Czy pracodawca może zwolnić kobietę w ciąży? Poznaj swoje prawa!
Oczekiwanie na narodziny dziecka to wyjątkowy czas dla rodziców, ale też niełatwy okres w pracy. Czy pracodawca ma prawo zwolnić kobietę w ciąży? Większość z nas słyszała, że przyszłe mamy są chronione przez prawo, ale czy to oznacza, że są zabezpieczone przed zwolnieniem w każdej możliwej sytuacji? A może są wyjątki, które warto znać? Jeśli jesteś w ciąży lub zamierzasz wrócić do pracy urlopie macierzyńskim, sprawdź, jak prawo chroni Cię w tym wyjątkowym czasie.
Ochrona przed zwolnieniem w takcie ciąży – to warto zapamiętać!
-
Art. 177 § 1 Kodeksu pracy zapewnia kobietom szczególną ochronę przed zwolnieniem w okresie ciąży oraz podczas urlopów związanych z rodzicielstwem, od momentu złożenia wniosku urlopowego.
-
Ochrona przed zwolnieniem nie obowiązuje w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy oraz w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownicy.
-
Umowa na czas określony lub próbny (dłuższy niż 1 miesiąc) przedłuża się do dnia porodu, jeśli rozwiązanie miałoby nastąpić po 3. miesiącu ciąży. Nie dotyczy to umów na zastępstwo i umów na okres próbny krótszy niż 1 miesiąc.
-
Pracodawca musi wycofać wypowiedzenie umowy o pracę, jeśli pracownica zaszła w ciążę w tym okresie. Pracownica może cofnąć wypowiedzenie, jeśli nie wiedziała o ciąży w momencie jego składania.
Ochrona kobiet w ciąży przed zwolnieniem z pracy
Kodeks pracy, a konkretnie art. 177 § 1 zapewnia kobietom w ciąży szczególną ochronę przed zwolnieniem. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie trwania ciąży. Nie może nawet prowadzić przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania bez wypowiedzenia stosunku pracy z pracownicą, która jest w ciąży.
Ochrona pracownicy w ciąży przed zwolnieniem obowiązuje przez cały okres trwania ciąży, a także w czasie trwania urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego i ojcowskiego, a dokładniej:
-
w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego,
-
od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części,
-
od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części,
-
od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu ojcowskiego albo jego części,
-
od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego albo jego części.
💡Przeczytaj także: Bezpieczna praca w ciąży – przepisy, ograniczenia i porady
Kiedy ochrona pracownic w ciąży przed zwolnieniem nie obowiązuje?
Ochrona pracownicy w ciąży przed zwolnieniem nie obowiązuje w szczególnych przypadkach.
Gdy pracownica jest zatrudniona na okres próbny nieprzekraczający jednego miesiąca: Po zakończeniu umowy, pracodawca nie ma obowiązku przedłużać jej trwania, nawet jeśli pracownica jest w ciąży.
W przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy: W sytuacji, gdy pracodawca ogłasza upadłość lub likwiduje działalność, ochrona przed zwolnieniem pracownicy w ciąży nie obowiązuje. W takim przypadku rozwiązanie umowy o pracę następuje na podstawie przepisów regulujących upadłość i likwidację. Pracodawca musi uzgodnić termin rozwiązania umowy z ciężarną z zakładową organizacją związkową.
Gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy (tzw. zwolnienie dyscyplinarne): Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownicy (zwolnienie dyscyplinarne w trybie art. 52 Kodeksu pracy) nawet w okresie ciąży, ale tylko w przypadku, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione przyczyny, takie jak ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy w ciąży wymaga zgody zakładowej organizacji związkowej reprezentującej interesy pracownicy.
Zwolnienie dyscyplinarne kobiety w ciąży
Jak już wspomnieliśmy, istnieją wyjątki, w których dopuszczalne jest zwolnienie dyscyplinarne kobiety w ciąży. Kiedy jest to możliwe?
-
Ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych.
-
Popełnienie przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku (jeśli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem).
-
Zawiniona przez pracownika utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Pracodawca musi uzyskać zgodę zakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracownicę na zwolnienie dyscyplinarne. Jeżeli w danym zakładzie pracy nie działa żadna organizacja związkowa, bądź działa taka, która nie reprezentuje interesów pracownicy, dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie ciąży pracownicy, o ile doszło do naprawdę ciężkiego naruszenia obowiązków.
