Danina solidarnościowa – co to, kto płaci, jak obliczyć? Poznaj najważniejsze informacje

Autor: Paulina Szydłowska

Czy status milionera oznacza wolność finansową? W pewnych aspektach niewątpliwie tak, jednak uwolnić się od podatków nie jest tak łatwo. W Polsce osoba, której dochód w danym roku przekroczył milion złotych, będzie zobowiązana nie tylko do uiszczenia podatku dochodowego, ale także do zapłaty daniny solidarnościowej. Jakie dokładnie obowiązują zasady w związku z tym podatkiem? Jak obliczyć jego wysokość? Jaki termin płatności? Odpowiedzi poniżej!

Co to jest danina solidarnościowa?

Danina solidarnościowa to dodatkowy podatek dochodowy, który ma na celu wsparcie osób z niepełnosprawnościami poprzez zasilanie Solidarnościowego Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych. Obowiązuje osoby o bardzo wysokich dochodach, czyli tych, którzy przekraczają określony próg rocznych zarobków. Wysokości daniny solidarnościowej to 4% od nadwyżki dochodu powyżej 1 000 000 zł rocznie. Oznacza to, że nie płaci się jej od całych zarobków, a jedynie od części przekraczającej milion złotych.

Danina solidarnościowa – kto płaci?

Obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej dotyczy osób fizycznych, których łączny dochód w danym roku podatkowym przekroczył 1 000 000 zł. Wlicza się do niego zarówno dochody z pracy, działalności gospodarczej, jak i niektórych innych źródeł, np. zysków kapitałowych. Daniny nie płacą natomiast osoby prawne (czyli m.in. spółki z o.o. i spółki akcyjne) ani osoby, których dochody nie przekraczają wspomnianego progu.

Danina solidarnościowa – od kiedy obowiązuje?

Danina solidarnościowa obowiązuje w Polsce od 1 stycznia 2019 roku. Została wprowadzona ustawą o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych i od tego czasu stanowi stały element systemu podatkowego.

Danina solidarnościowa w 2025 – zasady w bieżącym roku

W 2025 r. zasady daniny solidarnościowej nie uległy zmianie. Nadal wynosi ona 4% od nadwyżki dochodu ponad 1 000 000 zł rocznie i dotyczy wyłącznie osób fizycznych.

Najważniejsze zasady aktualne na 2025 r.:

• Stawka i próg bez zmian: 4% od części dochodu powyżej 1 000 000 zł.

• Kogo dotyczy? Osoby fizyczne (nie osoby prawne). Podstawę liczy się z dochodów wykazywanych w rozliczeniach PIT.

• Rozliczenie za rok poprzedni: za dochody z 2024 r. deklarację DSF-1 i płatność składano do 30 kwietnia 2025 r. (standardowy cykl: za rok podatkowy N rozliczasz do 30 kwietnia roku N+1).

Co z planowanymi zmianami?

Warto wiedzieć, że w 2025 r. toczyły się prace nad uszczelnieniem zasad dla fundacji rodzinnych, które (według Ministerstwa Finansów) bywały wykorzystywane do agresywnego planowania podatkowego (np. poprzez szybkie zbywanie majątku wniesionego do fundacji). Sejm uchwalił nowelizację CIT (Corporate Income Tax - podatku dochodowy od osób prawnych) wprowadzającą 3-letnią blokadę/sankcję podatkową przy sprzedaży aktywów wniesionych do fundacji (tzw. lock-up), ale wejście w życie przewidziano od 1 stycznia 2026 r..

Celem tych regulacji jest ograniczenie schematów przenoszenia transakcji do fundacji rodzinnych, co w praktyce bywało wykorzystywane do redukowania obciążeń, także w otoczeniu daniny solidarnościowej. Katalog zmian obejmuje również kwestie najmu, CFC (zagranicznych spółek kontrolowanych) czy doprecyzowanie zwolnień.

Szukasz pracy z dobrym wynagrodzeniem? Przejrzyj nasze oferty!

Jakie przepisy regulują daninę solidarnościową?

Dokument, w którym znajdują się regulacje dotyczące daniny solidarnościowej znajdują się w Ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Konkretnie mówi o tym Rozdział 6a (art. 30h–30i).

Art. 30h ust. 1 Osoby fizyczne są obowiązane do zapłaty daniny solidarnościowej w wysokości 4% podstawy obliczenia tej daniny.

Ten zapis stanowi podstawę całego mechanizmu. Określa, że daninę solidarnościową płacą osoby fizyczne, a jej wysokość to zawsze 4% podstawy obliczenia, czyli nadwyżki dochodu powyżej 1 000 000 zł.

