IKE a IKZE – co to jest i czym się różnią?

Polski system emerytalny obejmuje trzy filary, a jednym z elementów dobrowolnego oszczędzania na przyszłość są indywidualne konta emerytalne IKE i IKZE. Oba rozwiązania pozwalają gromadzić kapitał na emeryturę i korzystać z preferencji podatkowych, ale różnią się zasadami rozliczania podatku, limitami wpłat oraz warunkami wypłaty zgromadzonych środków.

Czym dokładnie są IKE i IKZE? Choć nazwy brzmią podobnie, korzyści podatkowe działają w ich przypadku na różnych etapach oszczędzania. IKE pozwala uniknąć podatku od zysków kapitałowych po spełnieniu ustawowych warunków wypłaty, natomiast wpłaty na IKZE można odliczyć od podstawy opodatkowania, a wypłata po spełnieniu określonych warunków podlega zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu.

Jeśli wpisujesz w wyszukiwarkę hasła „IKE – co to?” lub „IKZE – co to?”, ten przewodnik pomoże Ci zrozumieć najważniejsze różnice. Wyjaśniamy, jak działają oba konta, jakie obecnie obowiązują limity wpłat i kiedy można wypłacić pieniądze i co dzieje się ze zgromadzonym kapitałem po śmierci oszczędzającego.

Co to jest IKE?

Indywidualne konto emerytalne (IKE) to jedna z form dobrowolnego oszczędzania na emeryturę, uregulowana ustawą z 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego. Jego główną zaletą jest możliwość uniknięcia podatku od zysków kapitałowych, pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w przepisach.

Standardowo podatek od zysków kapitałowych wynosi 19 proc. i obejmuje m.in. zyski z inwestycji w akcje, fundusze oraz odsetki od niektórych produktów oszczędnościowych. W przypadku IKE możesz zachować całość wypracowanego zysku, jeśli wypłacisz środki zgodnie z ustawowymi zasadami.

Wpłaty na IKE pochodzą z pieniędzy, od których podatek dochodowy został już rozliczony. Nie odliczysz ich więc od dochodu w rocznym zeznaniu PIT. Korzyść podatkowa pojawia się na końcu okresu oszczędzania: po spełnieniu wymaganych warunków nie zapłacisz podatku od wypracowanych zysków. Przykładowo, jeśli Twoje inwestycje przyniosą 100 tys. zł zysku, zwolnienie może oznaczać oszczędność nawet 19 tys. zł w porównaniu ze standardowym opodatkowaniem takiego zysku.

IKE jest dobrowolne i dostępne dla osób fizycznych, niezależnie od formy zatrudnienia. Konto mogą założyć również osoby, które prowadzą działalność gospodarczą lub pracują na podstawie umów cywilnoprawnych. Obowiązują jednak ustawowe ograniczenia dotyczące wieku i posiadania kont – jedna osoba może mieć tylko jedno IKE.

Co to jest IKZE?

Drugim popularnym rozwiązaniem służącym do dobrowolnego oszczędzania na emeryturę jest indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE), dostępne od 2012 roku. Podobnie jak IKE pozwala ono gromadzić środki na przyszłość, ale oferuje inną ulgę podatkową. W tym przypadku korzyść pojawia się już na etapie wpłat: wpłacone kwoty możesz odliczyć w rocznym zeznaniu podatkowym od dochodu lub – jeśli rozliczasz się ryczałtem – od przychodu. Przy wypłacie po spełnieniu ustawowych warunków zapłacisz natomiast zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10 proc. wypłacanej kwoty.

Wysokość ulgi zależy od kwoty wpłat oraz sposobu opodatkowania. W 2026 roku standardowy limit wpłat na IKZE wynosi 11 304 zł, a dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą – 16 956 zł.

Przykładowo, osoba rozliczająca się według skali podatkowej, która wpłaci na IKZE maksymalne 11 304 zł, może obniżyć podatek o 1 356,48 zł przy stawce 12 proc. lub o 3 617,28 zł przy stawce 32 proc. (a więc rzeczywista korzyść zależy od indywidualnej sytuacji podatkowej). Z kolei przedsiębiorca rozliczający się podatkiem liniowym według stawki 19 proc., który wykorzysta limit 16 956 zł, może uzyskać oszczędność podatkową w wysokości 3 221,64 zł.

