Zaświadczenie o niekaralności — jak i gdzie można je uzyskać
Zaświadczenie o niekaralności to dokument potwierdzający, że dana osoba nie została skazana wyrokiem sądu. Wydaje je Krajowy Rejestr Karny (KRK) na wniosek zainteresowanego podmiotu zbiorowego lub osoby fizycznej, pod warunkiem że istnieje podstawa prawna, dzięki której mogą uzyskać takie dane. Co oznacza to dla pracownika ubiegającego się o pracę? Jak i gdzie można uzyskać takie zaświadczenie? Wyjaśnijmy.
Spis treści
Kiedy potrzebujesz zaświadczenia o niekaralności
Jeśli ubiegasz się o pracę, pracodawca może wymagać od Ciebie przedłożenia zaświadczenia o niekaralności i sam może o nie wystąpić, ale tylko w określonych przypadkach. Innymi słowy, musi istnieć podstawa prawna. Co oznacza, że nie każdy pracodawca może od Ciebie wymagać zaświadczenia o niekaralności. Istnieje konkretna lista stanowisk, których taki wymóg dotyczy. Należą do nich:
- stanowiska urzędów państwowych i samorządowych,
- nauczyciele i wychowawcy kolonijni,
- policjanci,
- pracownicy kontroli skarbowej,
- agenci ochrony,
- konwojenci,
- detektywi,
- taksówkarze,
- przewodnicy i piloci wycieczek.
Przyjęło się jednak, że część pracodawców, którzy nie są uprawnieni przepisami do pozyskiwania takich informacji, oczekują przedłożenia zaświadczenia o niekaralności przez pracowników ubiegających się o zatrudnienie. Dotyczy to najczęściej tych stanowisk, z którymi wiąże się odpowiedzialność materialna i obrót gotówką. Należy jednak wiedzieć, że choć możesz spełnić oczekiwania pracodawcy i przedłożyć mu takie zaświadczenie, to jeśli tego nie zrobisz, nie możesz być z tego powodu zdyskredytowany w procesie rekrutacji. Gdybyś bowiem udowodnił pracodawcy, że ten nie przyjął Cię do pracy tylko ze względu na brak takiego dokumentu, a inna osoba ubiegająca się o to stanowisko o takich samych kwalifikacjach dostała zatrudnienie tylko ze względu na to, że taki dokument przedstawiła, mógłbyś dochodzić swoich praw w sądzie.
Kto może wnioskować o zaświadczenie o niekaralności
Ustawa z dnia 24 maja 2000 roku o Krajowym Rejestrze Karnym (KRK) z późniejszymi zmianami precyzyjnie mówi o tym, kto i jakie informacje może pozyskać z Rejestru. Podmiotami uprawnionymi są do tego zarówno pracodawcy, którzy prowadzą zatrudnienie na stanowiska z listy stanowisk objętych wymogiem niekaralności, jak i osoby fizyczne, których temat dotyczy. Innymi słowy, każda uprawniona osoba fizyczna, spółka osobowa lub kapitałowa, dla której istnieje podstawa prawna, może ubiegać się o takie informacje z Rejestru. Może się o nią ubiegać także sam zainteresowany.
Jakie informacje zawiera zaświadczenie o niekaralności
Zaświadczenie o niekaralności oprócz podstawowych informacji o osobie takich jak imiona, nazwisko, czy rok urodzenia, które wypełnia sam zainteresowany lub inny uprawniony podmiot, zawiera jedną, kluczową informację — że osoba figuruje lub nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym. W praktyce oznacza to, że zaświadczenie jest odpisem, które ma na celu przedstawienie tylko jednej informacji. Dzięki niemu dowiemy się, czy sprawdzana osoba była skazana prawomocnym wyrokiem sądu, czy też nie.
Jak możesz uzyskać zaświadczenie o niekaralności
Istnieje kilka metod uzyskania zaświadczenia z KRK. Wniosek o taki dokument możesz złożyć osobiście, przez pełnomocnika, listownie lub przez Internet, Za każdym razem musisz jednak wypełnić wniosek, w którym należy wskazać dane osoby, o której informacje chcesz uzyskać.
