Podatek CIT – czym jest Corporate Income Tax?

Prowadzisz spółkę, planujesz jej założenie albo porównujesz tę formę działalności z jednoosobową firmą? W każdej z tych sytuacji warto wiedzieć, kiedy pojawia się obowiązek zapłaty CIT, jaką stawkę zastosować i ile zostanie z wypracowanego dochodu. Sprawdź, kogo obejmuje ten podatek, jak obliczyć należną kwotę oraz do kiedy rozliczyć się z urzędem skarbowym.

Podatek CIT – co to jest?

Skrót CIT pochodzi od angielskiego określenia Corporate Income Tax i oznacza podatek dochodowy od osób prawnych. Spotkasz się z nim przede wszystkim wtedy, gdy prowadzisz działalność w formie spółki kapitałowej, np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. CIT obejmuje również niektóre jednostki organizacyjne, które nie mają osobowości prawnej.

Podatek obliczasz co do zasady od dochodu osiągniętego w danym roku podatkowym. Dochód stanowi nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. Jeśli koszty okażą się wyższe od przychodów, wykażesz stratę. Osobno ustalasz przy tym dochód z zysków kapitałowych i z pozostałych źródeł. CIT rozliczasz za cały rok podatkowy, ale w jego trakcie zazwyczaj wpłacasz zaliczki. Po spełnieniu określonych warunków możesz rozliczać się według zasad klasycznego lub estońskiego CIT.

Do kiedy należy zapłacić CIT?

Termin zależy od tego, czy chodzi o zaliczkę wpłacaną w trakcie roku, czy o podatek należny wynikający z rocznego rozliczenia. Podatnicy CIT opłacają zaliczki:

• miesięcznie, do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni,

• kwartalnie, do 20. dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału.

Z zaliczek kwartalnych mogą korzystać mali podatnicy oraz podatnicy rozpoczynający działalność w pierwszym roku podatkowym. Zaliczkę za ostatni miesiąc lub kwartał należy wpłacić do 20. dnia pierwszego miesiąca następnego roku podatkowego.

Po zakończeniu roku podatnik składa formularz CIT-8 i wpłaca podatek należny albo różnicę między podatkiem wykazanym w zeznaniu a zapłaconymi zaliczkami. Ma na to czas do końca trzeciego miesiąca następnego roku. Jeżeli rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym, termin przypada 31 marca.

Ile wynosi podatek CIT? Stawki CIT w Polsce

To, jaką stawkę CIT zastosujesz w swojej spółce, zależy między innymi od wysokości przychodów, statusu podatnika i rodzaju osiągniętego dochodu. W klasycznym CIT obowiązują dwie podstawowe stawki podatku:

• 19% podstawy opodatkowania – jest to stawka podstawowa,

• 9% podstawy opodatkowania – dotyczy dochodów innych niż zyski kapitałowe i przysługuje po spełnieniu określonych warunków.

Z obniżonej stawki możesz skorzystać, gdy rozpoczynasz działalność albo masz status małego podatnika. Twoje przychody osiągnięte w danym roku podatkowym nie mogą przy tym przekroczyć równowartości 2 mln euro. Od 2026 roku, gdy rok podatkowy trwa krócej lub dłużej niż 12 miesięcy, limit ten ustala się proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy roku podatkowego. W przypadku małych podatników obowiązuje także limit przychodów ze sprzedaży wraz z należnym VAT osiągniętych w poprzednim roku podatkowym.

Limit 2 mln euro decyduje o możliwości skorzystania z niższej stawki. Samej wysokości podatku dochodowego nie obliczasz jednak od przychodu, lecz od podstawy opodatkowania. Od dochodów z zysków kapitałowych zapłacisz 19% CIT niezależnie od spełnienia warunków do zastosowania stawki 9%. Odrębne stawki i zasady dotyczą między innymi banków, podatkowych grup kapitałowych oraz dochodów objętych ulgą IP Box.