Z ulgi mogą korzystać również osoby opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. W ich przypadku wpłaty na IKZE odlicza się od przychodu, a skala oszczędności zależy od stosowanej stawki ryczałtu.

IKE zasady – jak działa IKE?

Gdzie można założyć IKE?

Indywidualne konto emerytalne mogą prowadzić instytucje finansowe wskazane w ustawie: banki, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, domy maklerskie, zakłady ubezpieczeń oraz dobrowolne fundusze emerytalne. Wybór instytucji wpływa na sposób inwestowania oszczędności, dostępne produkty i wysokość opłat, dlatego warto porównać oferty przed podpisaniem umowy.

Poszczególne rodzaje IKE różnią się przede wszystkim sposobem lokowania pieniędzy:

• IKE w towarzystwie funduszy inwestycyjnych pozwala inwestować w jednostki uczestnictwa funduszy dostępnych w ofercie danego towarzystwa. Wybór jest ograniczony do tej oferty, ale może to wystarczyć osobom, które chcą korzystać z gotowych strategii inwestycyjnych.

• IKE w domu maklerskim działa w formie rachunku maklerskiego. Umożliwia samodzielne inwestowanie m.in. w akcje, obligacje i fundusze ETF. To rozwiązanie dla osób, które chcą samodzielnie decydować o składzie portfela i akceptują związane z tym ryzyko.

• IKE w banku może mieć formę rachunku oszczędnościowego lub lokaty. Zwykle jest prostsze w obsłudze niż konto inwestycyjne i może odpowiadać osobom, które nie chcą narażać oszczędności na wahania giełdowe.

• IKE w zakładzie ubezpieczeń może być powiązane z ubezpieczeniem na życie i ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Przed wyborem takiej oferty warto szczegółowo sprawdzić opłaty, warunki umowy i zasady inwestowania.

Nie ma jednego rodzaju IKE, który będzie najlepszy dla każdego, więc przy porównywaniu ofert zwróć uwagę nie tylko na potencjalne zyski, lecz także na koszty prowadzenia konta, dostępne instrumenty i poziom ryzyka.

Umowa, wpłaty i limit IKE

Aby rozpocząć oszczędzanie, trzeba zawrzeć umowę z wybraną instytucją finansową. Wiele z nich umożliwia założenie IKE przez internet, bez konieczności wizyty w oddziale. Każda osoba może posiadać tylko jedno IKE. Jeśli chcesz zmienić dostawcę, możesz przenieść zgromadzone środki do innej instytucji w ramach wypłaty transferowej, zamiast otwierać drugie konto.

Wpłat można dokonywać w dogodnych terminach i kwotach, pod warunkiem że ich suma nie przekroczy rocznego limitu. W 2026 roku limit wpłat na IKE wynosi 28 260 zł. Jest ustalany co roku na podstawie ustawowego mechanizmu powiązanego z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem miesięcznym w gospodarce narodowej. Kwotę na kolejny rok należy sprawdzić po opublikowaniu odpowiedniego obwieszczenia.

Warto samodzielnie kontrolować wysokość wpłat, szczególnie jeśli zasilasz konto kilkoma przelewami w ciągu roku. Nie należy zakładać, że każda nadwyżka zostanie automatycznie zwrócona – sposób postępowania zależy od okoliczności i procedur danej instytucji. W razie wątpliwości najlepiej skontaktować się z jej obsługą przed wykonaniem kolejnego przelewu.

Jeśli prowadzisz IKE w formie rachunku maklerskiego, pamiętaj, że wpłata pieniędzy i zakup instrumentów finansowych to dwie odrębne czynności. Samo zasilenie rachunku nie oznacza, że środki zostały zainwestowane.

Wypłata z IKE i zwolnienie z podatku

Jedną z największych zalet IKE jest możliwość wypłaty zgromadzonych środków bez podatku od zysków kapitałowych. Aby skorzystać z tego zwolnienia, trzeba jednak spełnić ustawowe warunki dotyczące wieku oraz okresu oszczędzania.