Osobiście
Złożenie wniosku osobiście to najkrótsza droga do uzyskania zaświadczenia o niekaralności. Takie zaświadczenie dostaniesz od ręki (w wyjątkowych przypadkach do 7 dni) w punkcie informacyjnym Krajowego Rejestru Karnego, który znajduje się w najbliższym sądzie okręgowym lub rejonowym. Wystarczy, że wypełnisz wniosek, a pracownicy punktu sprawdzą, czy figurujesz w Rejestrze i przybiją na wniosku odpowiednią pieczęć. Innymi słowy, postawią pieczęć mówiąca o tym, że osoba wskazana we wniosku figuruje lub nie figuruje w Rejestrze Karnym.
Przez Pełnomocnika
Wniosek o zaświadczenie o niekaralności możesz złożyć przez pełnomocnika, którym mogą być Twoi bliscy, w tym mąż, żona, dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo lub dalsza rodziny i osoby niespokrewnione. Jednak w ich przypadku wymagana będzie opłata za pełnomocnictwo (nie zapłacisz jej jedynie za pełnomocnika będącego bliskim członkiem rodziny).
Pocztą Polską
Wniosek o wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego możesz złożyć także listownie, wysyłając list polecony na adres Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego w Warszawie, albo na adres jednego z punktów informacyjnych. Zaświadczenie powinno zostać do Ciebie wysłane na adres wskazany we wniosku w terminie 7 dni, od otrzymania wniosku.
Przez Internet
Zaświadczenie z KRK wydawane jest także przez Internet. W tym celu musisz posiadać profil zaufany i wypełnić formularz za pośrednictwem strony Krajowego Rejestru Karnego. Warto jednak wiedzieć, że zapytania złożone w sposób elektroniczny, otrzymają odpowiedź także elektroniczną, która nie może zostać wydrukowana, a może być przesyłana jedynie poprzez e-mail lub nośnik pamięci elektronicznej. Zaświadczenie o niekaralności wydawane jest zwykle tego samego dnia, nie później jednak niż w terminie 7 dni od złożenia wniosku.
Czy zaświadczenie o niekaralności jest płatne
W zależności od sposobu złożenia wniosku dokument zaświadczenia o niekaralności zostanie Ci wydany za określoną opłatą. Jeśli złożysz wniosek osobiście w Punkcie Informacji Krajowego Rejestru Sądowego lub za pośrednictwem Poczty Polskiej, zapłacisz 30 zł. Opłatę musisz uiścić przed złożeniem lub wysłaniem wniosku za pomocą znaków opłat sądowej, zakupionych w kasie sądu, w systemie e-Płatności lub przelewem na rachunek bankowy Ministerstwa Sprawiedliwości, wskazując w tytule przelewu imię i nazwisko osoby, której dotyczy wniosek. Dowód wniesionej opłaty musisz dołączyć do wniosku.
Jeśli natomiast wniosek o wydanie zaświadczenia składasz za pośrednictwem e-KRK (przez Internet) to opłata wyniesie 20 zł i możesz ją wnieść wyłącznie za pomocą jednej z metod, udostępnionych w systemie e-KRK.
Jeśli wnioskujesz o wydanie zaświadczenia na swój temat, ale chcesz to zrobić za pośrednictwem osoby trzeciej, która nie jest z Tobą spokrewniona, to będziesz musiał dodatkowo wnieść opłatę skarbową za pełnomocnictwo (17 zł).
Wszystkie te opłaty reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
Pozostałe wpisy
Okres rozliczeniowy w pracy – co to jest i jak działa w praktyce?
Okres rozliczeniowy decyduje o tym, jak rozliczany jest czas pracy, kiedy powstają nadgodziny i ile faktycznie godzin możesz przepracować w danym okresie. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć swoje prawa lub uporządkować kwestie kadrowe w firmie, ten artykuł rozwieje najważniejsze wątpliwości.
2026-04-02
Rozwiązanie umowy o pracę – zwolnienie z pracy w świetle przepisów
Umowa o pracę może zostać rozwiązana z różnych powodów. Jednym z nich jest oczywiście zwolnienie z pracy, ale nie zawsze scenariusz wygląda tak samo. Niezależnie od tego, czy przełożony wręczył Ci wypowiedzenie, czy podpisujecie porozumienie stron, warto znać swoje prawa. Poniżej najważniejsze informacje o tym, jak powinno wyglądać rozstanie z pracodawcą, z którym łączy Cię stosunek pracy.
