Emerytura w Polsce – zasady, wysokość świadczeń, zmiany i aktualności

Autor: Paulina Szydłowska

Myśląc o emeryturze, wiele osób wyobraża sobie odpoczynek w gronie najbliższych i bezpieczną przyszłość. Nie brakuje jednak też osób, które martwią się o środki do życia. Tymczasem dookoła świadczeń emerytalnych ze strony państwa wciąż wprowadzane są nowe regulacje. Warto orientować się nie tylko w ogólnych zasadach, ale też być na bieżąco z aktualizacjami. Sprawdź najważniejsze informacje na temat zasad wypłaty świadczenia, wieku emerytalnego, minimalnej emerytury oraz waloryzacji. Poniżej kompendium wiedzy dla tych, którzy wchodzą w jesień życia.

Komu przysługuje emerytura w Polsce?

Prawo do emerytury w Polsce przysługuje osobom, które spełniają dwa główne warunki: osiągnęły odpowiedni wiek emerytalny oraz posiadają odpowiedni staż pracy liczony na podstawie okresów składkowych i nieskładkowych. Przy czym ten drugi warunek dotyczy w głównej mierze minimalnej emerytury. Żeby mieć prawo do świadczenia, trzeba być częścią mechanizmu gromadzenia kapitału w systemie ubezpieczeń społecznych.

Wiek emerytalny

Obecnie wiek emerytalny w Polsce wynosi:

• 60 lat dla kobiet,

• 65 lat dla mężczyzn.

Jest to warunek podstawowy. Nawet wysoki staż pracy (np. 35 lat) nie daje prawa do emerytury wcześniej, o ile ubezpieczony nie korzysta z wyjątków przewidzianych w odrębnych przepisach (np. emerytur pomostowych lub szczególnych uprawnień branżowych).

Prawo do wcześniejszej emerytury w Polsce mają przede wszystkim osoby, których wykonywany zawód wiąże się z pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Dotyczy to stanowisk, gdzie czynniki zewnętrzne przyspieszają proces zmniejszania sił fizycznych pracownika (np. górnicy, ratownicy górniczy, osoby pracujące w hutnictwie czy wykonujące prace artystyczne jak tancerze czy kaskaderzy). Wówczas, jeśli pracownicy osiągnęli odpowiedni wiek (zazwyczaj 55 lat dla kobiet i 60 dla mężczyzn) i spełnili warunki stażowe, mogą zakończyć aktywność zawodową szybciej.

Staż pracy i zasady przyznawania minimalnej emerytury

Drugim warunkiem jest odpowiedni staż pracy, rozumiany jako suma okresów składkowych i nieskładkowych uwzględnianych przez ZUS.

Jeśli chcesz uzyskać gwarancję minimalnej emerytury potrzebujesz:

• co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych dla kobiet,

• co najmniej 25 lat dla mężczyzn.

Co jeśli staż pracy jest krótszy niż wymagany do minimalnej emerytury?

Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., aby uzyskać prawo do świadczenia w powszechnym wieku emerytalnym, muszą mieć opłacone składki z tytułu ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia emerytalnego i rentowych przynajmniej za 1 dzień, np. jako pracownik czy też osoba prowadząca działalność pozarolniczą. Wówczas po złożeniu wniosku otrzymasz emeryturę w takiej wysokości, jaka wynika ze zgromadzonych składek, nawet jeśli jest to poniżej kwoty minimalnej. Osoby, które wpłaciły na swoje konto zaledwie niewielkie kwoty, otrzymają świadczenie poniżej kwoty minimalnej. Warto pamiętać, że jeśli np. pracownik ma 65 lat i 35 lat stażu pracy, kwota emerytury będzie zazwyczaj znacznie wyższa niż gwarantowane minimum.

ZUS wniosek o emeryturę a wydłużenie aktywności

Częstym sposobem na zwiększenie wysokości świadczenia jest też opóźnienie złożenia do ZUS wniosku o przejście na emeryturę. Przy dodatkowym stażu pracy, składki dalej się kumulują. Warto też pamiętać, że praca na emeryturze także jest możliwa i stanowi sposób, aby zyskać dodatkowe pieniądze obok świadczenia (o ile nie przekraczasz pewnych limitów dochodowych przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego). Co więcej, składki odprowadzane z tytułu pracy na emeryturze pozwalają na składanie wniosku o ponowne przeliczenie świadczenia, co dodatkowo zwiększa wypłacaną kwotę.