Podstawowa ścieżka przewiduje wypłatę po ukończeniu 60 lat. Możliwa jest również wypłata po ukończeniu 55 lat, jeśli oszczędzający nabył wcześniej uprawnienia emerytalne. W obu przypadkach trzeba dodatkowo spełnić jeden z dwóch warunków:

• dokonywać wpłat na IKE w co najmniej pięciu dowolnych latach kalendarzowych;

• wpłacić ponad połowę łącznej wartości wszystkich wpłat nie później niż pięć lat przed złożeniem wniosku o wypłatę.

Lata, w których dokonywano wpłat, nie muszą następować bezpośrednio po sobie. Alternatywny warunek dotyczący ponad połowy wpłat może być istotny dla osób, które zaczęły oszczędzać później, ale zgromadziły większość kapitału odpowiednio wcześnie.

Wypłatę inicjuje się wnioskiem złożonym w instytucji prowadzącej konto; można wybrać wypłatę jednorazową albo ratalną. Zgodnie z ustawą wypłata jednorazowa lub pierwsza rata powinna zostać zrealizowana co do zasady w ciągu 14 dni od spełnienia wymaganych warunków formalnych, chyba że oszczędzający zażąda późniejszego terminu lub wystąpią szczególne okoliczności przewidziane w przepisach.

Przed złożeniem wniosku sprawdź umowę i regulamin swojej instytucji. Mogą one określać szczegóły techniczne dotyczące realizacji dyspozycji, wyceny aktywów i wypłaty pieniędzy.

Co, jeśli wypłacisz pieniądze wcześniej?

Jeśli chcesz wycofać środki, zanim spełnisz warunki uprawniające do zwolnienia podatkowego, możesz dokonać zwrotu. W takim przypadku zasadniczo pobierany jest 19-procentowy podatek od dochodu z inwestycji, a nie od całej wypłacanej kwoty, co oznacza utratę głównej korzyści podatkowej IKE w odniesieniu do zrealizowanego zysku.

Przed wcześniejszym wycofaniem pieniędzy warto porównać tę opcję z wypłatą transferową, która pozwala przenieść oszczędności do innej instytucji bez traktowania tej operacji jak zwykłej wypłaty.

Wypłata transferowa – przeniesienie środków do innej instytucji

Wypłata transferowa umożliwia przeniesienie środków z jednego IKE do innego IKE bez utraty preferencji podatkowych. To rozwiązanie przydatne, gdy znajdziesz korzystniejszą ofertę, chcesz obniżyć opłaty albo zmienić sposób inwestowania. Procedura wymaga złożenia odpowiedniej dyspozycji i zawarcia umowy z nową instytucją.

Wypłata transferowa obejmuje co do zasady całość środków zgromadzonych na koncie. Przed rozpoczęciem procedury sprawdź tabelę opłat – w niektórych przypadkach instytucja może pobrać opłatę za przeniesienie środków, zwłaszcza gdy od zawarcia umowy nie upłynął określony czas.

Możliwe jest również przeniesienie środków z pracowniczego programu emerytalnego (PPE) na IKE w sytuacjach przewidzianych przepisami, np. po zakończeniu uczestnictwa w programie. Szczegółowe warunki zależą od okoliczności i rodzaju transferu.

Co dzieje się z IKE po śmierci oszczędzającego?

Środki zgromadzone na IKE nie przepadają po śmierci właściciela konta. Przy zawieraniu umowy można wskazać jedną lub kilka osób uprawnionych do ich otrzymania. Taką dyspozycję można później zmienić.

Jeśli nie wskazano żadnej osoby uprawnionej, środki co do zasady wchodzą do spadku. W przypadku IKE prowadzonego przez zakład ubezpieczeń zastosowanie mogą mieć szczególne zasady wynikające z umowy ubezpieczenia.

Osoba uprawniona może wystąpić o wypłatę środków albo – jeśli spełnia wymagania ustawowe – przenieść je na własne IKE lub do pracowniczego programu emerytalnego. Środki wypłacane osobie uprawnionej w ramach dziedziczenia IKE są zwolnione z podatku od zysków kapitałowych, a także z podatku od spadków i darowizn, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Warto więc zadbać o aktualność dyspozycji dotyczącej osób uprawnionych, aby ułatwić bliskim dostęp do oszczędności.

👉️ Może Cię zainteresować: Emerytura – jakie rodzaje świadczenia przewiduje Państwo Polskie?

IKZE zasady – jak działa IKZE?

