Podatek dochodowy – ile wynosi? Jakie są możliwe formy opodatkowania?
Podatek dochodowy to temat, który wielu z nas woli omijać szerokim łukiem. Skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt, koszty uzyskania przychodu… Wszystko to brzmi znajomo, ale czy naprawdę wiesz, która forma opodatkowania będzie dla Ciebie najkorzystniejsza? Albo jak oblicza się zaliczki na podatek dochodowy przy umowach o pracę? W tym artykule w przystępny sposób wyjaśnimy, czym jest podatek dochodowy, jak się go oblicza, kto w Polsce musi go opłacać, oraz jakie są dostępne formy opodatkowania. Dzięki temu dowiesz się, jak świadomie podjąć decyzję, która najlepiej odpowiada Twojej sytuacji zawodowej i finansowej.
Spis treści
- Czym jest podatek dochodowy?
- PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych
- CIT – podatek dochodowy od osób prawnych
- Jak płaci się zaliczki na podatek dochodowy do urzędu skarbowego?
- Czym jest kwota wolna od podatku i kwota zmniejszająca podatek dochodowy?
- Czym są koszty uzyskania przychodów?
- Jak obliczyć podatek dochodowy?
- Formy opodatkowania w Polsce
- Ulgi podatkowe i odliczenia
- Wspólne rozliczenie z małżonkiem
- Kto jest zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych?
Czym jest podatek dochodowy?
Podatek dochodowy to obowiązkowa opłata, którą każda osoba lub firma płaci państwu w wysokości proporcjonalnej do osiągniętego dochodu. Oznacza to, że część pieniędzy, które zarabiasz – czy to z pracy, działalności gospodarczej, najmu czy inwestycji – trafia do państwa, które wykorzystuje je na usługi publiczne, infrastrukturę czy edukację. W Polsce podatek dochodowy obowiązuje zarówno osoby fizyczne, czyli pracowników i przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, jak i osoby prawne, czyli spółki czy większe firmy. To, kto ile płaci i w jakiej formie, zależy od rodzaju działalności i wybranej metody opodatkowania.
W kolejnych akapitach przyjrzymy się bliżej dwóm najważniejszym rodzajom podatku dochodowego w Polsce – PIT, czyli podatkowi od osób fizycznych, oraz CIT, podatkowi od osób prawnych.
Uwaga: często mylone pojęcia „przychód” i „dochód” mają kluczowe znaczenie w podatkach. Przychód to wszystkie pieniądze, które wpłynęły do Twojego portfela – czyli cała kwota zarobiona z pracy, sprzedaży produktów, usług czy najmu, zanim odliczysz jakiekolwiek koszty. Dochód natomiast to kwota, która pozostaje po odjęciu kosztów uzyskania przychodu, czyli np. wydatków niezbędnych do prowadzenia działalności. To właśnie od dochodu naliczany jest podatek dochodowy.
PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych
PIT, czyli podatek dochodowy od osób fizycznych (personal income tax), to forma opodatkowania, z którą spotyka się większość z nas na co dzień. Płacą go zarówno pracownicy na etacie, jak i przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, osoby wynajmujące nieruchomości czy zarabiające na umowach zlecenie i o dzieło. Podstawą opodatkowania jest tutaj dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Innymi słowy – od kwoty, która faktycznie zasili Twój portfel po odliczeniu wydatków związanych z pracą lub działalnością, naliczany jest podatek.
W Polsce obowiązują różne deklaracje PIT w zależności od źródła dochodu i formy opodatkowania, np. PIT-36, PIT-37 czy PIT-28, a podatnicy mają obowiązek złożyć je do urzędu skarbowego w określonych terminach.
Kwestie związane z podatkiem dochodowym od osób fizycznych reguluje Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r.
CIT – podatek dochodowy od osób prawnych
CIT, czyli podatek dochodowy od osób prawnych (corporate income tax), dotyczy przede wszystkim spółek i większych firm, które posiadają osobowość prawną, takich jak spółki z ograniczoną odpowiedzialnością czy akcyjne. W przeciwieństwie do PIT, który obciąża osoby fizyczne, CIT naliczany jest od dochodu firm, czyli przychodów pomniejszonych o koszty prowadzenia działalności. Stawka podatku jest zazwyczaj stała i zależy od wysokości dochodu oraz rodzaju prowadzonej działalności.