Co jeszcze wynika z przepisów Rozdziału 6a?

• Podstawa opodatkowania (art. 30h ust. 2) – To nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu według różnych zasad PIT (skali, podatku liniowego, zysków kapitałowych i dochodów z zagranicznych spółek kontrolowanych – CFC). Dochód ten pomniejsza się o składki na ubezpieczenia społeczne, które można odliczyć od podstawy opodatkowania.

• Zakres dochodów uwzględnianych przy obliczaniu daniny (art. 30h ust. 3) – Do obliczeń bierze się dane z rocznych rozliczeń podatkowych PIT (np. PIT-36, PIT-36L, PIT-38), w których wykazuje się dochody z różnych źródeł. Dzięki temu danina obejmuje wszystkie formy uzyskiwania dochodu przez osobę fizyczną, niezależnie od tego, jak się rozlicza.

• Termin i sposób złożenia deklaracji (art. 30h ust. 4) – Osoby objęte obowiązkiem muszą złożyć deklarację o wysokości daniny solidarnościowej (formularz DSF-1) do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym i w tym samym terminie ją wpłacić. To oznacza, że np. daninę za 2024 r. należało zapłacić do 30 kwietnia 2025 r.

• Organ właściwy (art. 30i ust. 2) – Sprawy związane z daniną solidarnościową prowadzi naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla podatku dochodowego od osób fizycznych. W wyjątkowych sytuacjach (np. gdy chodzi o bezpieczeństwo państwa lub kontrolę schematów podatkowych) uprawnienia może przejąć Szef Krajowej Administracji Skarbowej.

W skrócie: Rozdział 6a ustawy o PIT określa kto płaci, ile, od czego i w jakim terminie, a także który urząd jest odpowiedzialny za nadzór nad prawidłowością rozliczeń.

Ile wynosi danina solidarnościowa? Jak obliczyć?

Danina solidarnościowa wynosi 4% od nadwyżki dochodu przekraczającej 1 000 000 zł rocznie. Nie płaci się jej więc od całego zarobku, a jedynie od tej części, która przekroczy milion złotych.

Jak obliczyć daninę solidarnościową krok po kroku?

1. Zsumuj wszystkie swoje dochody z danego roku podatkowego, które podlegają opodatkowaniu PIT (np. z umowy o pracę, działalności gospodarczej, zysków kapitałowych, zagranicznych źródeł).

2. Odlicz składki na ubezpieczenia społeczne, które zgodnie z ustawą możesz odjąć od podstawy opodatkowania.

3. Sprawdź, czy łączny dochód przekroczył 1 000 000 zł. Jeśli nie – nie płacisz daniny. Jeśli tak – przechodzisz do kolejnego kroku.

4. Policz nadwyżkę, czyli: Twój dochód – 1 000 000 zł = nadwyżka

5. Oblicz 4% od tej nadwyżki, bo tylko od niej płacisz daninę: Danina solidarnościowa = 4% × nadwyżka

Przykłady:

Przykład 1: Dochód: 1 000 000 zł → nadwyżka = 0 → brak daniny solidarnościowej.

Przykład 2: Dochód: 1 200 000 zł → nadwyżka = 200 000 zł

4% × 200 000 zł = 8 000 zł daniny solidarnościowej.

Przykład 3: Dochód: 2 500 000 zł → nadwyżka = 1 500 000 zł

4% × 1 500 000 zł = 60 000 zł daniny solidarnościowej.

Pamiętaj! Deklarację DSF-1 oraz samą daninę składa się i opłaca do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, razem z rozliczeniem rocznym PIT.

Trzeci próg podatkowy a podatek dochodowy – czy daninę solidarnościową płacisz obok innych podatków?

Danina solidarnościowa nie zastępuje podatku dochodowego i nie stanowi trzeciego progu podatkowego w rozumieniu skali podatkowej. Jest to dodatkowe obciążenie, które płaci się obok innych podatków, czyli po rozliczeniu standardowego PIT-u lub podatku liniowego.

Danina a inne formy opodatkowania

Daninę solidarnościową oblicza się na podstawie sumy dochodów opodatkowanych według różnych zasad. Obejmuje więc szeroki zakres źródeł przychodu.

Do obliczeń wlicza się:

• dochody z pracy i działalności gospodarczej opodatkowane według skali podatkowej,

• dochody z działalności opodatkowanej podatkiem liniowym (19%),

• przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych oraz odpłatnego zbycia udziałów,

• dochody z tytułu uczestnictwa w zagranicznej jednostce kontrolowanej lub dochody zagranicznej spółki kontrolowanej,

• niektóre dochody z kapitałów pieniężnych.

