13. emerytura – ile wynosi trzynastka i kiedy jest wypłacana?

Dla wielu emerytów codzienne wydatki pochłaniają coraz większą część domowego budżetu, dlatego każdy dodatkowy zastrzyk pieniędzy ma znaczenie. Jednym z takich dodatków jest 13. emerytura, która co roku trafia do seniorów wiosną. Wokół tego świadczenia pojawia się jednak sporo pytań, zwłaszcza o kwotę na rękę, terminy wypłat i formalności. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze zasady, żeby łatwo sprawdzić, kiedy i ile pieniędzy można się spodziewać. Przeczytaj!

Czym jest 13. emerytura i komu przysługuje?

13 emerytura to dodatkowe, jednorazowe świadczenie pieniężne wypłacane razem z emeryturą lub rentą. Jej celem jest wsparcie domowego budżetu, zwłaszcza w okresie, gdy stałe wydatki rosną, a dochody pozostają na tym samym poziomie. Żeby ją dostać, nie trzeba składać żadnych wniosków ani spełniać dodatkowych warunków. Jeśli przysługuje Ci emerytura lub renta, pieniądze są wypłacane automatycznie.

Prawo do 13. emerytury mają osoby, które na określony dzień mają przyznane świadczenie, takie jak emerytura z ZUS lub KRUS, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta rodzinna czy świadczenie przedemerytalne. Nie ma znaczenia wysokość emerytury ani to, czy jest dorabianie do świadczenia. Liczy się wyłącznie to, czy w danym roku przysługuje Ci jedno z uprawniających świadczeń. Jeśli tak, 13. emerytura zostanie wypłacona razem z regularnym terminem wypłaty.

13. emerytura nie przysługuje osobom, które:

• nie mają przyznanej emerytury ani renty na dzień, od którego ustalane jest prawo do wypłaty,

• pobierają wyłącznie zasiłki, np. zasiłek chorobowy, opiekuńczy lub dla bezrobotnych,

• mają zawieszone prawo do emerytury lub renty w danym okresie,

• otrzymują świadczenia, które nie są objęte przepisami o 13. emeryturze, np. niektóre dodatki socjalne niezwiązane z systemem emerytalno-rentowym.

Jeśli masz wątpliwości, czy w Twojej sytuacji 13. emerytura przysługuje, najważniejsze pytanie brzmi, czy w danym roku masz prawo do emerytury lub renty. Jeśli tak, dodatkowe świadczenie powinno zostać wypłacone razem z Twoją emeryturą.

Jakie przepisy regulują 13 emeryturę i czy w 2026 roku są zmiany?

Podstawowym aktem prawnym, który reguluje 13. emeryturę, czyli dodatkowe roczne świadczenie pieniężne wypłacane emerytom i rencistom, jest ustawa z dnia 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.U. z 2022 r. poz. 2575 wraz ze zmianami). Zgodnie z jej treścią:

• ustawa określa warunki nabywania prawa do dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego oraz zasady jego wypłaty; to właśnie ona stanowi podstawę prawną dla 13. emerytury w kolejnych latach kalendarzowych;

• świadczenie to przysługuje osobom, które na dzień 31 marca danego roku mają prawo do emerytury lub renty, bez konieczności składania wniosku – świadczenie wypłacane jest z urzędu;

• kolejne przepisy określają szczegółowe zasady wypłaty, doliczania do podstawowego świadczenia, potrąceń składkowo-podatkowych oraz wyłączeń (np. związanych z zawieszonym podstawowym świadczeniem).

Zatem 13. emerytura ma swój legalny fundament w ustawie i jest wypłacana na tej podstawie co roku (przez ZUS lub KRUS).

Zmiany w od 1 marca 2026

W 2026 roku nie wprowadzono rewolucyjnych zmian w przepisach dotyczących 13 emerytury. Obowiązują jednak aktualizacje wynikające z corocznych waloryzacji i organizacji wypłat.

• Aktualizacja kwoty świadczenia – 13. emerytura w 2026 roku jest równa najniższej emeryturze po waloryzacji. Po marcowej podwyżce jej wysokość wynosi 1 978,49 zł brutto.