Zwolnienie kobiety w ciąży w przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy
W sytuacji, gdy pracodawca ogłasza upadłość lub likwidację swojej działalności, ochrona przed zwolnieniem dla kobiet w ciąży jest ograniczona. Pracodawca jest zobowiązany do uzgodnienia terminu rozwiązania umowy o pracę z zakładową organizacją związkową, która reprezentuje interesy pracownicy. Ma to na celu znalezienie rozwiązania, które w miarę możliwości uwzględni sytuację kobiety w ciąży.
Jeżeli pracodawca nie ma możliwości zapewnienia innego zatrudnienia w tym okresie, pracownikowi przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach, czyli zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego do dnia porodu, a od dnia porodu zasiłek macierzyński za okres odpowiadający części urlopu macierzyńskiego, która przypada po porodzie. Okres, w którym pracownica pobiera świadczenia z tego tytułu, wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą jej uprawnienia pracownicze.
Przedłużenie umowy o pracę do dnia porodu
Przedłużenie umowy o pracę do dnia porodu dotyczy kobiet w ciąży zatrudnionych na czas określony lub na okres próbny dłuższy niż jeden miesiąc. Jeśli taka umowa uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży (czyli po 12. tygodniu), zostaje automatycznie przedłużona do dnia porodu. Umowa nie ulega przedłużeniu, jeśli:
-
jest to umowa na okres próbny krótszy niż miesiąc,
-
jest to umowa na czas określony zawarta w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
-
w przypadku umowy, która nie jest umową o pracę, a umową cywilnoprawną (umową zlecenie lub umową o dzieło).
Umowa przedłuża się sama, z mocy prawa – nie trzeba podpisywać nowych dokumentów, wystarczy przedstawienie pracodawcy zaświadczenia lekarskiego o ciąży. Przedłużona umowa kończy się w dniu porodu.
Szukasz pracy? Zobacz najnowsze ogłoszenia o pracę na Asistwork!
Ochrona kobiet w ciąży w okresie wypowiedzenia umowy
Jeśli pracodawca wręczył wypowiedzenie umowy pracownicy, a ona dowiedziała się o ciąży w trakcie trwania okresu wypowiedzenia stosunku pracy, pracodawca jest zobowiązany do wycofania wypowiedzenia. W przypadku, gdy to pracownica sama złożyła wypowiedzenie i nie wiedziała o ciąży, ma prawo je cofnąć.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, jeśli pracodawca nie wycofa wypowiedzenia po dowiedzeniu się o ciąży pracownicy, ta może dochodzić swoich praw w sądzie pracy, domagając się przywrócenia do pracy lub odszkodowania.
Ochrona stosunku pracy w okresie urlopu wychowawczego
Ochrona przed zwolnieniem pracownika obowiązuje także w okresie urlopu wychowawczego, o czym mówi art. 186[8] Kodeksu pracy. Pracodawca nie może zwolnić pracownika od dnia złożenia wniosku o urlop wychowawczy do dnia zakończenia tego urlopu. Podobnie jak w innych przypadkach, ochrona nie obowiązuje w razie upadłości lub likwidacji firmy oraz zwolnienia dyscyplinarnego z winy pracownika.
Pracownik, który ma prawo do urlopu wychowawczego, może złożyć wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy do nie mniej niż połowy pełnego etatu. Oznacza to, że jeśli pracownik pracuje na pełen etat (np. 40 godzin tygodniowo), może przejść na 20 godzin tygodniowo. Obniżony wymiar czasu pracy może być stosowany do dnia powrotu do pełnego etatu, jednak nie dłużej niż przez łączny okres 12 miesięcy. Oznacza to, że pracownik może korzystać z tego prawa przez rok, licząc od momentu złożenia wniosku. Również w tym czasie obowiązuje ochrona przed zwolnieniem.
Co zrobić, jeśli pracodawca bezprawnie zwolni kobietę w ciąży?
W przypadku bezprawnego zwolnienia kobiety w ciąży istnieje kilka kroków, które można podjąć, aby dochodzić swoich praw.