Okresy składkowe i nieskładkowe – jak ZUS liczy staż?

Aby uzyskać prawo do gwarantowanej emerytury minimalnej, ZUS bierze pod uwagę sumę okresów składkowych i nieskładkowych (przy czym okresy nieskładkowe nie mogą przekroczyć 1/3 okresów składkowych).

Do okresów składkowych należą m.in.:

• praca na podstawie umowy o pracę,

• praca na podstawie umowy zlecenia lub agencyjnej (jeśli odprowadzano od niej składki emerytalne),

• okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,

• okres pobierania zasiłku macierzyńskiego,

• czynna służba wojskowa.

Do okresów nieskładkowych należą m.in.:

• okresy pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego,

• okres studiów wyższych (pod warunkiem ich ukończenia).

💡Uwaga: Warto pamiętać, że zapowiadane i wprowadzane zmiany dotyczące zaliczania umów zlecenia i działalności gospodarczej do ogólnego stażu pracy, odnoszą się do uprawnień pracowniczych wynikających z Kodeksu pracy – np. dodatkowych dni urlopu – a nie do wymogów emerytalnych ZUS, w których te okresy uwzględniane są od dawna.

💡Zobacz najnowsze oferty pracy dla starszych i młodszych!

Od czego zależy wysokość emerytury?

Byłoby świetnie, gdyby udało się ustalić wysokość świadczenia, kierując się jedną prostą regułą, jednak nie jest to takie proste. Pod uwagę należy brać sumę kilku czynników, które razem określają wysokość prognozowanej emerytury oraz finalną kwotę wypłacaną po przejściu na zasłużony odpoczynek. ZUS bierze pod uwagę zarówno realne składki wpłacone na konto ubezpieczonego, jak i dane demograficzne czy wskaźniki ustawowe.

Co wpływa na wysokość emerytury?

• Łączna kwota składek odprowadzonych do ZUS przez cały okres aktywności zawodowej.

• Kapitał początkowy, czyli wyliczenie pracy sprzed 1999 roku.

• Długość okresów składkowych i nieskładkowych, które decydują o zgromadzonym kapitale.

• Wiek przejścia na emeryturę – im później, tym krótszy przewidywany czas pobierania świadczenia i tym wyższa kwota miesięczna.

• Średnie dalsze trwanie życia, publikowane przez GUS – dzielnik, który ma ogromny wpływ na finalną kwotę.

• Waloryzacje roczne, czyli podwyżki wynikające ze wzrostu cen i wynagrodzeń.

• Dodatkowe świadczenia (np. 13. i 14. emerytura), które nie wpływają na podstawę, ale zwiększają realny roczny dochód seniorów.

Każdy z tych elementów tworzy ostateczną wartość miesięcznego świadczenia. Oznacza to, że im wyższe składki i dłuższy staż, tym większa kwota zgromadzonego kapitału. Z kolei późniejsze przejście na emeryturę i coroczne waloryzacje podnoszą ją dodatkowo, pozwalając zachować realną siłę nabywczą świadczenia.

Jakie są rodzaje emerytur w Polsce?

System emerytalny w Polsce obejmuje kilka typów świadczeń, które różnią się zasadami przyznawania, sposobem finansowania i tym, komu są dedykowane. Oprócz standardowej emerytury z ZUS istnieją również wyspecjalizowane formy, takie jak emerytura pomostowa czy wdowia. Świadczenie wypłaca także KRUS i III filar (np. IKE i IKZE). Poniżej znajdziesz zestawienie najważniejszych rodzajów emerytur.

Emerytury i świadczenia z ZUS (system publiczny)

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym

Najbardziej podstawowa forma świadczenia. Przysługuje kobietom po ukończeniu 60 lat i mężczyznom po ukończeniu 65 lat, pod warunkiem opłacenia składek choćby za 1 dzień. Wysokość świadczenia zależy od zebranych składek, kapitału początkowego i średniego dalszego trwania życia.

Emerytury wcześniejsze (uprawnienia wygasające)

Dotyczą osób, które pracowały w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed 1999 rokiem i spełniły wymagane warunki. Zasady te funkcjonują nadal, ale nie obejmują nowo rozpoczynających pracę.