• Termin wypłaty i harmonogram – Wypłata 13 emerytury następuje w kwietniu 2026 roku razem z podstawową emeryturą lub rentą. Ze względu na przypadającą w tym czasie Wielkanoc ZUS częściowo zmienił terminy przelewów, dlatego pieniądze mogą trafić na konto wcześniej niż zwykle.

• Warunek uprawnień – Ogromne znaczenie nadal ma prawo do emerytury lub renty na dzień 31 marca 2026 roku. Jeśli w tym dniu świadczenie jest zawieszone lub nie przysługuje, 13. emerytura nie zostanie wypłacona.

• Wyłączenia niektórych grup – W 2026 roku doprecyzowano, że niektóre osoby mogą nie otrzymać 13. emerytury. Dotyczy to m.in. osób ze świadczeniem przedemerytalnym zawieszonym z powodu przekroczenia limitów dorabiania.

• Brak obowiązku składania wniosku – Nie zmieniły się zasady dotyczące formalności. Nie trzeba składać żadnego wniosku, by dostać pieniądze także w 2026 r., ponieważ 13. emerytura wypłacana jest automatycznie przez ZUS lub KRUS.

W 2026 roku system 13. emerytury pozostał bez większych zmian legislacyjnych. Zmieniły się natomiast praktyczne elementy świadczenia, takie jak kwota po waloryzacji, terminy wypłat oraz doprecyzowanie wyłączeń dla części osób.

Ile wynosi 13. emerytura?

Wysokość trzynastej emerytury nie jest ustalana indywidualnie i nie zależy od tego, ile wynosi podstawowa emerytura lub renta. Obowiązuje jedna, wspólna zasada dla wszystkich uprawnionych. Kwota brutto trzynastej emerytury jest co roku równa najniższej emeryturze obowiązującej po marcowej waloryzacji. Oznacza to, że każda osoba spełniająca warunki otrzymuje taką samą kwotę brutto, niezależnie od tego, czy jej emerytura jest minimalna, czy znacznie wyższa. Taka konstrukcja świadczenia ma charakter systemowy i nie jest uzależniona od historii składek ani wysokości wcześniejszych zarobków.

W 2026 roku wysokość trzynastej emerytury brutto będzie więc równa kwocie najniższej emerytury po waloryzacji marcowej, czyli 1 978,49 zł brutto. Warto jednocześnie zaznaczyć, że choć kwota brutto trzynastej emerytury jest taka sama dla wszystkich, to kwota, która faktycznie trafia na konto, może się różnić. Różnice te wynikają z potrąceń podatkowych i składki zdrowotnej, a nie z wysokości samej emerytury.

13. emerytura 2026 – ile wynosi na rękę?

To, ile pieniędzy z trzynastej emerytury faktycznie pojawi się na koncie, nie wynika z jej wysokości brutto, lecz ze sposobu rozliczenia całej kwietniowej wypłaty. Największe znaczenie ma to, że trzynastka nie funkcjonuje jako oddzielny dodatek, ale jest doliczana do miesięcznej emerytury lub renty.

W miesiącu wypłaty ZUS traktuje emeryturę i trzynastą emeryturę jako jeden łączny dochód. Od tej sumy naliczane są wszystkie obowiązkowe potrącenia, dokładnie tak samo jak przy standardowej wypłacie, tylko od wyższej kwoty.

Mechanizm wygląda następująco:

• kwietniowa emerytura lub renta jest sumowana z trzynastą emeryturą,

• od całej tej kwoty pobierana jest 9-procentowa składka zdrowotna,

• przy wyższej łącznej wypłacie może zostać pobrana także zaliczka na podatek dochodowy.

Mimo że każdy uprawniony ma prawo do tej samej kwoty brutto trzynastej emerytury, potrącenia liczone od wyższej sumy sprawiają, że końcowy przelew może się różnić. Osoby z niższymi świadczeniami zwykle oddają mniej w potrąceniach, a osoby z wyższymi emeryturami widzą większe obciążenia w jednym miesiącu. To właśnie ten efekt decyduje o różnicy w kwocie netto.