2026-04-01
Praca w sobotę – kiedy jest możliwa i jaka rekompensata przysługuje pracownikowi?
Czy pracodawca może polecić pracę w sobotę? A jeśli tak – czy należy się za to dodatkowe wynagrodzenie albo dzień wolny? W wielu firmach sobota jest standardowym dniem wolnym wynikającym z pięciodniowego tygodnia pracy, dlatego polecenie pracy w tym dniu budzi sporo pytań i wątpliwości. Sprawdzamy, kiedy praca w sobotę jest zgodna z przepisami, jakie prawa ma pracownik oraz jak powinna wyglądać rekompensata za wykonywanie obowiązków w dniu wolnym. Praca w sobotę w wielu firmach budzi sporo wątpliwości zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców. Choć w Polsce obowiązuje zasada pięciodniowego tygodnia pracy, nie oznacza to, że wykonywanie obowiązków zawodowych w sobotę jest całkowicie zakazane. W praktyce wiele zależy od systemu czasu pracy, grafiku oraz potrzeb organizacyjnych firmy. Warto więc wiedzieć, kiedy pracodawca może zlecić pracę w sobotę, czy pracownik musi się na nią zgodzić oraz jaka rekompensata przysługuje za pracę w dniu wolnym.
2026-03-24
Stanowisko pracy – definicja i znaczenie w organizacji
Przedsiębiorca musi znać definicję stanowiska pracy. Jest to najmniejsza jednostka w strukturze organizacyjnej firmy, ale podlega określonym normom i przepisom. Zarówno pracodawca, jak i pracownik powinni wiedzieć, jak powinno być zorganizowane stanowisko pracy, aby firma mogła działać sprawnie i zgodnie z prawem. Dowiedz się więcej.
2026-03-17
Pozostałe wpisy w pozostałych kategoriach
List motywacyjny bez ogłoszenia – jak napisać, żeby dostać pracę?
Coraz więcej kandydatów decyduje się na wysłanie swojej aplikacji „w ciemno”, zanim firma oficjalnie rozpocznie rekrutację. List motywacyjny bez ogłoszenia może być skutecznym sposobem na wyróżnienie się i dotarcie do pracodawcy jako pierwszy. W tym artykule pokażemy, jak napisać go tak, żeby wzbudzał zainteresowanie i realnie zwiększał Twoje szanse na zatrudnienie.
2026-04-03
Rękojmia a gwarancja – najważniejsze różnice i praktyczne zastosowanie
Kupujesz produkt, który okazuje się wadliwy, i pojawia się pytanie: rękojmia a gwarancja – z czego skorzystać, żeby skutecznie złożyć reklamację? Choć oba rozwiązania mają chronić konsumenta, działają na zupełnie innych zasadach i dają różne możliwości. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest rękojmia, czym różni się od gwarancji i co wybrać w konkretnej sytuacji, aby szybciej odzyskać pieniądze lub naprawić towar.
2026-03-31
Jak założyć firmę? Biznesplan, CEIDG, formalności
Praca na etacie to stabilizacja i ochrona Kodeksu pracy. Nie zmienia to jednak faktu, że wiele osób marzy o tym, by założyć działalność gospodarczą i zarabiać na siebie, a nie na swojego szefa. Jeśli należysz do tego grona i rozważasz rozpoczęcie własnego biznesu, sprawdź koniecznie, jak taki proces przebiega krok po kroku. Poniżej przeczytasz jak założyć firmę i przebrnąć przez najważniejsze formalności.
2026-03-30
Referencje w CV – jak o nie poprosić i poprawnie wykorzystać?
Przygotowujesz dokumenty aplikacyjne i zastanawiasz się, co jeszcze możesz zamieścić obok doświadczenia zawodowego, żeby rekruter chętniej zadzwonił? Jeśli masz z poprzednim pracodawcą dobrą relację i wiesz, że cenił Twoją pracę, rozważ umieszczenie referencji w CV. To często dużo lepsza metoda niż list referencyjny, ponieważ pozwala na bezpośrednie potwierdzenie Twojej wiedzy i umiejętności. Przeczytaj więcej i dowiedz się, jak wykorzystać taką przewagę.
2026-03-27