Emerytury branżowe (w szczególnych grupach zawodowych)

W Polsce wybrane grupy zawodowe objęte są odrębnymi zasadami przechodzenia na emeryturę lub uzyskiwania świadczeń przedemerytalnych. Należą do nich m.in.:

• Górnicy – z możliwością przejścia przed wiekiem powszechnym,

• Służby mundurowe (wojsko, policja, straż graniczna, PSP) – oparte o wysługę lat,

• Nauczyciele – nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Każda grupa ma własne warunki dotyczące stażu i wieku.

Emerytura pomostowa

Świadczenie pomiędzy pracą a emeryturą dla osób, które wykonywały prace o szczególnej ciężkości lub ryzyku (np. górnicy, hutnicy, ratownicy górniczy, niektóre zawody medyczne). Przysługuje do czasu osiągnięcia wieku powszechnego. Więcej na jej temat można przeczytać w artykule: Kto i na jakich zasadach może otrzymać emeryturę pomostową?

Emerytura rolnicza (KRUS)

Dla osób ubezpieczonych w KRUS. Wysokość zależy głównie od stażu ubezpieczenia (min. 25 lat), a nie od wysokości składek. System jest odrębny od ZUS.

Renta wdowia (od 1 stycznia 2025 r.)

Renta wdowia to stałe rozwiązanie w polskim systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2025 roku, a prawo do wypłaty połączonych świadczeń przysługuje od 1 lipca 2025 roku. Rozwiązanie to umożliwia osobie owdowiałej łączną wypłatę dwóch świadczeń (własnej emerytury oraz renty rodzinnej po zmarłym małżonku).

Uprawniona osoba wybiera korzystniejszy dla siebie wariant:

• 100% własnego świadczenia + 15% renty rodzinnej, lub

• 100% renty rodzinnej + 15% własnego świadczenia.

Od 1 stycznia 2027 roku wskaźnik drugiego świadczenia wzrasta z 15% do 25%. Łączna suma wypłacanych świadczeń nie może przekroczyć ustawowego limitu trzykrotności najniższej emerytury.

Prywatne emerytury i wypłaty kapitału (III filar)

Oprócz państwowego systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce funkcjonują dobrowolne programy i produkty finansowe, pozwalające budować kapitał na starość. Środki te nie są emeryturami z ZUS – stanowią prywatną własność oszczędzającego.

Do III filaru należą:

• PPE – Pracownicze Programy Emerytalne,

• PPK – Pracownicze Plany Kapitałowe,

• IKE – Indywidualne Konto Emerytalne,

• IKZE – Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego,

• Polisy na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK) oraz prywatne renty dożywotnie.

Sposoby wypłaty środków z III filaru:

• Wypłaty z IKE, IKZE i PPK: Zgodnie z ustawami zgromadzone środki można wypłacić po osiągnięciu określonego wieku (np. 60 lat w IKE/PPK, 65 lat w IKZE) w formie jednorazowej lub w ratach.

• Komercyjne produkty ubezpieczeniowe: W przypadku polis i rent prywatnych oferowanych przez towarzystwa ubezpieczeń wypłata może przybrać formę:

  • renty indywidualnej (dożywotniej lub na czas określony),

  • renty z gwarantowanym okresem wypłaty (w przypadku śmierci ubezpieczonego przed upływem gwarantowanego terminu środki otrzymują wskazane osoby uposażone),

  • renty małżeńskiej (świadczenie wypłacane do momentu śmierci drugiego z małżonków).

Inne świadczenia powiązane z okresem przedemerytalnym

Nie jest emeryturą, choć często bywa z nią mylone:

• Świadczenie przedemerytalne (ZUS): Wsparcie finansowe dla osób w wieku bliskim emerytalnemu, które straciły pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy (np. likwidacja stanowiska, upadłość) i legitymują się odpowiednio długim stażem pracy. Świadczenie to przyznaje i wypłaca ZUS, a jednym z formalnych wymogów jest wcześniejsze pobieranie zasiłku dla bezrobotnych z urzędu pracy przez co najmniej 6 miesięcy.

💡Sprawdź też: Co to są emerytury stażowe? Sprawdź, komu się należą i jakie są zasady ich przyznawania

Jaki organ jest odpowiedzialny za wypłacanie emerytur w Polsce?