Wpłaty na IKZE i limity w 2026 roku

Wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE) można odliczyć w rocznym zeznaniu podatkowym. Sposób rozliczenia zależy od formy opodatkowania: osoby rozliczające się według skali podatkowej lub podatkiem liniowym odliczają wpłaty od dochodu, a podatnicy korzystający z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych – od przychodu. Ulgę wykazuje się w odpowiednim zeznaniu, np. PIT-36, PIT-37, PIT-36L lub PIT-28, wraz z załącznikiem PIT/O.

W 2026 roku limit wpłat na IKZE wynosi 11 304 zł. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą mogą wpłacić więcej – do 16 956 zł. Limity odpowiadają odpowiednio 1,2 oraz 1,8 prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej.

Aby skorzystać z ulgi za dany rok, należy dokonać wpłat najpóźniej do 31 grudnia. Odliczenia dokonuje się w zeznaniu składanym w kolejnym roku, a wysokość rzeczywistej oszczędności podatkowej zależy od formy opodatkowania i indywidualnej sytuacji podatnika.

IKZE mogą prowadzić te same rodzaje instytucji finansowych co IKE: banki, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, domy maklerskie, zakłady ubezpieczeń oraz dobrowolne fundusze emerytalne. Jedna osoba może posiadać tylko jedno IKZE, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by jednocześnie oszczędzać na IKE. Limity wpłat na oba konta są niezależne.

Wypłata z IKZE – kiedy i na jakich zasadach?

Aby wypłacić pieniądze z IKZE na preferencyjnych zasadach, trzeba ukończyć 65 lat i dokonywać wpłat na konto w co najmniej pięciu latach kalendarzowych. W takim przypadku wypłata – jednorazowa lub w ratach – jest objęta zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10 proc. całej wypłacanej kwoty.

Opłacalność IKZE wynika przede wszystkim z połączenia dwóch korzyści: odliczenia wpłat w okresie oszczędzania i preferencyjnego opodatkowania wypłaty. Wysokość faktycznej korzyści zależy m.in. od stawki podatkowej stosowanej podczas wpłat oraz kwoty zgromadzonych środków. Dlatego przed wyborem IKZE warto przeanalizować własną sytuację podatkową, zamiast zakładać, że rozwiązanie będzie równie korzystne dla każdego.

Co w przypadku wcześniejszego wycofania pieniędzy?

Jeśli wypłacisz środki przed ukończeniem 65 lat, nie będzie to wypłata na preferencyjnych zasadach, lecz zwrot. Co do zasady obejmuje on całość środków zgromadzonych na IKZE – nie można wycofać tylko wybranej części. Kwota zwrotu podlega opodatkowaniu według zasad właściwych dla dochodów z innych źródeł, co może oznaczać konieczność doliczenia jej do dochodu opodatkowanego według skali podatkowej, co może zmniejszyć lub zniwelować wcześniejszą korzyść podatkową.

Właśnie dlatego IKZE najlepiej traktować jako rozwiązanie długoterminowe i przed wpłatą upewnić się, że zgromadzone pieniądze nie będą potrzebne w najbliższych latach.

Co dzieje się z IKZE po śmierci oszczędzającego?

Środki zgromadzone na IKZE mogą trafić do osoby wskazanej przez właściciela konta, a jeśli nie wskazano takiej osoby – do spadkobierców. Osoba uprawniona może wypłacić pieniądze, co wiąże się z 10-procentowym zryczałtowanym podatkiem dochodowym, albo dokonać wypłaty transferowej na własne IKZE, jeśli spełnia warunki przewidziane w przepisach.

Przeniesienie środków na własne IKZE pozwala uniknąć natychmiastowego opodatkowania transferowanej kwoty, dzięki czemu kapitał może nadal pracować na przyszłość, zamiast zostać od razu wypłacony i pomniejszony o podatek.

IKE a IKZE – różnice

Porównując IKE i IKZE, warto zacząć od najważniejszej kwestii: kiedy i w jaki sposób korzystasz z ulgi podatkowej. W przypadku IKE wpłacasz pieniądze, od których podatek dochodowy został już rozliczony, ale po spełnieniu ustawowych warunków możesz wypłacić oszczędności bez podatku od zysków kapitałowych. IKZE działa inaczej – wpłaty odliczasz od dochodu lub przychodu, zależnie od formy opodatkowania, a przy wypłacie po spełnieniu warunków płacisz 10-procentowy podatek od całej wypłacanej kwoty.