-
Konsultacja z prawnikiem: Warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy, aby uzyskać porady dotyczące dalszych kroków i ewentualnych roszczeń.
-
Zgłoszenie do Inspekcji Pracy: Pracownica powinna zgłosić sprawę do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), która może przeprowadzić kontrolę i podjąć działania w celu ochrony praw ciężarnej kobiety.
-
Złożenie pozwu do sądu: Można złożyć pozew o przywrócenie do pracy lub o odszkodowanie za bezprawne zwolnienie. W przypadku wygrania sprawy, pracodawca może być zobowiązany do wypłaty odszkodowania i/lub przywrócenia do pracy.
Pozostałe wpisy
Praca na wysokościach – definicja, wymogi BHP oraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
Praca na wysokości to jedno z tych zagadnień, wokół którego narosło sporo nieporozumień, mimo że przepisy regulujące tę kwestię są w polskim prawie dość precyzyjnie określone. Wielu pracowników, a nawet pracodawców, zastanawia się, od ilu metrów praca na wysokości w ogóle zaczyna obowiązywać, jakie środki ochrony należy wtedy zapewnić oraz czy każda praca wykonywana ponad poziomem podłogi automatycznie kwalifikuje się jako szczególnie niebezpieczna. Odpowiedzi na te pytania znajdziemy w konkretnych aktach prawnych, przede wszystkim w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, jednak samo brzmienie przepisów bywa dla wielu osób trudne do zinterpretowania bez odpowiedniego kontekstu. W tym artykule wyjaśniamy, od jakiej wysokości mówimy formalnie o pracy na wysokości, jakie obowiązki spoczywają na pracodawcy w związku z zatrudnianiem osób do takich zadań, jakie środki ochrony indywidualnej i zbiorowej powinny być stosowane, a także jakie zawody najczęściej wiążą się z wykonywaniem obowiązków w takich warunkach. Podpowiadamy również, gdzie szukać ofert pracy dla osób zainteresowanych tego rodzaju zatrudnieniem oraz na co zwrócić uwagę, planując karierę związaną z pracą prowadzoną ponad poziomem gruntu.
2026-10-07
Pierwsza umowa o pracę – co warto wiedzieć?
Podpisanie pierwszej umowy o pracę to moment, który wielu osobom kojarzy się z prawdziwym wejściem w dorosłość zawodową. W życiu każdej osoby wkraczającej na rynek pracy ten moment budzi mieszankę ekscytacji i niepewności, bo pojawia się mnóstwo pytań: na ile pierwsza umowa o pracę zostanie zawarta, czy można liczyć na urlop już w pierwszym miesiącu, jakie badania trzeba przejść przed podpisaniem dokumentu i co właściwie powinno się w nim znaleźć. W tym artykule odpowiadamy na najczęstsze wątpliwości związane z pierwszą umową o pracę – od kwestii formalnych, przez wynagrodzenie i urlop wypoczynkowy, aż po praktyczne wskazówki dotyczące pierwszego dnia w nowym miejscu pracy.
2026-09-29
Czy można mieć dwie umowy o pracę?
Umowa o pracę kojarzy się ze stabilnością i pracą na rzecz jednej firmy. Jednak obecnie na rynku pracy duże znaczenie ma elastyczność. Nie ma więc nic dziwnego w tym, że ktoś pracuje na więcej niż jednej takiej umowie, czy to dla tego samego czy innego pracodawcy. Warto jednak wiedzieć, jak to dokładnie wygląda. Sprawdź kwestię przepisów, urlopu czy L4!
2026-09-21
Zakaz używania telefonu w pracy – co może, a czego nie może pracodawca?
Telefon komórkowy towarzyszy nam dziś niemal wszędzie – także w miejscu pracy, gdzie potrafi być zarówno cennym narzędziem, jak i największym rozpraszaczem uwagi w ciągu dnia. Nic więc dziwnego, że coraz więcej pracodawców zastanawia się, czy może wprowadzić zakaz używania telefonu w pracy, a pracownicy chcą wiedzieć, na jakich zasadach taki zakaz w ogóle może obowiązywać. Odpowiedź, jak to zwykle bywa w prawie pracy, nie jest jednoznaczna – i to właśnie dlatego warto przyjrzeć się jej dokładnie, zamiast opierać się na intuicji albo praktyce podpatrzonej u innego pracodawcy, która niekoniecznie musi być zgodna z obowiązującymi przepisami.