Większość osób kojarzy wypłatę emerytur z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, bo to właśnie tam trafiają składki pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę czy umów zleceń. ZUS rzeczywiście obsługuje największą grupę ubezpieczonych, ale nie jest jedynym organem odpowiedzialnym za wypłacanie świadczeń. W Polsce działają również inne instytucje, które obsługują wybrane grupy zawodowe, a także tzw. III filar.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

ZUS wypłaca emerytury większości ubezpieczonych w Polsce, czyli osobom pracującym na umowę o pracę, umowy cywilnoprawne odprowadzające składki, prowadzącym działalność gospodarczą oraz wszystkim, którzy podlegają powszechnemu systemowi ubezpieczeń. To największy organ emerytalny w kraju, odpowiedzialny za ustalanie prawa do świadczenia, jego wysokości oraz coroczną waloryzację.

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

KRUS obsługuje rolników oraz domowników, którzy opłacają składki w ramach ubezpieczenia rolniczego. Wysokość emerytury rolniczej zależy od stażu ubezpieczeniowego, a nie od wysokości odprowadzanych składek. To osobny system, który funkcjonuje równolegle do ZUS.

Pozostałe instytucje wypłacające emerytury

Mimo że ZUS i KRUS obejmują największe grupy, nie są jedynymi podmiotami, które wypłacają świadczenia emerytalne. Wybrane grupy zawodowe korzystają z odrębnych systemów:

Służby mundurowe (MSWiA, MON, ABW i inne)

Emerytury dla żołnierzy zawodowych, policjantów, strażaków, funkcjonariuszy SG czy służb specjalnych wypłacane są w ramach tzw. systemów zaopatrzeniowych. Prawo do świadczenia ustalane jest według innych zasad niż w ZUS, bez wymogu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.

Sędziowie i prokuratorzy

Mają własny system zaopatrzeniowy, w którym świadczenia przyznawane są na zasadach odrębnych od powszechnego systemu emerytalnego. Nie przechodzą na „emeryturę ZUS”, lecz otrzymują uposażenie w stanie spoczynku.

II filar (OFE + subkonto ZUS)

II filar to część publicznego systemu emerytalnego, w ramach którego środki są dzielone między subkonto w ZUS a otwarte fundusze emerytalne (OFE). Obecnie przystąpienie do OFE dla osób wchodzących na rynek pracy jest dobrowolne. Zgromadzone w OFE środki są stopniowo i automatycznie przenoszone na subkonto w ZUS w ramach tzw. suwaka bezpieczeństwa dopiero na 10 lat przed osiągnięciem przez danego ubezpieczonego wieku emerytalnego. Pieniądze z II filaru nie tworzą osobnego rodzaju emerytury, ale zwiększają kapitał, z którego ZUS oblicza jedno, powszechne świadczenie.

III filar i instytucje wypłacające prywatne świadczenia emerytalne

Oprócz systemu publicznego działają w Polsce dobrowolne programy emerytalne, dzięki którym można gromadzić dodatkowe środki na starość. Nie są to emerytury w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach społecznych, lecz prywatne świadczenia finansowe oszczędzane indywidualnie lub we współpracy z pracodawcą.

Do instytucji prowadzących i wypłacających te świadczenia należą:

TFI, PTE oraz Towarzystwa Ubezpieczeń (programy PPK i PPE)

Zarządzają środkami gromadzonymi w Pracowniczych Planach Kapitałowych (PPK) oraz Pracowniczych Programach Emerytalnych (PPE). Wypłacają środki uczestnikom po osiągnięciu określonego wieku (np. 60 lat w PPK) w formie wypłat ratalnych lub jednorazowych.

Instytucje finansowe prowadzące IKE i IKZE

Banki, domy maklerskie, TFI i ubezpieczyciele prowadzący Indywidualne Konta Emerytalne oraz Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego. Ustawowa wypłata zgromadzonych środków następuje w formie:

• wypłaty jednorazowej,

• wypłaty ratalnej.

Towarzystwa ubezpieczeń

Oferują komercyjne prywatne renty dożywotnie, renty małżeńskie oraz produkty z gwarantowanym okresem wypłaty. Są to świadczenia finansowane w pełni ze składek prywatnych, całkowicie niezależne od ZUS.

💡Sprawdź też: Ubezpieczenie zdrowotne w Polsce – zasady, koszty i obowiązki

Ile wynosi najniższa emerytura 2026 w Polsce?