Nie wlicza się natomiast przychodów opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, ponieważ ryczałt nie jest rozliczany według zasad PIT określonych w art. 27–30 ustawy.

Dywidenda a danina solidarnościowa

Dochody z dywidend, czyli z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (np. spółek z o.o. lub akcyjnych), nie są wliczane do podstawy obliczenia daniny solidarnościowej. Wynika to z faktu, że dywidendy są opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19%, określonym w art. 30a ustawy o PIT – a ten przepis nie znajduje się w katalogu źródeł uwzględnianych przy obliczaniu daniny (czyli art. 27, 30b, 30c i 30f).

Oznacza to, że jeżeli podatnik otrzymuje dywidendy z polskiej spółki kapitałowej i zapłacił od nich 19% podatku ryczałtowego, nie dolicza ich do podstawy daniny solidarnościowej. Wyjątek stanowią dywidendy otrzymane z zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC) – w takim przypadku dochód należy uwzględnić przy ustalaniu podstawy daniny.

Podstawa obliczenia daniny solidarnościowej

Jak wynika z ustawy o PIT (art. 30h ust. 2), podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów opodatkowanych na zasadach określonych dla:

• skali podatkowej,

• podatku liniowego (art. 30c),

• dochodów z kapitałów pieniężnych (art. 30b),

• dochodów zagranicznych spółek kontrolowanych (art. 30f).

Podstawa ta jest pomniejszana o obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika, czyli składki na ZUS, które można odliczyć zgodnie z przepisami.

Co to oznacza w praktyce?

Osoba, która osiąga wysokie dochody (np. z działalności gospodarczej lub inwestycji), najpierw rozlicza podatek dochodowy według właściwych zasad (np. skali podatkowej, podatku liniowego). Dopiero po zakończeniu roku sumuje wszystkie dochody i sprawdza, czy przekroczyły próg 1 000 000 zł. Jeśli tak – oblicza i wpłaca 4% od nadwyżki, czyli właśnie daninę solidarnościową. W skrócie: danina solidarnościowa nie jest trzecim progiem PIT (chociaż bywa tak nazwywana), ale dodatkowym podatkiem od bardzo wysokich dochodów, płaconym obok standardowych zobowiązań podatkowych.

Czy od podatku solidarnościowego można coś odliczyć?

Być może nie jest to najlepsza wiadomość dla podatnika, ale danina solidarnościowa nie podlega żadnym odliczeniom ani ulgom podatkowym. Płaci się ją w pełnej wysokości, jeśli dochód przekroczy ustawowy próg 1 000 000 zł. Jednak ustawa pozwala pomniejszyć podstawę jej obliczenia o niektóre obowiązkowe składki.

Co można odliczyć przed obliczeniem daniny?

Zgodnie z art. 30h ust. 2 ustawy o PIT, podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów, po pomniejszeniu o:

• składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika (czyli ZUS),

• składki odliczane od dochodu w ramach podatku liniowego,

• kwoty pomniejszające dochody zagranicznej spółki kontrolowanej, jeśli podatnik jest zobowiązany do ich wykazania.

W praktyce oznacza to, że zanim obliczysz 4% daniny, możesz uwzględnić składki ZUS, które odjęłaś wcześniej przy rozliczaniu PIT-u.

Czego nie można odliczyć?

Nie można natomiast:

• stosować ulg podatkowych (np. na dzieci, darowizny, rehabilitacyjną, termomodernizacyjną),

• odliczać kwoty wolnej od podatku,

• pomniejszać daniny o zapłacony wcześniej PIT,

• rozliczać wspólnie z małżonkiem – danina solidarnościowa dotyczy indywidualnych dochodów każdej osoby.

Zatem nie odliczasz nic od samej daniny, ale możesz pomniejszyć dochód, od którego jest liczona – głównie o obowiązkowe składki społeczne.

Deklaracja o wysokości daniny solidarnościowej – jak napisać?

Deklaracja o wysokości daniny solidarnościowej to oficjalny formularz, na którym podatnik wykazuje, że jego dochód w danym roku przekroczył 1 000 000 zł, oraz oblicza należną kwotę 4% daniny. Dokument ten składa się do urzędu skarbowego właściwego dla podatku dochodowego od osób fizycznych – w tym samym terminie co roczne zeznanie PIT, czyli do 30 kwietnia roku następnego.