Podobnie jak w przypadku PIT, podatnicy CIT mają obowiązek składania deklaracji i terminowego regulowania zobowiązań podatkowych, ale procedury i formularze różnią się od tych stosowanych w podatku od osób fizycznych.
Podatek CIT w Polsce wynosi standardowo 19% podstawy opodatkowania. Preferencyjna stawka 9% przysługuje małym podatnikom, których przychody w poprzednim roku nie przekroczyły 8 569 000 zł brutto.
Kwestie związane z podatkiem dochodowym od osób prawnych reguluje Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 r.
Jak płaci się zaliczki na podatek dochodowy do urzędu skarbowego?
Skupmy się teraz na podatku dochodowym od osób fizycznych. W praktyce ten podatek nie jest opłatą, którą większość podatników płaci samodzielnie na bieżąco – w wielu przypadkach „pobiera” ją pracodawca. W przypadku osób zatrudnionych na etacie, umowę zlecenie czy o dzieło, pracodawca oblicza należny podatek dochodowy od wynagrodzenia pracownika, uwzględniając kwotę wolną od podatku, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a następnie przekazuje tę zaliczkę do urzędu skarbowego w imieniu pracownika. Dzięki temu większość osób fizycznych nie musi samodzielnie wyliczać podatku co miesiąc.
Ważne: Kwota wolna od podatku w 2025 roku wynosi 30 000 zł – oznacza to, że dochód do tej wysokości nie jest objęty podatkiem, co automatycznie zmniejsza obowiązek podatkowy osób o niższych zarobkach. Zaliczki pobierane przez pracodawcę uwzględniają tę kwotę.
Na koniec roku podatkowego podatnik ma obowiązek rozliczyć się z fiskusem, składając odpowiednie zeznanie podatkowe. Najpopularniejsze formularze to PIT-37 (dla osób uzyskujących przychody głównie z pracy, np. ze stosunku pracy), PIT-36 (dla przedsiębiorców) oraz PIT-28 (dla osób rozliczających się w formie ryczałtu). Deklarację składa się zwykle do 30 kwietnia roku następującego po danym roku podatkowym, a jej celem jest ostateczne rozliczenie podatku – dopłata ewentualnej różnicy lub zwrot nadpłaconego podatku.
W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą lub posiadania innych źródeł przychodu, które nie są objęte obowiązkiem poboru zaliczek przez pracodawcę, podatnik samodzielnie oblicza zaliczki na PIT co miesiąc lub co kwartał, odprowadzając je do urzędu skarbowego.
Podatek dochodowy – jaki PIT muszę złożyć?
W Polsce deklaracje PIT (podatek dochodowy od osób fizycznych) zależą od źródeł dochodów, formy opodatkowania i roli płatnika. Najczęściej spotykane to:
-
PIT-37: Dla dochodów uzyskiwanych wyłącznie za pośrednictwem płatników (np. wynagrodzenie z umowy o pracę, zlecenia, emerytury, zasiłki).
-
PIT-36: Dla dochodów opodatkowanych skalą podatkową, w tym działalność gospodarcza, najem, przychody bez płatnika lub mieszane źródła. Obowiązkowy przy samodzielnym obliczaniu zaliczek.
-
PIT-36L: Wariant PIT-36 dla przedsiębiorców na podatku liniowym 19% z działalności gospodarczej.
-
PIT-28: Dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w działalności gospodarczej.
-
PIT-38: Dla dochodów kapitałowych (np. z giełdy).
-
PIT-39: Dla dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych.
Czym jest kwota wolna od podatku i kwota zmniejszająca podatek dochodowy?
Możesz spotkać się z terminami kwota wolna od podatku i kwota zmniejszająca podatek dochodowy, które są ze sobą powiązane, ale pełnią różne funkcje. Kwota wolna od podatku to część rocznego dochodu osoby fizycznej, która w ogóle nie podlega opodatkowaniu – w 2026 roku wynosi 30 000 zł. Oznacza to, że od tej części dochodu nie nalicza się podatku. Jeśli Twój roczny dochód nie przekracza tej kwoty, to w ogóle nie płacisz podatku dochodowego. Z kolei jeśli Twój roczny dochód przekracza 30 000 zł, to musisz zapłacić podatek, ale tylko od dochodów powyżej tej kwoty. Przykładowo, jeśli rocznie zarabiasz 40 000 zł, to podatek dochodowy zapłacisz tylko od 10 000 zł.