Od 1 marca 2026 roku minimalna emerytura w Polsce wynosi 1 978,49 zł brutto (ok. 1 800,43 zł netto). Wskaźnik corocznej waloryzacji podniósł dotychczasową kwotę najniższego świadczenia, gwarantując waloryzację uwzględniającą wskaźnik inflacji oraz co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia.

Ostateczna kwota 1978,49 zł brutto jest stałą stawką prawnie chronioną i przysługuje wszystkim osobom, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) oraz posiadają udokumentowany, odpowiedni staż pracy (co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).

💡Sprawdź też: Waloryzacja emerytur – jak wzrosną świadczenia w nadchodzącym roku?

Jaka jest średnia emerytura Polaka w 2026?

Po przeprowadzonej w marcu waloryzacji przeciętna emerytura wypłacana przez ZUS przekroczyła poziom 4 500 zł i wyniosła dokładnie 4 509,64 zł brutto miesięcznie. Oznacza to wzrost o około 464 zł brutto w porównaniu do analogicznego okresu w roku poprzednim.

Dla porównania minimalna emerytura w Polsce wynosząca 1 978,49 zł brutto wyraźnie pokazuje różnicę między gwarantowanym ustawowo minimum a średnią kwotą, jaką realnie otrzymuje polski emeryt po wieloletnim odprowadzaniu składek na rynku pracy.

13 emerytura 2026 – ile wyniosła i kiedy została wypłacona?

Dodatkowe świadczenie w postaci 13. emerytury zostało wypłacone seniorom w kwietniu 2026 roku. Pieniądze trafiły do uprawnionych automatycznie, razem z ich podstawowym świadczeniem miesięcznym – ZUS nie wymagał w tym celu składania żadnych dodatkowych wniosków.

Wysokość trzynastki jest bezpośrednio powiązana z kwotą minimalnej emerytury. Oznacza to, że w 2026 roku trzynasta emerytura wyniosła dokładnie 1 978,49 zł brutto. Jest to świadczenie przyznawane w stałej kwocie dla każdego emeryta i rencisty, niezależnie od tego, ile wynosi jego podstawowa kwota emerytury.

14 emerytura 2026 – ile wynosi i dla kogo?

Tzw. czternastka, czyli 14. emerytura, wypłacana jest w drugiej połowie roku (we wrześniu 2026 r.). Jest to dodatkowe, jednorazowe wsparcie finansowe, przy czym jego ostateczna wysokość zależy od dochodów danego seniora.

Pełną kwotę czternastki – równą minimalnej emeryturze, czyli 1 978,49 zł brutto – otrzymują osoby, których podstawowe świadczenie miesięczne nie przekracza progu 2 900 zł brutto. W przypadku osób pobierających wyższe świadczenia stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że 14. emerytura jest pomniejszana o kwotę przekroczenia progu 2900 zł, aż do całkowitego wygaśnięcia prawa do jej wypłaty.

Emerytura w Polsce 2026 – najważniejsze informacje

Aktualny stan prawny i finansowy w 2026 roku nakreśla jasne zasady dla wszystkich pracowników przygotowujących się do przejścia na emeryturę:

• Wiek emerytalny pozostaje bez zmian – wynosi 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn.

• Gwarantowana minimalna emerytura w Polsce wynosi 1 978,49 zł brutto i wymaga udokumentowania stażu 20 lat (dla kobiet) lub 25 lat (dla mężczyzn).

• Osoby o krótszym stażu pracy i tak otrzymają emeryturę z ZUS po osiągnięciu wieku emerytalnego (jeśli opłaciły składki choćby za 1 dzień), jednak jej wysokość będzie odpowiadać zebranemu kapitałowi i może być niższa niż kwota minimalna.

• Wypłaty wsparcia dodatkowego obejmują 13. emeryturę (wypłaconą w kwietniu w kwocie 1 978,49 zł brutto) oraz 14. emeryturę (wypłacaną we wrześniu, uzależnioną od progu dochodowego 2 900 zł brutto).

• Odroczenie momentu przejścia na emeryturę oraz kontynuowanie pracy pozwala na dalsze gromadzenie składek i ponowne przeliczenie świadczenia, co wyraźnie podnosi ostateczną kwotę emerytury.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Ile wynosi minimalna emerytura w Polsce w 2026 roku?