Deklaracja ma symbol DSF-1 i jest udostępniana przez Ministerstwo Finansów w formie elektronicznej. Można ją złożyć:

• przez system e-Deklaracje lub Twój e-PIT,

• osobiście w urzędzie skarbowym,

• lub wysyłając w formie papierowej (choć większość podatników korzysta dziś z wersji elektronicznej).

Jak wypełnić deklarację DSF-1 krok po kroku?

• Dane identyfikacyjne podatnika – Wpisz imię, nazwisko, numer PESEL lub NIP oraz adres zamieszkania. Upewnij się, że dane są zgodne z tymi używanymi w rozliczeniu PIT.

• Dane urzędu skarbowego – Wskaż urząd właściwy dla miejsca Twojego zamieszkania w ostatnim dniu roku podatkowego.

• Wykaz dochodów objętych daniną – W tej części należy zsumować dochody opodatkowane m.in. na zasadach: skali podatkowej, podatku liniowego, odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub udziałów, dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej. Nie wlicza się przychodów z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

• Pomniejszenia dochodu – Od sumy dochodów odejmij obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika (składki ZUS), jeśli zostały zapłacone i odliczone w PIT.

• Obliczenie podstawy i wysokości daniny – Ustal nadwyżkę ponad 1 000 000 zł – to Twoja podstawa obliczenia daniny solidarnościowej. Pomnóż nadwyżkę × 4% – to kwota daniny, którą wpisujesz w deklaracji i wpłacasz do urzędu skarbowego.

• Podpis i data złożenia deklaracji – Jeśli wysyłasz elektronicznie, podpis następuje poprzez autoryzację (np. kwotą przychodu lub podpisem kwalifikowanym).

Warto pamiętać, że deklaracja DSF-1 jest niezależna od rocznego zeznania PIT. Nawet jeśli rozliczasz się wspólnie z małżonkiem, daninę składa każdy z osobna, jeśli jego indywidualne dochody przekroczyły 1 000 000 zł.

Do kiedy i jak zapłacić daninę solidarnościową?

Daninę solidarnościową należy zapłacić do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, razem ze złożeniem deklaracji DSF-1. Termin ten jest stały i pokrywa się z datą składania rocznych zeznań PIT. Oznacza to, że np. za dochody uzyskane w 2024 roku daninę trzeba było rozliczyć i wpłacić do 30 kwietnia 2025 r. Brak terminowej wpłaty traktowany jest tak samo jak zaległość podatkowa. Może więc skutkować naliczeniem odsetek przez urząd skarbowy.

Wpłaty dokonuje się na mikrorachunek podatkowy, przypisany indywidualnie do każdego podatnika. Numer mikrorachunku można sprawdzić na stronie Ministerstwa Finansów, podając swój PESEL lub NIP. W tytule przelewu warto wskazać, że dotyczy on „daniny solidarnościowej za rok …”. Płatności można dokonać przelewem internetowym, w banku lub za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy.

Danina solidarnościowa – objaśnienia i najważniejsze informacje

Mimo że osiągnięcie dochodu przekraczającego milion złotych rocznie może kojarzyć się z finansową niezależnością, nie oznacza ono całkowitego uwolnienia od podatków. W Polsce osoby o najwyższych dochodach, oprócz standardowego podatku dochodowego, zobowiązane są także do zapłaty daniny solidarnościowej. Jest to dodatkowe obciążenie finansowe wprowadzone z myślą o wsparciu osób z niepełnosprawnościami, a jego zasady, choć proste, budzą sporo pytań.

Najważniejsze informacje o daninie solidarnościowej:

• obowiązuje od 1 stycznia 2019 roku na mocy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Rozdział 6a),

• dotyczy osób fizycznych, których dochód przekroczył 1 000 000 zł w danym roku podatkowym,

• wynosi 4% od nadwyżki ponad 1 000 000 zł, a nie od całego dochodu,

• podstawę obliczenia można pomniejszyć jedynie o składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne,

• deklarację DSF-1 oraz płatność należy złożyć do 30 kwietnia roku następnego,

• danina jest niezależna od podatku PIT – płaci się ją obok standardowego rozliczenia podatkowego,

• wpłaty dokonuje się na mikrorachunek podatkowy, przypisany indywidualnie do każdego podatnika.

Milionowy dochód nie tworzy trzeciego progu podatkowego w Polsce, ale powoduje konieczność zapłaty dodatkowego 4-procentowego podatku. Danina solidarnościowa to więc instrument, który nie tylko zwiększa progresję obciążeń fiskalnych, lecz także realnie wspiera system pomocy osobom z niepełnosprawnościami.