Z kolei kwota zmniejszająca podatek to kwota, o którą pracodawca (lub podatnik samodzielnie, jeśli sam opłaca zaliczki) obniża miesięczną zaliczkę na podatek dochodowy. Mechanizm ten istnieje po to, aby uwzględnić kwotę wolną od podatku już w trakcie roku, zamiast czekać na roczne rozliczenie PIT.
Kwota zmniejszająca podatek wynosi 300 zł miesięcznie. Wylicza się ją w prosty sposób. Najpierw ustala się roczną kwotę zmniejszenia: kwota wolna od podatku (30 000 zł) × stawka podatku 12% = 3 600 zł rocznie. Następnie dzieli się ją przez 12 miesięcy: 3 600 zł / 12 = 300 zł miesięcznie.
Oznacza to, że przy każdej miesięcznej wypłacie zaliczka na podatek jest automatycznie pomniejszana o 300 zł, co sprawia, że przez cały rok podatnik nie płaci podatku od kwoty odpowiadającej kwocie wolnej od podatku.
Czym są koszty uzyskania przychodów?
Koszty uzyskania przychodów to wszystkie wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zabezpieczenia jego źródła, które można odliczyć od przychodu przy obliczaniu dochodu do opodatkowania. Mówiąc prościej – podatnik płaci podatek tylko od tej części zarobków, która faktycznie mu pozostaje po uwzględnieniu niezbędnych wydatków związanych z pracą lub prowadzeniem działalności.
Dla pracowników na umowie o pracę koszty uzyskania przychodów są z góry określone przez ustawę, natomiast przedsiębiorcy mogą uwzględniać szerszy zakres wydatków – np. zakup materiałów, sprzętu, usług niezbędnych do prowadzenia firmy, koszty najmu biura czy opłat za media.
Uwzględnienie kosztów uzyskania przychodu jest bardzo ważne, ponieważ zmniejsza podstawę opodatkowania, a tym samym obniża należny podatek dochodowy.
WAŻNE: Ustawy o PIT i CIT zawierają zamknięty katalog wydatków, które mimo spełniania związku z działalnością nie mogą być uznane za koszty podatkowe (np. niektóre kary umowne, grzywny, część wydatków reprezentacyjnych).
Koszty uzyskania przychodów (KUP) w 2026 roku mają zryczałtowane stawki dla pracowników oraz procentowe dla twórców, z obowiązującymi limitami rocznymi. Kwoty różnią się w zależności od rodzaju umowy, miejsca pracy i charakteru przychodu:
-
Standardowe KUP przy umowie o pracę, jeśli mieszkasz w miejscu pracy: 250 zł miesięcznie, maks. 3000 zł rocznie (jedna umowa) lub 4500 zł (dwie lub więcej).
-
Podwyższone KUP dla pracowników dojeżdżających: 300 zł miesięcznie, maks. 3600 zł rocznie (jedna umowa) lub 5400 zł (więcej umów).
-
Przy umowach zlecenia i o dzieło (bez praw autorskich): 20% przychodu po odliczeniu ZUS.
-
Przy umowach o dzieło z przekazaniem praw autorskich: 50% przychodu po odliczeniu ZUS.
Jak obliczyć podatek dochodowy?
Obliczenie podatku dochodowego zależy przede wszystkim od formy opodatkowania, jaką stosuje podatnik. Zawsze jednak punktem wyjścia jest ustalenie przychodu, kosztów uzyskania przychodu (jeśli są uwzględniane) oraz dochodu, czyli różnicy między nimi. Następnie stosuje się odpowiednią stawkę podatku, ulgi i odliczenia.
Przykład 1: Skala podatkowa (umowa o pracę)
-
Anna pracuje na etacie i uzyskała przychód: 72 000 zł oraz koszty uzyskania przychodu: 3 600 zł.
