotyczących pracodawcy nie może jej rozpocząć. Albo pracodawca polecił mu pozostać w domu i czekać na telefon. Albo pracownik po zwolnieniu bez wypowiedzenia wrócił do zakładu i zadeklarował zamiar wykonywania pracy, podczas gdy pracodawca odmawia jej przyjęcia. We wszystkich tych sytuacjach pojawia się jedno pytanie: czy za gotowość do pracy przysługuje wynagrodzenie? Odpowiedź nie jest jednoznaczna – zależy od tego, jaka konkretnie gotowość wchodzi w grę, w jakiej formie jest realizowana i z czego wynika. Ten artykuł wyjaśnia wszystkie aspekty gotowości do pracy w świetle przepisów Kodeksu pracy i orzecznictwa sądów – precyzyjnie i bez ogólników.
2026-09-06
Przestój w pracy – wynagrodzenie, prawa pracownika i obowiązki pracodawcy
Maszyna się zepsuła. Dostawca nie dostarczył materiałów. System informatyczny padł. Albo pracodawca po prostu nie ma dla Ciebie pracy na ten dzień – i siedzisz w zakładzie, gotowy do wykonywania swoich obowiązków, ale bez możliwości ich realizacji. To właśnie przestój w pracy – sytuacja, która zdarza się w niemal każdej branży, a mimo to wciąż budzi wśród pracowników i pracodawców wiele pytań. Ile przysługuje wynagrodzenia? Czy pracodawca może zamiast płacić – wysłać pracownika na urlop? Co się dzieje, gdy przestój trwa nie godziny, ale tygodnie?
2026-08-27
Opieka wytchnieniowa – co to jest? Jak się o nią starać?
Sprawowanie opieki nad członkiem rodziny ze znacznym stopniem niepełnosprawności to niełatwe zadanie. Nie wystarczy troska i wsparcie finansowe Państwa. Często potrzebny jest także ktoś, kto zapewni czasowe zastępstwo i pozwoli bliskim na chwilę odpoczynku lub wykonanie własnych codziennych obowiązków. Dowiedz się, kto może skorzystać z czasowej pomocy w formie usługi opieki wytchnieniowej i jak działa program.
2026-08-21
Użytkowanie wieczyste – co to jest, jakie daje prawa i jak wygląda przekształcenie we własność?
Użytkowanie wieczyste to jedna z tych instytucji prawnych, które wciąż budzą wiele pytań — mimo że w Polsce funkcjonuje od dekad, a od 2019 roku znaczna część gruntów mieszkaniowych została z niego automatycznie wyłączona. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest użytkowanie wieczyste, czym różni się od prawa własności, jakie opłaty się z nim wiążą, czy można je zbyć oraz jak w praktyce wygląda przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności — także w kontekście najnowszych zmian.
2026-08-17
Pozostałe wpisy w pozostałych kategoriach
Kapitał zakładowy – co to jest, ile wynosi i jak działa w różnych spółkach?
Kapitał zakładowy to jedno z tych pojęć, które funkcjonuje w języku prawa handlowego i finansów jako oczywistość – a w praktyce bywa źródłem nieporozumień, kosztownych błędów i niezrealizowanych oczekiwań. Ten artykuł wyjaśnia, czym jest kapitał zakładowy, jak działa w różnych typach spółek, jakie są minimalne wymagania ustawowe, co można wnieść jako wkład i jak podwyższyć lub obniżyć kapitał.
2026-09-07
Benefity pracownicze – co warto wiedzieć, zanim zaprojektujesz pakiet dla swojego zespołu
Jeszcze kilkanaście lat temu benefity pracownicze kojarzyły się głównie z kartą sportową i dostępem do prywatnej opieki medycznej – dodatkiem miłym, ale w gruncie rzeczy drugorzędnym wobec wysokości pensji. Dziś świadczenia pozapłacowe stały się jednym z kluczowych argumentów, którymi kandydaci kierują się przy wyborze pracodawcy, a firmy, które traktują ten temat po macoszemu, coraz częściej przegrywają rywalizację o najlepszych specjalistów jeszcze zanim dojdzie do rozmowy o wynagrodzeniu. Ten artykuł powstał z myślą o osobach odpowiedzialnych za politykę personalną w firmie – niezależnie od tego, czy zarządzają zespołem dziesięciu osób, czy budują strategię benefitową dla całej organizacji. Znajdziesz w nim zarówno podstawowe informacje o tym, czym różnią się benefity pracownicze od wynagrodzenia zasadniczego, jak i konkretne przykłady świadczeń, które wpływają na decyzje kandydatów i zaangażowanie pracowników już zatrudnionych.
2026-09-03
Praca bez wykształcenia: 8 branż, zarobki i jak zacząć krok po kroku
Świadectwo maturalne czy dyplom uczelni to dla wielu pracodawców ważny sygnał – ale nie jedyny, który się liczy. Rynek pracy w Polsce od lat wysyła ten sam komunikat: doświadczenie, konkretne umiejętności i dyspozycyjność bywają cenniejsze niż kilka lat spędzonych na uczelni. Praca bez wykształcenia wyższego – a nawet praca bez matury – jest nie tylko możliwa, ale w wielu branżach przynosi atrakcyjne wynagrodzenie, stabilne zatrudnienie i możliwości rozwoju. Ten artykuł pokazuje, jak wygląda rynek pracy dla osób bez wyższego wykształcenia: jakie zawody są dostępne, ile można zarobić, gdzie szukać ofert i jak zwiększyć swoje szanse. Znajdziesz tu też praktyczne wskazówki dotyczące pierwszych kroków w karierze bez dyplomu.
2026-09-03
Recruitment Process Outsourcing (RPO) – czym jest i kiedy warto z niego skorzystać?
Rekrutacja to jeden z tych obszarów biznesu, który najczęściej jest albo niedofinansowany, albo przeciążony. Dział HR walczy z rosnącą liczbą wakatów, kandydaci czekają tygodniami na odpowiedź, a menedżerowie narzekają, że dostają CV nieodpowiadające stanowisku. W takich momentach coraz więcej firm zaczyna rozważać outsourcing rekrutacji – oddanie całości lub części procesów rekrutacyjnych zewnętrznemu partnerowi. Jednym z najbardziej zaawansowanych modeli tego podejścia jest recruitment process outsourcing, znany jako RPO. Czym dokładnie jest RPO, jak różni się od zwykłej agencji rekrutacyjnej, dla kogo ma sens i jak wygląda współpraca w praktyce?
2026-09-02