Kto płaci podatek CIT?

Forma prawna, w której prowadzisz działalność, decyduje o tym, czy jesteś podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. CIT płacą przede wszystkim:

• osoby prawne, w tym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne,

• spółki kapitałowe w organizacji,

• spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne mające siedzibę lub zarząd w Polsce,

• podatkowe grupy kapitałowe,

• jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które ustawa uznaje za podatników CIT,

• niektóre spółki jawne, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne.

Jednoosobowa działalność gospodarcza nie podlega podatkowi CIT. Jako osoba fizyczna rozliczasz wtedy podatek PIT. W spółkach cywilnych i partnerskich podatek dochodowy również płacą wspólnicy, a nie sama spółka.

Jeśli podmiot ma siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. Podmiot niemający siedziby ani zarządu w Polsce rozlicza CIT wyłącznie od dochodów osiąganych na jej terytorium.

Kto jest zwolniony z podatku CIT?

Nawet gdy dany podmiot jest podatnikiem CIT, nie zawsze musi odprowadzać podatek od całości swoich dochodów. Ustawa przewiduje zwolnienia podmiotowe, które obejmują wskazane instytucje, oraz zwolnienia przedmiotowe dotyczące określonych dochodów.

Ze zwolnienia podmiotowego korzystają między innymi:

• Skarb Państwa,

• Narodowy Bank Polski,

• jednostki budżetowe,

• państwowe fundusze celowe,

• Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

• Narodowy Fundusz Zdrowia,

• niektóre fundusze inwestycyjne i emerytalne.

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego zwolnienie obejmuje dochody określone w odrębnych przepisach. Fundacje, stowarzyszenia, organizacje pożytku publicznego czy kluby sportowe mogą natomiast nie płacić CIT od części dochodów przeznaczonych na wskazane cele statutowe. Sam rodzaj podmiotu nie wystarczy więc do skorzystania ze zwolnienia. Musisz jeszcze sprawdzić jego zakres oraz warunki dotyczące przeznaczenia i wydatkowania dochodu.

💡 Przeczytaj też: Przychód a dochód – różnice i przykłady

Co podlega opodatkowaniu podatkiem CIT?

To, od czego obliczysz CIT, zależy od źródła przychodów oraz sposobu opodatkowania. W klasycznym CIT opodatkowaniu podlega co do zasady dochód osiągnięty w roku podatkowym, czyli nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Dochody osób prawnych dzieli się na dwa źródła:

• zyski kapitałowe, do których należą między innymi przychody z udziału w zyskach osób prawnych, sprzedaży udziałów lub akcji oraz praw majątkowych,

• pozostałe źródła, obejmujące przede wszystkim przychody związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Dla każdego źródła osobno ustalasz wysokość osiągniętego dochodu lub poniesionej straty. Strata z jednego źródła nie pomniejsza dochodu uzyskanego z drugiego. W niektórych przypadkach podatek płacisz bezpośrednio od przychodu, bez odliczania kosztów jego uzyskania.

Ustawy o CIT nie stosuje się między innymi do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, przychodów z gospodarki leśnej oraz przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

💡 Przeczytaj też: Jednolity plik kontrolny – przewodnik dla przedsiębiorcy

Jak obliczyć podatek CIT?

Znasz już stawkę właściwą dla swojej spółki? Możesz więc ustalić wysokość podatku należnego za dany rok podatkowy. Obliczenie CIT wymaga wykonania kilku kroków:

• podziel przychody na zyski kapitałowe i pozostałe źródła,

• przyporządkuj do każdego źródła odpowiednie koszty uzyskania przychodów,

• oblicz dochód lub stratę osobno dla obu źródeł,

• uwzględnij przysługujące odliczenia i poniesione wcześniej straty,

• zastosuj odpowiednią stawkę podatku,

• odejmij zaliczki wpłacone w trakcie roku.