-
Dochód wynosi: 72 000 zł – 3 600 zł = 68 400 zł. Dochód mieści się w pierwszym progu podatkowym, więc obowiązuje stawka 12%.
-
Podatek przed kwotą zmniejszającą podatek wynosi: 68 400 zł × 12% = 8 208 zł
-
Następnie stosuje się kwotę zmniejszającą podatek (3 600 zł rocznie): 8 208 zł – 3 600 zł = 4 608 zł podatku do zapłaty.
Przykład 2: Skala podatkowa z przekroczeniem progu
-
Tomasz osiągnął w danym roku dochód 150 000 zł.
-
Podatek ze stawką 12%: 120 000 zł × 12% = 14 400 zł
-
Podatek ze stawką 32%: 30 000 zł × 32% = 9 600 zł
-
Podatek przed kwotą zmniejszającą podatek: 14 400 zł + 9 600 zł = 24 000 zł
-
Po odjęciu kwoty zmniejszającej podatek: 24 000 zł – 3 600 zł = 20 400 zł
Formy opodatkowania w Polsce
W Polsce osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą wybierać spośród czterech głównych form opodatkowania: skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych oraz karta podatkowa. W przypadku osób fizycznych podatek dochodowy jest najczęściej rozliczany na zasadach ogólnych (czyli skalą podatkową). Wybrana forma opodatkowania wpływa zarówno na wysokość podatku, jak i na sposób jego rozliczania, prowadzenie księgowości oraz korzystanie z ulg i odliczeń. Teraz szczegółowo omówimy każdą z tych form opodatkowania.
Skala podatkowa, czyli opodatkowanie na zasadach ogólnych
Skala podatkowa, zwana również opodatkowaniem na zasadach ogólnych, to najbardziej powszechna forma opodatkowania dochodów w Polsce. Stosują ją przede wszystkim osoby fizyczne, w tym pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę, umowę zlecenie czy umowę o dzieło. Również osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą mogą wybrać tę formę opodatkowania. Oznacza to, że większość Polaków, którzy otrzymują regularne wynagrodzenie od pracodawcy, rozlicza się właśnie według skali podatkowej.
W skali podatkowej stosuje się progresywne stawki podatku dochodowego, co oznacza, że im wyższy dochód, tym wyższy procent podatku od nadwyżki ponad określony próg. W 2026 roku obowiązują dwie stawki podatkowe:
-
12% od dochodu do 120 000 zł rocznie,
-
32% od dochodu powyżej 120 000 zł rocznie.
Kwota wolna od podatku (30 000 zł) oraz kwota zmniejszająca podatek (300 zł miesięcznie) są w tej formie w pełni uwzględniane. Dzięki temu osoby o niskich i średnich dochodach płacą relatywnie mniej podatku, a obciążenie rośnie dopiero w przypadku wyższych zarobków. Dodatkowo jest coś takiego jak danina solidarnościowa, czyli dodatkowy podatek 4% płacony od dochodów powyżej 1 000 000 zł. Oznacza to, że od kwoty dochodów przekraczającej milion złotych płaci się 36% podatku (32% zwykły podatek dochodowy z drugiej stawki i 4% daniny solidarnościowej).
Dla lepszego zrozumienia progresywnej skali podatkowej czasem mówi się o trzech progach podatkowych:
-
Kwota wolna od podatku: 0 zł podatku od dochodu do 30 000 zł rocznie.
-
Pierwszy próg podatkowy: 12% od dochodu wynoszącego od 30 000 zł do 120 000 zł rocznie.
-
Drugi próg podatkowy: 32% od dochodu powyżej 120 000 zł rocznie.
-
Trzeci próg podatkowy: 36% od dochodu powyżej 1 000 000 zł rocznie.
Podatek liniowy
Podatek liniowy to forma opodatkowania dochodów osób prowadzących działalność gospodarczą, która różni się od skali podatkowej przede wszystkim stałą stawką podatku. Niezależnie od wysokości dochodu, przedsiębiorca płaci 19% od osiągniętego dochodu, bez progów podatkowych. Dzięki temu podatek liniowy bywa atrakcyjny dla osób, których dochody są wyższe i dla których progresja skali podatkowej (12%, 32%, 36%) powodowałaby znacznie większe obciążenie podatkowe.