2026-09-14
Pozostałe wpisy w pozostałych kategoriach
Dzień doceniania pracownika – jak go obchodzić i dlaczego warto o nim pamiętać?
Dzień doceniania pracownika to święto, o którym w polskich firmach mówi się coraz głośniej, choć jeszcze kilka lat temu niewiele osób w ogóle słyszało o jego istnieniu. Tymczasem w Stanach Zjednoczonych, gdzie to wydarzenie ma swoje korzenie, funkcjonuje ono już od dawna i z roku na rok zyskuje większą popularność, przenikając również do firmowych kalendarzy w Europie, w tym w Polsce. Coraz więcej pracodawców zdaje sobie sprawę, że regularne docenianie zespołu nie jest wyłącznie miłym gestem, lecz elementem strategii budowania zaangażowania, który wpływa na wyniki firmy oraz na to, jak długo pracownicy pozostają w danej organizacji. W tym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest dzień doceniania pracownika, kiedy przypada, skąd się wzięła ta inicjatywa oraz jakie konkretne działania można podjąć w swojej firmie, żeby pracownicy poczuli, że ich codzienna praca ma znaczenie. Podpowiadamy również, dlaczego docenianie nie powinno ograniczać się wyłącznie do jednego dnia w roku, a stanowić element szerszej kultury organizacyjnej, obecnej w firmie każdego dnia.
2026-10-08
Stawka godzinowa na umowie zlecenie – jaka jest minimalna na 2027 r.? Przepisy i zasady
Dla studentów czy osób, które wolą bardziej elastyczne formy zatrudnienia, umowa zlecenie może być dobrym rozwiązaniem. Jednak jeśli zdecydowałeś się zostać zleceniobiorcą, nie dotyczy Cię płaca minimalna, taka sama jak dla umowy o pracę. Śledząc zmiany w przepisach, będziesz interesować się tym, ile wynosi minimalna stawka godzinowa, bo to właśnie ona ma największe znaczenie dla zleceń. Sprawdź, co w tej kwestii przyniesie 2027 rok.
2026-10-08
Wynagrodzenie pracownika na 3/4 etatu – jak obliczyć brutto i netto?
Chociaż pełen etat daje większe poczucie stabilności i często lepsze pieniądze, czasem jesteś po prostu na etapie życia, kiedy potrzebujesz elastyczności. W sytuacji, gdy godzisz pracę z nauką, podróżami lub opieką nad członkiem rodziny, możesz zdecydować się na pracę w niepełnym wymiarze godzin. Jak jednak będzie wyglądać Twoje wynagrodzenie przy 3/4 etatu? Sprawdź, jak to policzyć!
2026-10-06
Zawody przyszłości w Polsce – które branże i stanowiska warto obserwować już dziś
Pytanie o to, jakie są zawody przyszłości, zadaje sobie dziś coraz więcej osób planujących swoją ścieżkę kariery zawodowej – zarówno uczniowie zastanawiający się nad wyborem studiów, jak i doświadczeni pracownicy, którzy widzą, że ich dotychczasowe profesje zmieniają się pod wpływem nowych technologii szybciej, niż mogliby się tego spodziewać jeszcze kilka lat temu. Trzeba zaznaczyć, że lista zawodów przyszłości w Polsce nie jest czymś stałym – zmienia się właściwie z roku na rok, a niektóre stanowiska, o których dziś mówi się jako o niszowych ciekawostkach, za dekadę mogą stać się jednymi z najbardziej poszukiwanych zawodów na rynku. W tym artykule przyjrzymy się temu, jakie zawody przyszłości najczęściej wymieniają eksperci rynku pracy, które branże w największym stopniu skorzystają na rozwoju sztucznej inteligencji oraz automatyzacji, a także jakie kompetencje warto rozwijać już teraz, żeby nie zostać w tyle za zmieniającym się rynkiem pracy. Odpowiemy również na pytanie, czy jakiekolwiek zawody są dziś naprawdę odporne na zmiany technologiczne, czy może w niedalekiej przyszłości każda profesja będzie musiała w jakimś stopniu ewoluować.
2026-10-05