Ta różnica wpływa na sposób rozliczania oszczędności, dostępne limity wpłat i wiek, w którym można skorzystać z preferencyjnej wypłaty. W przypadku IKE jest to zasadniczo 60 lat, a przy IKZE – 65 lat. Wcześniejsze wycofanie pieniędzy wiąże się z innymi konsekwencjami podatkowymi.

Różnią się również limity wpłat. W 2026 roku na IKE można wpłacić maksymalnie 28 260 zł, a na IKZE – 11 304 zł. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą mają wyższy limit IKZE, wynoszący 16 956 zł. Oznacza to, że w ciągu roku można odłożyć na oba konta łącznie do 39 564 zł przy standardowym limicie IKZE lub do 45 216 zł przy podwyższonym limicie dla przedsiębiorców.

Znaczenie mają także zasady dziedziczenia. W przypadku IKE osoba uprawniona może otrzymać środki bez podatku od zysków kapitałowych. Przy wypłacie środków z odziedziczonego IKZE zasadniczo pobierany jest natomiast 10-procentowy podatek, chyba że uprawniony skorzysta z możliwości wypłaty transferowej na własne IKZE.

Które konto jest korzystniejsze? IKE może szczególnie dobrze sprawdzić się u osób, które chcą budować kapitał długoterminowo i uniknąć podatku od wypracowanych zysków. IKZE może być atrakcyjne dla podatników, którzy dzięki odliczeniu wpłat uzyskują znaczącą bieżącą korzyść podatkową. Wiele osób decyduje się jednak na oba rozwiązania, ponieważ pozwalają korzystać z różnych preferencji podatkowych jednocześnie.

IKE czy IKZE – które konto wybrać?

Wybór zależy przede wszystkim od Twojej sytuacji podatkowej, planowanego czasu oszczędzania i tego, kiedy możesz potrzebować zgromadzonych pieniędzy. Nie bez znaczenia pozostaje również sposób inwestowania i poziom ryzyka, który jesteś w stanie zaakceptować.

Jeśli rozliczasz się według stawki 32 proc., IKZE może być szczególnie korzystne. Odliczenie wpłat pozwala wówczas uzyskać znaczącą ulgę podatkową już w roku oszczędzania. Trzeba jednak pamiętać, że przy późniejszej wypłacie zapłacisz 10 proc. podatku od całej wypłacanej kwoty, dlatego warto porównać całkowity efekt podatkowy obu rozwiązań.

Jeśli płacisz podatek według stawki 12 proc. i planujesz inwestować przez wiele lat, warto dokładnie przeanalizować IKE. Zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych może mieć dużą wartość, szczególnie gdy zgromadzony kapitał wypracuje znaczne zyski. Nie oznacza to jednak, że IKE zawsze będzie lepsze – korzyść zależy m.in. od wyników inwestycji, wysokości wpłat i zasad opodatkowania.

Przedsiębiorcy powinni uwzględnić dodatkowo formę opodatkowania. Osoby rozliczające się podatkiem liniowym mogą korzystać z odliczenia wpłat na IKZE i wyższego limitu. Z kolei podatnicy na ryczałcie również mogą odliczyć wpłaty na IKZE od przychodu, więc nie muszą z góry wykluczać tego rozwiązania.

Przed podjęciem decyzji zastanów się także, czy możesz pozostawić pieniądze na koncie do osiągnięcia wymaganego wieku. Wcześniejszy zwrot z IKE oznacza co do zasady podatek od wypracowanego zysku, a zwrot z IKZE może spowodować opodatkowanie całej zwracanej kwoty według skali podatkowej. Oba konta najlepiej więc traktować jako narzędzia do długoterminowego oszczędzania, a nie jako zamiennik poduszki finansowej.

Podsumowując: IKE i IKZE nie muszą ze sobą konkurować. Jeśli pozwala Ci na to budżet, możesz korzystać z obu kont, łącząc zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych z ulgą podatkową przy wpłatach. Ostateczny wybór warto oprzeć na własnych wyliczeniach, a przy bardziej złożonej sytuacji skonsultować z doradcą podatkowym lub finansowym.