Czym wyróżnia się podatek liniowy?
-
Stała stawka 19% niezależnie od wysokości osiągniętego dochodu – podatek nie rośnie wraz z wyższym dochodem, co daje przewidywalność i prostotę w planowaniu finansów.
-
Brak kwoty wolnej od podatku – każdy dochód podlega opodatkowaniu w całości. Oznacza to, że osoby o niskich dochodach mogą zapłacić wyższy podatek w porównaniu do skali podatkowej.
-
Brak możliwości stosowania większości ulg – np. ulgi na dzieci czy internet nie są dostępne przy podatku liniowym.
Podatek liniowy jest korzystny dla przedsiębiorców, którzy osiągają wyższe dochody i nie potrzebują korzystać z ulg podatkowych. Dla przykładu, jeśli roczny dochód wynosi 200 000 zł, to w skali podatkowej część dochodu powyżej 120 000 zł byłaby opodatkowana stawką 32%, podczas gdy przy podatku liniowym od całego dochodu nalicza się jednolitą stawkę 19%, co w tym przypadku może oznaczać niższy podatek do zapłaty.
Ważne: Podatek liniowy nie jest dostępny dla osób zatrudnionych na umowę o pracę – jest przeznaczony wyłącznie dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania dostępna dla niektórych przedsiębiorców, w której podatek płaci się od całego przychodu, bez pomniejszania go o koszty uzyskania przychodu. Dzięki temu rozliczenie jest znacznie prostsze, a księgowość ogranicza się do ewidencji przychodów. Zryczałtowany podatek dochodowy może być jednak mniej korzystny dla przedsiębiorców z wysokimi wydatkami na działalność, np. zakup towarów, wynajem lokalu czy inwestycje w sprzęt. Stawka ryczałtu nie jest jednolita i waha się od 2% do 17% – zależy to od rodzaju prowadzonej działalności.
Ryczałt jest korzystny dla osób, które mają niskie koszty prowadzenia działalności, ponieważ płacą podatek od całego przychodu, a uproszczona księgowość oszczędza czas i zmniejsza formalności. Natomiast przedsiębiorcy z wysokimi kosztami działalności często wybierają skalę podatkową lub podatek liniowy, aby móc je odliczać i obniżać podstawę opodatkowania.
Karta podatkowa
Karta podatkowa to najbardziej uproszczona forma opodatkowania w Polsce, dostępna dla wybranych, najczęściej drobnych działalności usługowych, rzemieślniczych i handlowych. W odróżnieniu od skali podatkowej, podatku liniowego czy ryczałtu, przy karcie podatkowej podatek nie jest obliczany od dochodu ani przychodu, lecz ustalany w stałej kwocie, określonej przez urząd skarbowy na podstawie rodzaju działalności, liczby zatrudnionych osób i miejsca prowadzenia działalności.
Niezależnie od faktycznych przychodów czy kosztów działalności, przedsiębiorca płaci z góry ustaloną kwotę podatku miesięcznie. Dzięki temu rozliczenia są maksymalnie proste i przewidywalne. W tej formie opodatkowania nie stosuje się kwoty wolnej od podatku ani innych ulg podatkowych. Podatek jest stały, niezależnie od dochodów podatnika.
Ważne: Obecnie z tej formy mogą korzystać tylko podatnicy, którzy stosowali kartę podatkową już w 2021 roku i kontynuują jej stosowanie po 31 grudnia 2021 r. – nowi przedsiębiorcy nie mają możliwości wybrania karty podatkowej. Oznacza to, że karta podatkowa nie została całkowicie zniesiona, ale jej dostępność została zamrożona – od 1 stycznia 2022 r. nie można już wybrać tej formy opodatkowania, jeśli nie jest spełniona zasada kontynuacji.