13. emerytura 2026 – tabela kwot brutto i netto

Wysokość emerytury	13 emerytura brutto	Kwota na rękę (orientacyjnie)	Ile znika w potrąceniach
najniższa	1 978,49 zł	ok. 1 635 zł	ok. 340 zł
ok. 2 200 zł	1 978,49 zł	ok. 1 610 zł	ok. 370 zł
ok. 2 500 zł	1 978,49 zł	ok. 1 575 zł	ok. 405 zł
ok. 3 000 zł	1 978,49 zł	ok. 1 515 zł	ok. 465 zł
powyżej 3 500 zł	1 978,49 zł	ok. 1 450 zł	ok. 530 zł

Kiedy wypłacana jest 13. emerytura?

Niezmiennie 13. emerytura wypłacana jest raz w roku, zawsze w kwietniu, razem z podstawową emeryturą lub rentą. Nie jest to osobny przelew ani dodatkowy termin. Pieniądze trafiają na konto w tym samym dniu, w którym dana osoba zwykle dostaje swoje świadczenie. To oznacza, że pokrywają się ze standardowymi terminami wypłat emerytur kwietniowych. Nie trzeba składać żadnego wniosku. ZUS lub KRUS wypłacają 13. emeryturę automatycznie, jeśli na dany moment przysługuje prawo do emerytury lub renty.

Dzień wypłaty zależy od:

• stałego terminu wypłaty emerytury lub renty,

• tego, czy dany termin wypada w weekend lub dzień wolny od pracy,

• ewentualnych przesunięć związanych ze świętami, np. Wielkanocą.

Jeśli standardowy termin wypłaty przypada na dzień wolny, pieniądze są przekazywane wcześniej, w najbliższym dniu roboczym.

Do kiedy wypłacana jest 13. emerytura? Terminy wypłat 2026

W kwietniu 2026 roku 13 emerytura zostanie wypłacona razem z emeryturami i rentami zgodnie z harmonogramem ZUS, z uwzględnieniem zmian wynikających z Wielkanocy i dni wolnych od pracy.

W jakich terminach zostaną wypłacone świadczenia w 2026 roku?

• 1 kwietnia 2026 (środa) – wypłaty dla osób z terminem na 1. dzień miesiąca,

• 3 kwietnia 2026 (piątek) – wypłaty przyspieszone dla osób, które standardowo otrzymują świadczenie 6. dnia miesiąca,

• 10 kwietnia 2026 (piątek) – kolejne wypłaty zgodnie z harmonogramem,

• 15 kwietnia 2026 (środa) – następna grupa emerytów otrzyma świadczenie,

• 20 kwietnia 2026 (poniedziałek) – standardowy termin wypłat,

• 24 kwietnia 2026 (piątek) – wypłaty przyspieszone dla osób, które normalnie miałyby termin 25 kwietnia, przypadający w sobotę.

Wszystkie wypłaty 13 emerytury muszą zostać zrealizowane do końca kwietnia 2026 roku. ZUS dostosowuje terminy do dni wolnych i świąt, tak aby pieniądze trafiły do seniorów bez opóźnień.

Czy 13. emerytura wlicza się do dochodu?

Należy pamiętać, że 13 emerytura wlicza się do dochodu, ponieważ jest traktowana jak przychód z emerytury lub renty. Oznacza to, że jest uwzględniana przy rozliczeniach podatkowych i może mieć wpływ na wysokość podatku należnego za dany rok.

W związku z tym:

• 13 emerytura podlega opodatkowaniu na takich samych zasadach jak zwykła emerytura,

• jest brana pod uwagę jako dochód w rocznym rozliczeniu PIT,

• może wpłynąć na wysokość zaliczki na podatek pobranej w miesiącu wypłaty.

Jednocześnie warto podkreślić, że wliczanie 13 emerytury do dochodu nie oznacza, że trzeba składać osobny wniosek lub osobne rozliczenie tylko z tego tytułu. Dodatkowo zmienia się prawo do samej emerytury lub renty. Zatem trzynasta emerytura jest dochodem, bo realnie zwiększa miesięczną wypłatę, ale rozliczana jest razem z pozostałymi świadczeniami, bez dodatkowych formalności po stronie seniora.