Ryzyko inwestycyjne i koszty

IKE i IKZE nie gwarantują zysku, bo to tylko opakowanie podatkowe dla zwykłych produktów finansowych – ryzyko inwestycyjne zależy od tego, co kupisz wewnątrz konta. Konto oszczędnościowe w banku, objęte gwarancją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w granicach ustawowych, niesie niewielkie ryzyko i skromny zysk, natomiast fundusze akcyjne czy akcje dają szansę na wyższy wynik, ale i na spadki wartości w krótszym okresie.

Koszty prowadzenia także mają znaczenie, bo opłata za prowadzenie IKE, prowizje od transakcji oraz opłaty zarządzające w funduszach potrafią w ciągu dziesięcioleci pochłonąć znaczną część zysku. Porównując oferty, sprawdź nie tylko stawkę nominalną, lecz także pełną tabelę opłat i zasady wypłaty transferowej. Własne decyzje inwestycyjne podejmuje oszczędzający, dlatego im krótszy czas do wypłaty, tym ostrożniej należy dobierać ryzykowne aktywa.

Jak założyć IKE i IKZE?

Założenie IKE lub IKZE warto zacząć od porównania ofert instytucji finansowych. Zwróć uwagę na dostępne formy inwestowania, opłaty i prowizje oraz wygodę obsługi konta, z którego możesz korzystać przez wiele lat. Gdy wybierzesz ofertę, wystarczy podpisać umowę – często można to zrobić online. Następnie wybierasz sposób oszczędzania, np. fundusze inwestycyjne, instrumenty finansowe na rachunku maklerskim lub produkty oszczędnościowe, w zależności od oferty danej instytucji.

Jeśli masz już IKE, ale chcesz skorzystać z oferty innego dostawcy, możesz przenieść zgromadzone środki na nowe konto tego samego typu w ramach wypłaty transferowej. Nie musisz przy tym rezygnować z dotychczasowych korzyści podatkowych, o ile transfer spełnia ustawowe warunki.

W przypadku IKZE pamiętaj natomiast, że odliczenie wpłat rozliczasz w zeznaniu rocznym. Aby skorzystać z ulgi, uwzględnij wpłaconą kwotę w odpowiednim miejscu deklaracji podatkowej.

IKE i IKZE na tle innych form oszczędzania na emeryturę

IKE i IKZE należą do trzeciego filaru systemu emerytalnego, który umożliwia dobrowolne gromadzenie dodatkowych oszczędności na emeryturę. W przeciwieństwie do obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych konta te dają większą swobodę w planowaniu własnego zabezpieczenia finansowego na przyszłość. Ich ważną zaletą są korzyści podatkowe określone w przepisach: w przypadku IKE można uniknąć podatku od zysków kapitałowych przy wypłacie spełniającej ustawowe warunki, natomiast wpłaty na IKZE można odliczyć w rocznym rozliczeniu podatkowym, dzięki czemu oba rozwiązania pomagają budować kapitał, który w przyszłości może uzupełnić emeryturę z ZUS.

Podstawę polskiego systemu emerytalnego stanowi pierwszy filar, czyli powszechne ubezpieczenie emerytalne prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Odprowadzane składki emerytalne są ewidencjonowane na koncie ubezpieczonego i wpływają na wysokość przyszłego świadczenia. Zasady ich opłacania zależą m.in. od formy zatrudnienia i statusu zawodowego. Ponieważ sama emerytura z systemu powszechnego może nie wystarczyć do utrzymania dotychczasowego poziomu życia, dodatkowe oszczędzanie pozwala lepiej przygotować się na spadek dochodów po zakończeniu aktywności zawodowej.

Oprócz IKE i IKZE istnieją również inne sposoby gromadzenia kapitału emerytalnego, w tym pracownicze plany kapitałowe (PPK) i pracownicze programy emerytalne (PPE). W obu rozwiązaniach istotną rolę odgrywa pracodawca, a w PPK oszczędności są finansowane także z wpłat pracownika i mogą być uzupełniane dopłatami państwa. Poszczególne formy różnią się zasadami uczestnictwa, źródłami wpłat i sposobem opodatkowania, dlatego przed wyborem warto porównać dostępne możliwości i dopasować je do swojej sytuacji finansowej, planowanego wieku przejścia na emeryturę oraz możliwości regularnego odkładania pieniędzy.

