Zaświadczenie o niekaralności — jak i gdzie można je uzyskać
Zaświadczenie o niekaralności to dokument potwierdzający, że dana osoba nie została skazana wyrokiem sądu. Wydaje je Krajowy Rejestr Karny (KRK) na wniosek zainteresowanego podmiotu zbiorowego lub osoby fizycznej, pod warunkiem że istnieje podstawa prawna, dzięki której mogą uzyskać takie dane. Co oznacza to dla pracownika ubiegającego się o pracę? Jak i gdzie można uzyskać takie zaświadczenie? Wyjaśnijmy.
Spis treści
Kiedy potrzebujesz zaświadczenia o niekaralności
Jeśli ubiegasz się o pracę, pracodawca może wymagać od Ciebie przedłożenia zaświadczenia o niekaralności i sam może o nie wystąpić, ale tylko w określonych przypadkach. Innymi słowy, musi istnieć podstawa prawna. Co oznacza, że nie każdy pracodawca może od Ciebie wymagać zaświadczenia o niekaralności. Istnieje konkretna lista stanowisk, których taki wymóg dotyczy. Należą do nich:
- stanowiska urzędów państwowych i samorządowych,
- nauczyciele i wychowawcy kolonijni,
- policjanci,
- pracownicy kontroli skarbowej,
- agenci ochrony,
- konwojenci,
- detektywi,
- taksówkarze,
- przewodnicy i piloci wycieczek.
Przyjęło się jednak, że część pracodawców, którzy nie są uprawnieni przepisami do pozyskiwania takich informacji, oczekują przedłożenia zaświadczenia o niekaralności przez pracowników ubiegających się o zatrudnienie. Dotyczy to najczęściej tych stanowisk, z którymi wiąże się odpowiedzialność materialna i obrót gotówką. Należy jednak wiedzieć, że choć możesz spełnić oczekiwania pracodawcy i przedłożyć mu takie zaświadczenie, to jeśli tego nie zrobisz, nie możesz być z tego powodu zdyskredytowany w procesie rekrutacji. Gdybyś bowiem udowodnił pracodawcy, że ten nie przyjął Cię do pracy tylko ze względu na brak takiego dokumentu, a inna osoba ubiegająca się o to stanowisko o takich samych kwalifikacjach dostała zatrudnienie tylko ze względu na to, że taki dokument przedstawiła, mógłbyś dochodzić swoich praw w sądzie.
Kto może wnioskować o zaświadczenie o niekaralności
Ustawa z dnia 24 maja 2000 roku o Krajowym Rejestrze Karnym (KRK) z późniejszymi zmianami precyzyjnie mówi o tym, kto i jakie informacje może pozyskać z Rejestru. Podmiotami uprawnionymi są do tego zarówno pracodawcy, którzy prowadzą zatrudnienie na stanowiska z listy stanowisk objętych wymogiem niekaralności, jak i osoby fizyczne, których temat dotyczy. Innymi słowy, każda uprawniona osoba fizyczna, spółka osobowa lub kapitałowa, dla której istnieje podstawa prawna, może ubiegać się o takie informacje z Rejestru. Może się o nią ubiegać także sam zainteresowany.
Jakie informacje zawiera zaświadczenie o niekaralności
Zaświadczenie o niekaralności oprócz podstawowych informacji o osobie takich jak imiona, nazwisko, czy rok urodzenia, które wypełnia sam zainteresowany lub inny uprawniony podmiot, zawiera jedną, kluczową informację — że osoba figuruje lub nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym. W praktyce oznacza to, że zaświadczenie jest odpisem, które ma na celu przedstawienie tylko jednej informacji. Dzięki niemu dowiemy się, czy sprawdzana osoba była skazana prawomocnym wyrokiem sądu, czy też nie.
Jak możesz uzyskać zaświadczenie o niekaralności
Istnieje kilka metod uzyskania zaświadczenia z KRK. Wniosek o taki dokument możesz złożyć osobiście, przez pełnomocnika, listownie lub przez Internet, Za każdym razem musisz jednak wypełnić wniosek, w którym należy wskazać dane osoby, o której informacje chcesz uzyskać.
Osobiście
Złożenie wniosku osobiście to najkrótsza droga do uzyskania zaświadczenia o niekaralności. Takie zaświadczenie dostaniesz od ręki (w wyjątkowych przypadkach do 7 dni) w punkcie informacyjnym Krajowego Rejestru Karnego, który znajduje się w najbliższym sądzie okręgowym lub rejonowym. Wystarczy, że wypełnisz wniosek, a pracownicy punktu sprawdzą, czy figurujesz w Rejestrze i przybiją na wniosku odpowiednią pieczęć. Innymi słowy, postawią pieczęć mówiąca o tym, że osoba wskazana we wniosku figuruje lub nie figuruje w Rejestrze Karnym.