Dochód obliczysz, odejmując koszty uzyskania przychodów od osiągniętych przychodów. Po uwzględnieniu przysługujących odliczeń otrzymasz podstawę opodatkowania, którą mnożysz przez stawkę CIT.

Załóżmy, że Twoja spółka osiągnęła 400 000 zł przychodów z działalności gospodarczej i poniosła 250 000 zł kosztów. Dochód wynosi 150 000 zł. Przy stawce 19% podatek CIT wyniesie 28 500 zł, a przy stawce 9% będzie to 13 500 zł. Jest to uproszczony przykład, który nie uwzględnia ulg, wcześniejszych strat ani zaliczek.

Przychody i koszty uzyskania przychodu w podatku CIT

Nie każdy wpływ na konto Twojej spółki stanowi przychód podatkowy i nie każdy wydatek obniży wysokość osiągniętego dochodu. Prawidłowe zakwalifikowanie obu kategorii ma bezpośredni wpływ na wysokość podatku dochodowego.

Do przychodów zaliczasz między innymi kwoty uzyskane ze sprzedaży towarów, świadczenia usług, zbycia składników majątku, odsetek oraz praw majątkowych. W przypadku działalności gospodarczej uwzględniasz również przychody należne, nawet gdy nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. Przychód powstaje zasadniczo w dniu wydania rzeczy, zbycia prawa lub wykonania usługi, nie później niż w dniu wystawienia faktury albo otrzymania zapłaty.

Kosztem uzyskania przychodów może być wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła. Wydatek powinien:

• pozostawać w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

• zostać pokryty ze środków podatnika,

• mieć definitywny charakter,

• zostać właściwie udokumentowany,

• nie znajdować się w katalogu wydatków wyłączonych z kosztów podatkowych.

Koszty bezpośrednie rozliczasz w roku, w którym osiągnąłeś odpowiadające im przychody. Koszty pośrednie uwzględniasz co do zasady w dniu ujęcia ich w księgach rachunkowych. Do tej grupy mogą należeć między innymi wydatki na księgowość, obsługę biura czy usługi związane z bieżącym funkcjonowaniem spółki.

Jak rozliczyć podatek CIT?

Samo obliczenie wysokości podatku nie kończy Twoich obowiązków wobec urzędu skarbowego. W trakcie roku podatkowego wpłacasz miesięczne zaliczki na CIT. Jako mały podatnik lub podatnik rozpoczynający działalność możesz pod określonymi warunkami wybrać zaliczki kwartalne.

Po zakończeniu roku musisz:

• ustalić wysokość osiągniętego dochodu lub poniesionej straty,

• obliczyć podatek należny,

• uwzględnić zaliczki wpłacone w trakcie roku,

• wypełnić formularz CIT-8 lub CIT-8AB w przypadku podatkowej grupy kapitałowej,

• przesłać zeznanie elektronicznie do właściwego urzędu skarbowego,

• wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem a zapłaconymi zaliczkami.

Zeznanie składasz do końca trzeciego miesiąca następującego po zakończeniu roku podatkowego. W tym samym terminie wpłacasz brakującą kwotę podatku. Jeśli Twój rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym, rozliczenie przypada do 31 marca następnego roku. Poniesienie straty lub brak podatku do zapłaty nie zwalnia Cię automatycznie ze złożenia formularza CIT-8. Inne zasady obowiązują przy estońskim CIT, który rozliczasz na formularzu CIT-8E.

Rok podatkowy a podatek CIT

Przyjęty rok podatkowy wyznacza okres, za który obliczasz CIT, zamykasz księgi rachunkowe i składasz zeznanie. Co do zasady pokrywa się on z rokiem kalendarzowym. Możesz jednak wybrać okres obejmujący 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, pod warunkiem że zapiszesz to w umowie spółki, statucie lub innym dokumencie regulującym działalność podmiotu.