Porównajmy teraz wszystkie cztery dostępne formy opodatkowania działalności gospodarczej:
|
Cecha / Forma opodatkowania |
Skala podatkowa (zasady ogólne) |
Podatek liniowy |
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych |
Karta podatkowa |
|---|---|---|---|---|
|
Podstawa opodatkowania |
Dochód (przychód – koszty uzyskania przychodu) |
Dochód (przychód – koszty uzyskania przychodu) |
Przychód (bez pomniejszenia o koszty) |
Brak – podatek w stałej kwocie ustalonej przez urząd |
|
Stawka podatku |
Progresywna: 12% (30 000 - 120 000 zł), 32% (powyżej 120 000 zł) |
Stała: 19% |
Zależna od rodzaju działalności: 2–17% |
Stała kwota miesięczna ustalana przez urząd skarbowy |
|
Kwota wolna od podatku / ulgi |
TAK – pełne stosowanie kwoty wolnej od podatku (30 000 zł), ulg i odliczeń (np. ulga na dzieci) |
NIE – brak kwoty wolnej i większości ulg |
NIE – brak kwoty wolnej, niektóre ograniczone ulgi |
NIE – brak kwoty wolnej i ulg; dotyczy tylko kontynuujących kartę podatkową od 2021 r. |
|
Koszty uzyskania przychodu |
TAK – uwzględnia się koszty rzeczywiste lub zryczałtowane |
TAK – koszty rzeczywiste |
NIE – podatek liczony od przychodu |
NIE – podatek stały niezależnie od kosztów |
|
Dla kogo przeznaczone |
Pracownicy etatowi, osoby prowadzące działalność, które chcą korzystać z ulg |
Przedsiębiorcy o wysokich dochodach, którzy nie chcę korzystać z ulg |
Przedsiębiorcy prowadzący działalność niskokosztową lub usługową |
Drobne działalności, rzemiosło, handel lokalny |
|
Prowadzenie księgowości |
Księga przychodów i rozchodów lub uproszczone ewidencje dla pracowników |
Księga przychodów i rozchodów |
Ewidencja przychodów |
Brak obowiązku prowadzenia ksiąg |
|
Zaliczki na podatek |
Comiesięczne (pracodawca lub samodzielnie) |
Comiesięczne lub kwartalne |
Comiesięczne lub kwartalne |
Comiesięczne w stałej kwocie |
|
Zalety |
Możliwość korzystania z ulg i kwoty wolnej, progresywne stawki korzystne dla niskich dochodów |
Stała stawka, korzystna dla wysokich dochodów, przewidywalność podatku |
Proste rozliczenie, minimalna księgowość, stała stawka dla rodzaju działalności |
Maksymalna prostota, stały podatek, brak księgowości |
|
Wady |
Wysokie obciążenie przy wysokich dochodach |
Brak kwoty wolnej i większości ulg |
Brak możliwości odliczeń kosztów, może być niekorzystny przy wysokich kosztach |
Brak możliwości wyboru tej formy opodatkowania od 2022 r., brak odliczeń, ograniczenia w stosowaniu |
Ulgi podatkowe i odliczenia
W polskim systemie podatkowym podatnik może skorzystać z różnych ulg i odliczeń, które pozwalają zmniejszyć należny podatek dochodowy lub obniżyć podstawę opodatkowania. Ulgi i odliczenia mają na celu wsparcie określonych grup osób, promowanie działalności społecznej, edukacyjnej lub inwestycji w określone cele.
Ulgi zmniejszające podatek:
-
Ulga na dzieci (ulga prorodzinna) – przysługuje rodzicom lub opiekunom prawnym, pozwala odliczyć część podatku w zależności od liczby dzieci i ich wieku.
-
Ulga rehabilitacyjna – dla osób niepełnosprawnych lub opiekunów osób niepełnosprawnych, obejmuje m.in. wydatki na sprzęt rehabilitacyjny, przystosowanie mieszkania czy samochodu.
-
Darowizny – część darowizn na cele pożytku publicznego, kultu religijnego, krwiodawstwo czy cele edukacyjne można odliczyć od podatku.
Odliczenia od podstawy opodatkowania:
-
Składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne – część składek można odliczyć od dochodu lub podatku, w zależności od rodzaju składki.
-
Wydatki na internet – w określonym limicie podatnik może obniżyć podstawę opodatkowania o wydatki poniesione na dostęp do internetu.
-
Wydatki na cele mieszkaniowe – np. odsetki od kredytu hipotecznego (dla osób spełniających warunki), które pozwalają zmniejszyć podstawę opodatkowania.