Przez Pełnomocnika
Wniosek o zaświadczenie o niekaralności możesz złożyć przez pełnomocnika, którym mogą być Twoi bliscy, w tym mąż, żona, dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo lub dalsza rodziny i osoby niespokrewnione. Jednak w ich przypadku wymagana będzie opłata za pełnomocnictwo (nie zapłacisz jej jedynie za pełnomocnika będącego bliskim członkiem rodziny).
Pocztą Polską
Wniosek o wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego możesz złożyć także listownie, wysyłając list polecony na adres Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego w Warszawie, albo na adres jednego z punktów informacyjnych. Zaświadczenie powinno zostać do Ciebie wysłane na adres wskazany we wniosku w terminie 7 dni, od otrzymania wniosku.
Przez Internet
Zaświadczenie z KRK wydawane jest także przez Internet. W tym celu musisz posiadać profil zaufany i wypełnić formularz za pośrednictwem strony Krajowego Rejestru Karnego. Warto jednak wiedzieć, że zapytania złożone w sposób elektroniczny, otrzymają odpowiedź także elektroniczną, która nie może zostać wydrukowana, a może być przesyłana jedynie poprzez e-mail lub nośnik pamięci elektronicznej. Zaświadczenie o niekaralności wydawane jest zwykle tego samego dnia, nie później jednak niż w terminie 7 dni od złożenia wniosku.
Czy zaświadczenie o niekaralności jest płatne
W zależności od sposobu złożenia wniosku dokument zaświadczenia o niekaralności zostanie Ci wydany za określoną opłatą. Jeśli złożysz wniosek osobiście w Punkcie Informacji Krajowego Rejestru Sądowego lub za pośrednictwem Poczty Polskiej, zapłacisz 30 zł. Opłatę musisz uiścić przed złożeniem lub wysłaniem wniosku za pomocą znaków opłat sądowej, zakupionych w kasie sądu, w systemie e-Płatności lub przelewem na rachunek bankowy Ministerstwa Sprawiedliwości, wskazując w tytule przelewu imię i nazwisko osoby, której dotyczy wniosek. Dowód wniesionej opłaty musisz dołączyć do wniosku.
Jeśli natomiast wniosek o wydanie zaświadczenia składasz za pośrednictwem e-KRK (przez Internet) to opłata wyniesie 20 zł i możesz ją wnieść wyłącznie za pomocą jednej z metod, udostępnionych w systemie e-KRK.
Jeśli wnioskujesz o wydanie zaświadczenia na swój temat, ale chcesz to zrobić za pośrednictwem osoby trzeciej, która nie jest z Tobą spokrewniona, to będziesz musiał dodatkowo wnieść opłatę skarbową za pełnomocnictwo (17 zł).
Wszystkie te opłaty reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
Pozostałe wpisy
Czy pracodawca może wysłać na urlop? Przymusowy urlop w polskim prawie pracy
Pytanie „czy pracodawca może wysłać na urlop bez zgody pracownika?” pojawia się regularnie zarówno po stronie pracowników, jak i działów HR. Odpowiedź nie jest jednoznaczna – wszystko zależy od tego, z jakim rodzajem urlopu mamy do czynienia i w jakiej sytuacji się znajdujemy. Polska ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. wyraźnie wskazuje przypadki, w których pracodawca może wysłać pracownika na urlop bez uzyskania jego zgody, ale równie wyraźnie zakazuje stosowania tego mechanizmu w sytuacjach nieuregulowanych przepisami. W tym artykule omawiamy wszystko, co musisz wiedzieć o przymusowym urlopie wypoczynkowym, zaległym i bezpłatnym – jako pracownik i jako pracodawca.
2026-07-01
Promesa zatrudnienia: wzór, zasady i skutki prawne
Rynek pracy pełen jest dokumentów, które towarzyszą zatrudnieniu – od ogłoszeń o pracę, przez rozmowy kwalifikacyjne, aż po podpisanie właściwej umowy o pracę. Wśród nich jest jeden dokument, o którym wielu pracowników i pracodawców słyszało, ale niewielu potrafi go precyzyjnie zdefiniować: promesa zatrudnienia. Czym jest promesa zatrudnienia, do czego służy, kiedy warto ją podpisać i jak powinna wyglądać jej treść?
2026-06-16
Prawa i obowiązki pracodawcy – co mówi Kodeks pracy?
Bycie pracodawcą to nie tylko podpisywanie umów i wypłacanie pensji. To zestaw precyzyjnie określonych przez prawo uprawnień z jednej strony i równie precyzyjnie sformułowanych obowiązków z drugiej. Pracodawca, który nie zna swoich obowiązków, naraża się na poważne sankcje ze strony Państwowej Inspekcji Pracy i sądu pracy. Pracodawca, który nie korzysta ze swoich praw – traci narzędzia do skutecznego zarządzania. W tym artykule omawiamy prawa i obowiązki pracodawcy kompleksowo: od przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przez organizację czasu pracy, aż po kwestie dyscypliny i ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.