💡 Przeczytaj też: Praca na emeryturze – kompleksowy poradnik dla dorabiających seniorów

Czy prowadzenie działalności gospodarczej wpływa na prawo do 13 emerytury?

Samo prowadzenie działalności gospodarczej nie wyklucza prawa do 13 emerytury. Najważniejsze jest to, czy w danym roku przysługuje prawo do emerytury lub renty. Jeśli świadczenie nie jest zawieszone, trzynasta emerytura zostanie wypłacona razem z kwietniową emeryturą.

Znaczenie ma jednak poziom przychodów z działalności. W przypadku wcześniejszych emerytów lub rencistów przekroczenie ustawowych limitów może spowodować zawieszenie albo zmniejszenie emerytury lub renty. Jeśli natomiast świadczenie jest zawieszone na wymagany dzień, prawo do 13. emerytury również nie przysługuje. Warto więc pamiętać, że działalność gospodarcza sama w sobie nie odbiera trzynastej emerytury, ale zawieszenie emerytury z powodu zbyt wysokich przychodów już tak.

💡 Przeczytaj też: Działalność gospodarcza a emerytura - co warto wiedzieć?

Trzynasta emerytura – najczęściej zadawane pytania

Czy trzeba składać wniosek o 13. emeryturę?

Nie, nie trzeba składać żadnego wniosku ani zgłaszać się do ZUS czy KRUS. Trzynasta emerytura jest przyznawana automatycznie osobom, które mają prawo do emerytury lub renty w wymaganym terminie. Jeśli świadczenie przysługuje, pieniądze zostaną wypłacone razem z kwietniową emeryturą lub rentą.

Czy każdy emeryt dostaje taką samą kwotę 13. emerytury?

Tak, kwota brutto trzynastej emerytury jest taka sama dla wszystkich uprawnionych. Nie ma znaczenia, czy ktoś pobiera minimalną emeryturę, czy znacznie wyższą. Różnice pojawiają się dopiero na etapie wypłaty, ponieważ od łącznej kwoty emerytury i trzynastki naliczane są potrącenia, co wpływa na kwotę na rękę.

Czy 13. emerytura jest wypłacana co miesiąc?

Nie. Trzynasta emerytura to świadczenie jednorazowe. Wypłacana jest raz w roku, zawsze w kwietniu, razem z regularną emeryturą lub rentą.

Czy 13. emerytura jest osobnym przelewem?

Nie. Trzynastka nie trafia na konto jako oddzielna wypłata. Jest doliczana do kwietniowej emerytury lub renty i razem tworzą jedną, łączną kwotę wypłaty za dany miesiąc.

Czy 13. emerytura wlicza się do dochodu?

Tak. Trzynasta emerytura jest traktowana jak dochód z emerytury lub renty. Podlega opodatkowaniu i jest uwzględniana w rocznym rozliczeniu podatkowym. Nie oznacza to jednak dodatkowych formalności po stronie seniora, ponieważ wszystko rozliczane jest automatycznie.

Czy 13. emerytura może zostać zajęta przez komornika?

Zasady ochrony są podobne jak przy emeryturze. Obowiązują limity potrąceń i kwota wolna od zajęcia, ale możliwość egzekucji zależy od rodzaju długu i indywidualnej sytuacji. Nie każda egzekucja oznacza automatyczne zajęcie całej trzynastki.

Czy można stracić prawo do 13. emerytury?

Tak, w określonych sytuacjach. Trzynasta emerytura nie przysługuje osobom, które na wymagany dzień nie mają prawa do emerytury lub renty, na przykład gdy świadczenie jest zawieszone.

Czy osoby dorabiające do emerytury dostaną 13. emeryturę?

Tak, samo dorabianie nie wyklucza prawa do trzynastej emerytury. Warunkiem jest to, aby prawo do emerytury lub renty nie zostało zawieszone z powodu przekroczenia obowiązujących limitów. Celem dodatkowego świadczenia jest zmniejszenie nierówności społecznych wynikających głównie z niewielkich środków do życia seniorów.