W momencie, gdy rozpoczynasz działalność, Twój pierwszy rok podatkowy trwa od dnia jej rozpoczęcia do końca roku kalendarzowego albo wybranego okresu. Nie może być przy tym dłuższy niż 12 miesięcy. Wyjątek dotyczy działalności rozpoczętej w drugiej połowie roku. Przy wyborze roku pokrywającego się z kalendarzowym pierwszy okres rozliczeniowy może trwać do końca kolejnego roku.

Zmiana roku podatkowego również wpływa na długość okresu rozliczeniowego. Pierwszy rok po zmianie musi trwać od 12 do 23 miesięcy. Informację o wyborze innego okresu przekazujesz w zeznaniu CIT-8 składanym za rok poprzedzający zmianę. Termin rozliczenia podatku nadal przypada na koniec trzeciego miesiąca po zakończeniu przyjętego roku podatkowego, dlatego nie zawsze będzie to 31 marca.

Zatrudnij pracowników! Dodaj ogłoszenie i daj się dostrzec kandydatom.

Jaka kara grozi za niezłożenie deklaracji CIT-8?

Niezłożenie CIT-8 w terminie może zostać uznane za wykroczenie skarbowe. Grzywna za wykroczenie wynosi od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia, a mandat może sięgać jego pięciokrotności. Konkretna wysokość kary zależy od okoliczności sprawy.

Surowsza odpowiedzialność grozi wtedy, gdy niezłożenie deklaracji naraża podatek na uszczuplenie. Taki czyn może zostać zakwalifikowany jako przestępstwo skarbowe zagrożone grzywną do 720 stawek dziennych, karą pozbawienia wolności albo obiema karami łącznie. Odpowiedzialność ponosi osoba zajmująca się sprawami podatkowymi podmiotu.

Po wykryciu opóźnienia złóż zaległą deklarację, ureguluj podatek wraz z odsetkami i rozważ złożenie czynnego żalu. Może on pozwolić uniknąć kary, o ile zostanie skutecznie złożony, zanim organ udokumentuje popełnienie czynu.

Estoński CIT – na czym polega?

Jeśli chcesz zostawić wypracowany zysk w spółce i przeznaczyć go na dalszy rozwój, estoński CIT pozwala odsunąć moment zapłaty podatku. Jego oficjalna nazwa to ryczałt od dochodów spółek. W tym modelu nie rozliczasz na bieżąco podatkowych przychodów i kosztów tak jak w klasycznym CIT.

Obowiązek zapłaty powstaje przede wszystkim wtedy, gdy przeznaczasz zysk do wypłaty wspólnikom lub na pokrycie strat powstałych przed wyborem ryczałtu. Opodatkowaniu mogą podlegać również:

• ukryte zyski, w tym określone świadczenia na rzecz wspólników lub podmiotów z nimi powiązanych,

• wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą,

• dochód wynikający ze zmiany wartości składników majątku,

• nieujawnione operacje gospodarcze,

• niepodzielony zysk po zakończeniu korzystania z estońskiego CIT.

Tę formę opodatkowania możesz wybrać między innymi jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna, spółka komandytowa lub komandytowo-akcyjna. Musisz mieć siedzibę lub zarząd w Polsce oraz spełnić warunki dotyczące między innymi struktury właścicielskiej, poziomu przychodów pasywnych i zatrudnienia. Wspólnikami spółki mogą być wyłącznie osoby fizyczne.

Wybór estońskiego CIT zgłaszasz na formularzu ZAW-RD do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku korzystania z ryczałtu. Opodatkowanie wybierasz na cztery lata podatkowe, a po ich zakończeniu zostaje ono automatycznie przedłużone na kolejny czteroletni okres, o ile z niego nie zrezygnujesz.

Stawka estońskiego CIT wynosi 10% podstawy opodatkowania dla małych podatników i podmiotów rozpoczynających działalność oraz 20% dla pozostałych spółek. Roczną deklarację CIT-8E składasz do końca trzeciego miesiąca następnego roku podatkowego.