2026-06-09
Zmiana pracy a urlop – co z niewykorzystanymi dniami i jak nalicza się urlop w nowej firmie?
Zmiana pracy to jeden z tych momentów, w których przepisy prawa pracy mają bardzo realne przełożenie na Twój portfel i komfort. Co się dzieje z urlopem, którego nie zdążyłeś wykorzystać? Czy dostaniesz pieniądze, czy musisz wziąć wolne przed odejściem? Jak szybko nabędziesz prawo do urlopu u nowego pracodawcy? I co, jeśli zmieniasz pracę kilka razy w ciągu jednego roku? Te pytania dotyczą praktycznie każdego, kto rozważa odejście – a odpowiedzi nie zawsze są oczywiste. Poniżej wyjaśniamy wszystko krok po kroku, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
2026-05-28
Pozostałe wpisy w pozostałych kategoriach
Jak napisać dobry list motywacyjny – przykład i praktyczne porady
List motywacyjny od lat wzbudza skrajne emocje wśród kandydatów do pracy. Jedni uważają go za przeżytek, inni – za jeden z najważniejszych dokumentów aplikacyjnych. Prawda leży gdzieś pośrodku: dobrze napisany list motywacyjny potrafi wyróżnić Cię spośród dziesiątek innych kandydatów i skłonić rekrutera do zaproszenia właśnie Ciebie na spotkanie kwalifikacyjne; a źle napisany – wyląduje w koszu zanim rekruter dojdzie do drugiego akapitu. W tym artykule wyjaśniamy, jak napisać dobry list motywacyjny – taki, który naprawdę zadziała. Dowiesz się, co powinien zawierać ten dokument, żeby być skutecznym, jak go zbudować, jakie błędy eliminują kandydatów już na starcie i jak dopasować list motywacyjny do konkretnej oferty pracy. Na końcu znajdziesz gotowy przykład listu motywacyjnego oraz przykładowe sformułowania, które możesz wykorzystać we własnej aplikacji.
2026-07-03
Rodzaje PIT – który formularz złożyć i do kiedy?
Słowo „PIT” brzmi dla wielu osób jak zapowiedź kilku godzin spędzonych nad papierami i kalkulatorem. Tymczasem dla znacznej części podatników rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych jest dziś niemal automatyczne – wystarczy wejść do usługi Twój e-PIT i zatwierdzić gotowe zeznanie. Problem pojawia się jednak w momencie, gdy trzeba zdecydować: jaki PIT się rozlicza w danej sytuacji? Który formularz pit dotyczy pracownika etatowego, a który właściciela firmy rozliczającego się ryczałtem? Co z osobą, która w minionym roku sprzedała mieszkanie lub akcje? W polskim systemie podatkowym funkcjonuje kilka rodzajów pitów, a każdy z nich przeznaczony jest dla innej grupy podatników, z innymi źródłami przychodów i inną formą opodatkowania. W tym artykule przeprowadzimy Cię przez wszystkie najważniejsze rodzaje deklaracji PIT: kiedy je stosować, co wykazać, jakie załączniki dołączyć i do kiedy złożyć. Niezależnie od tego, czy jesteś pracownikiem, przedsiębiorcą, inwestorem giełdowym, czy osobą wynajmującą mieszkanie – znajdziesz tu odpowiedź na pytanie, który PIT złożyć.
2026-07-02
Amortyzacja w firmie – co to jest i jak ją obliczyć?
Do prowadzenia firmy często potrzebni są nie tylko pracownicy, lecz także sprzęt, maszyny czy oprogramowanie. Takie zakupy mogą stać się częścią majątku przedsiębiorstwa, a ich wartość wpływa na sposób rozliczania kosztów podatkowych. Amortyzacja pozwala rozłożyć koszt firmowego zakupu na kilka lat. Sprawdź, na czym polega, jakie składniki majątku obejmuje i jak ją obliczyć.
2026-06-30
Jak napisać podanie o przedłużenie umowy o pracę? Wzór i przykład
Twoja obecna umowa zbliża się do końca, a Ty chcesz kontynuować pracę w tej samej firmie? Podanie o przedłużenie umowy to dokument, który może zdecydować o Twojej przyszłości zawodowej – a jednocześnie wielu pracowników nie wie, jak go napisać, kiedy go złożyć i czy w ogóle jest to konieczne. W tym artykule wyjaśniamy wszystko krok po kroku: od podstaw prawnych przedłużenia umowy o pracę, przez gotowy wzór podania, aż po praktyczne wskazówki, jak przekonać pracodawcę do pozytywnego rozpatrzenia Twojej prośby.
2026-06-29