Od 1 marca 2026 roku minimalna emerytura w Polsce wynosi 1 978,49 zł brutto. Aby mieć prawo do świadczenia w tej gwarantowanej wysokości, należy osiągnąć wiek emerytalny i posiadać staż pracy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet oraz 25 lat dla mężczyzn.

Ile wynosi wiek emerytalny w Polsce w 2026 roku?

Powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Sam wysoki staż pracy bez osiągnięcia tego wieku nie daje prawa do emerytury powszechnej (z wyjątkiem m.in. emerytur pomostowych czy uprawnień w wybranych zawodach).

Czy można dostać emeryturę bez wymaganego stażu 20 lub 25 lat?

Tak. Jeżeli ukończyłeś powszechny wiek emerytalny i masz opłacone składki ZUS choćby za 1 dzień, otrzymasz emeryturę. Jednak przy braku wymaganego stażu ZUS nie podniesie Twojego świadczenia do kwoty minimalnej – wyliczona emerytura będzie oparta wyłącznie na zebranym kapitale i może wynosić niewielkie kwoty.

Od czego zależy wysokość wyliczonej emerytury z ZUS?

Kwota emerytury zależy od sumy składek zebranych na koncie w ZUS, zwaloryzowanego kapitału początkowego (za lata pracy przed 1999 r.), wieku przejścia na emeryturę oraz wskaźnika średniego dalszego trwania życia, który corocznie publikuje Główny Urząd Statystyczny.

Jakie dodatkowe świadczenia przysługują emerytom w 2026 roku?

Emerytom przysługuje 13. emerytura (wypłacana w kwietniu w kwocie minimalnej emerytury – 1 978,49 zł brutto) oraz 14. emerytura (wypłacana we wrześniu, z pełną kwotą 1 978,49 zł brutto dla osób o świadczeniu podstawowym do 2 900 zł brutto).

Czym różni się zaliczanie stażu pracy w Kodeksie pracy od zasad w ZUS?

Zapowiadane zmiany w wliczaniu umów zlecenia i działalności gospodarczej do stażu pracy dotyczą uprawnień pracowniczych (np. wymiaru urlopu wypoczynkowego), natomiast ZUS uwzględnia te okresy przy ustalaniu prawa do emerytury już od dawna, o ile odprowadzano od nich składki.

Kto ma prawo do wcześniejszej emerytury w Polsce?

Prawo do wcześniejszej emerytury mają przede wszystkim osoby wykonujące zawody w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (np. górnicy, hutnicy, tancerze czy kaskaderzy), u których czynniki zewnętrzne przyspieszają zmniejszanie sił fizycznych. Zazwyczaj mogą oni zakończyć aktywność zawodową szybciej, osiągając wiek 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni) oraz spełniając warunki stażowe.

Na czym polega renta wdowia i od kiedy przysługuje?

Renta wdowia to rozwiązanie obowiązujące od 1 stycznia 2025 roku (z prawem do wypłaty od 1 lipca 2025 r.), które umożliwia osobie owdowiałej łączną wypłatę własnej emerytury oraz renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Uprawniony wybiera korzystniejszy wariant: 100% własnego świadczenia i 15% renty rodzinnej (wskaźnik drugiego świadczenia wzrośnie do 25% od 1 stycznia 2027 r.) albo na odwrót, przy zachowaniu limitu trzykrotności najniższej emerytury.

Jakie okresy zalicza ZUS do okresów składkowych i nieskładkowych?

Do okresów składkowych ZUS zalicza m.in. pracę na etacie, umowę zlecenie lub agencyjną (jeśli odprowadzano składki), prowadzenie działalności gospodarczej, pobieranie zasiłku macierzyńskiego oraz czynną służbę wojskową. Do nieskładkowych należą m.in. okresy pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego oraz ukończone studia wyższe (przy czym okresy nieskładkowe nie mogą przekroczyć 1/3 okresów składkowych).

Jaka była średnia emerytura wypłacana przez ZUS w 2026 roku?

Po marcowej waloryzacji w 2026 roku przeciętna emerytura wypłacana przez ZUS przekroczyła poziom 4 500 zł i wyniosła dokładnie 4 509,64 zł brutto miesięcznie, co oznacza wzrost o około 464 zł brutto w porównaniu do roku poprzedniego.