FAQ – najczęstsze pytania o IKE i IKZE

IKE – co to jest?

IKE, czyli indywidualne konto emerytalne, pozwala dobrowolnie oszczędzać na emeryturę. Po spełnieniu ustawowych warunków wypłata środków jest zwolniona z podatku od zysków kapitałowych.

IKZE – co to jest?

IKZE, czyli indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego, umożliwia odliczenie wpłat od dochodu lub przychodu w rocznym rozliczeniu podatkowym, a wypłata po ukończeniu 65 lat i spełnieniu warunków ustawowych jest objęta 10-procentowym zryczałtowanym podatkiem.

Ile można wpłacić na IKE i IKZE w 2026 roku?

W 2026 roku roczny limit wpłat na IKE wynosi 28 260 zł, a na IKZE – 11 304 zł. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą mogą wpłacić na IKZE do 16 956 zł. Limity są ustalane co roku na podstawie obowiązujących przepisów.

Czy można mieć jednocześnie IKE i IKZE?

Tak. Możesz oszczędzać na obu kontach równocześnie, a każde z nich ma odrębny limit wpłat. Nie można jednak posiadać więcej niż jednego IKE ani więcej niż jednego IKZE.

Kiedy można wypłacić pieniądze z IKE bez podatku?

Preferencyjna wypłata z IKE jest możliwa po ukończeniu 60 lat lub po ukończeniu 55 lat, jeśli oszczędzający nabył uprawnienia emerytalne. Trzeba też spełnić jeden z warunków dotyczących wpłat: dokonywać ich w co najmniej pięciu dowolnych latach kalendarzowych albo wpłacić ponad połowę wszystkich środków na konto co najmniej pięć lat przed złożeniem wniosku o wypłatę.

Kiedy można wypłacić pieniądze z IKZE?

Środki z IKZE można wypłacić na preferencyjnych zasadach po ukończeniu 65 lat, pod warunkiem dokonywania wpłat w co najmniej pięciu latach kalendarzowych. Wypłata jest wówczas objęta zryczałtowanym podatkiem w wysokości 10% całej wypłacanej kwoty.

Czy można przenieść IKE lub IKZE do innej instytucji?

Tak. Możesz przenieść zgromadzone środki do innej instytucji prowadzącej konto tego samego rodzaju, korzystając z wypłaty transferowej. Aby rozpocząć procedurę, skontaktuj się z dotychczasową instytucją i złóż wymagany wniosek. Prawidłowo przeprowadzony transfer nie jest traktowany jak zwykła wypłata i nie powoduje utraty preferencji podatkowych.

Co dzieje się z pieniędzmi na IKE lub IKZE po śmierci oszczędzającego?

Środki mogą zostać przekazane osobie wskazanej przez oszczędzającego, a jeśli jej nie wskazano – uprawnionym spadkobiercom. W przypadku IKE wypłata na rzecz uprawnionych jest co do zasady zwolniona z podatku od zysków kapitałowych. Przy IKZE wypłata podlega zasadom opodatkowania właściwym dla tego konta, ale uprawniony może skorzystać z wypłaty transferowej na własne IKZE, jeśli spełnia wymagane warunki.

Czy IKE i IKZE zastępują emeryturę z ZUS?

Nie. IKE i IKZE służą do gromadzenia dodatkowych oszczędności i uzupełniają świadczenie z powszechnego systemu emerytalnego. Można je również łączyć z innymi formami oszczędzania, takimi jak pracownicze plany kapitałowe (PPK) czy pracownicze programy emerytalne (PPE). Ostateczna wartość zgromadzonych środków zależy m.in. od wysokości i regularności wpłat, opłat oraz wyników inwestycyjnych.

Czy osoba rozliczająca się ryczałtem może skorzystać z ulgi na IKZE?

Tak. Osoba rozliczająca się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych może odliczyć wpłaty na IKZE od przychodu w rocznym zeznaniu podatkowym, w granicach obowiązującego limitu. IKE również może być korzystnym rozwiązaniem – przy spełnieniu ustawowych warunków wypłata jest zwolniona z podatku od zysków kapitałowych.