Podatek CIT a podatek PIT – najważniejsze różnice

Przed wyborem formy działalności sprawdź nie tylko wysokość stawek podatku. CIT i PIT różnią się także podatnikiem, sposobem obliczania należności, terminem rozliczenia oraz zasadami opodatkowania wypłacanego zysku.

Najważniejsza różnica dotyczy tego, kto rozlicza podatek. Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, płacisz PIT bezpośrednio od swojego dochodu lub przychodu. W przypadku spółki będącej podatnikiem CIT zobowiązanie podatkowe rozlicza sama spółka.

Niższej stawki CIT nie należy więc porównywać bezpośrednio ze stawką PIT. W klasycznym CIT wypłata zysku ze spółki kapitałowej może oznaczać opodatkowanie najpierw dochodu spółki, a następnie dywidendy otrzymanej przez wspólnika. Przy wyborze formy działalności warto uwzględnić łączne obciążenia spółki i właściciela, a także koszty księgowości oraz sposób wykorzystywania wypracowanego zysku.

Podatek CIT – najczęściej zadawane pytania

Obniżona stawka CIT 9% – kto może z niej skorzystać?

Stawka 9% jest dostępna dla małych podatników oraz podmiotów rozpoczynających działalność. Przychody osiągnięte w danym roku podatkowym nie mogą przekroczyć równowartości 2 mln euro. Status małego podatnika wymaga również, żeby przychody ze sprzedaży wraz z należnym VAT uzyskane w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 2 mln euro. Obniżoną stawkę zastosujesz wyłącznie do dochodów innych niż zyski kapitałowe. Nie mogą z niej korzystać między innymi podatkowe grupy kapitałowe oraz niektóre podmioty utworzone w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału.

Deklaracja CIT-8 – kto i do kiedy musi ją złożyć?

CIT-8 składa co do zasady każdy podatnik CIT rozliczający się na zasadach klasycznych. Obowiązek dotyczy również podmiotów, które poniosły stratę lub nie mają podatku do zapłaty. Zeznania nie składają zazwyczaj jednostki objęte zwolnieniem podmiotowym. Deklarację musisz przesłać elektronicznie do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Przy roku pokrywającym się z kalendarzowym termin przypada 31 marca. Podatkowe grupy kapitałowe składają CIT-8AB, a podmioty korzystające z estońskiego CIT formularz CIT-8E.

Czy każda spółka płaci CIT?

Nie każda spółka jest podatnikiem CIT. Podatek płacą między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, proste spółki akcyjne, spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne. Podatnikami CIT mogą być również niektóre spółki jawne. Spółki cywilne i partnerskie nie płacą CIT jako odrębne podmioty. Podatek dochodowy rozliczają ich wspólnicy zgodnie ze swoim statusem. W ustawie znajdziesz również zwolnienia obejmujące wskazane podmioty lub określone rodzaje dochodów.

Czy jednoosobowa działalność gospodarcza płaci CIT?

Jednoosobowa działalność gospodarcza nie płaci CIT, ponieważ jej właścicielem jest osoba fizyczna. Uzyskane dochody lub przychody rozliczasz w ramach PIT według skali podatkowej, podatku liniowego albo ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest jednoosobową działalnością gospodarczą. Stanowi odrębny podmiot i podlega podatkowi CIT.

Od jakiej kwoty płaci się CIT?

W podatku CIT nie obowiązuje kwota wolna. Podatek należny może pojawić się już od pierwszej złotówki dochodu po uwzględnieniu kosztów, strat i przysługujących odliczeń. Limit 2 mln euro nie jest kwotą wolną od podatku. Służy między innymi do ustalenia, czy możesz skorzystać z obniżonej stawki CIT 9%.

Czy podatek CIT można zaliczyć do kosztów?

Podatku CIT ani wpłacanych na niego zaliczek nie możesz zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Ustawa wprost wyłącza podatek dochodowy z kosztów podatkowych. Zapłata CIT nie obniży więc dochodu stanowiącego podstawę obliczenia tego samego podatku.