Ważne: Ulgi i odliczenia przysługują głównie podatnikom rozliczającym się według skali podatkowej. Podatnicy korzystający z podatku liniowego, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych czy karty podatkowej mają ograniczone możliwości ich stosowania.
Wspólne rozliczenie z małżonkiem
Wspólne rozliczenie z małżonkiem to jedno z rozwiązań podatkowych, które może przynieść istotne korzyści finansowe dla pary pozostającej w związku małżeńskim i rozliczających się na zasadach ogólnych, czyli skalą podatkową. Pozwala ono na połączenie dochodów obojga małżonków i obliczenie podatku od wspólnej podstawy, co w wielu przypadkach skutkuje niższym obciążeniem podatkowym, zwłaszcza gdy jeden z małżonków zarabia znacznie mniej lub wcale. Aby skorzystać z tej formy rozliczenia, konieczne jest spełnienie określonych warunków, takich jak wspólność majątkowa.
Ważne: Polski Ład uprościł zasady wspólnego rozliczenia PIT dla małżonków, umożliwiając im skorzystanie z tej opcji już w roku ślubu. Wcześniej wymagano, aby małżeństwo trwało przez cały rok podatkowy.
Jak to działa w praktyce? Przy wspólnym rozliczeniu sumuje się dochody małżonków i dzieli przez dwa. Od tej połowy liczy się podatek, a potem wynik mnoży przez dwa. Przykładowo, jeśli jeden małżonek zarobił 60 000 zł, a drugi 20 000 zł, razem mają 80 000 zł. Po podziale na pół (40 000 zł) liczymy podatek, a potem mnożymy go razy dwa – przy dużej dysproporcji w dochodach zwykle wychodzi mniej niż gdyby każdy liczył podatek osobno.
Kto jest zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych?
Nie wszyscy podlegają obowiązkowi płacenia podatku dochodowego od osób fizycznych. W Polsce ustawodawca przewidział szereg zwolnień, które pozwalają na nieopodatkowanie określonych dochodów. Kto jest zwolniony z obowiązku opłacania podatku dochodowego?
Dochody poniżej kwoty wolnej od podatku: jeśli roczny dochód podatnika nie przekracza 30 000 zł, całość dochodu pozostaje zwolniona z podatku dzięki kwocie wolnej od podatku.
Niektóre przychody i świadczenia społeczne: świadczenia rodzinne (zasiłki rodzinne, alimenty), stypendia naukowe i socjalne, zasiłki i dodatki dla osób w trudnej sytuacji życiowej, odszkodowania za uszkodzenie ciała lub chorobę zawodową w określonych sytuacjach.
Przychody ze sprzedaży niektórych rzeczy ruchomych: dochód ze sprzedaży prywatnych przedmiotów (np. rzeczy używanych) jest zwolniony, jeśli sprzedaż nie jest prowadzona w ramach działalności gospodarczej i przedmioty te były w posiadaniu sprzedającego powyżej 6 miesięcy.
Dochody z niektórych inwestycji i oszczędności: Niektóre dochody kapitałowe mogą być zwolnione z PIT, np. odsetki od obligacji skarbowych lub niektórych form oszczędności preferencyjnych, jeśli spełnione są warunki ustawowe.
Zerowy PIT dla młodych: Osobom do 26. roku życia przysługuje tzw. ulga dla młodych, która pozwala na zwolnienie od podatku dochodowego przychodów z pracy, umów zlecenia, praktyk absolwenckich, staży uczniowskich oraz zasiłku macierzyńskiego do kwoty 85 528 zł rocznie.
Pozostałe wpisy
Zwolnienie lekarskie – Twoje prawa i obowiązki podczas choroby
Z tego artykułu dowiesz się, kiedy i jak skorzystać ze zwolnienia lekarskiego, jakie prawa przysługują ci jako pracownikowi, i jakich zasad bezwzględnie musisz przestrzegać przebywając na L4. Rozwiewamy wątpliwości dotyczące wynagrodzenia, kontroli pracodawcy i ZUS, oraz podpowiadamy, co zrobić, by uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji. Sprawdź, jak prawidłowo przejść przez zwolnienie lekarskie, by skupić się na tym, co najważniejsze – na powrocie do zdrowia.
2026-01-14
Co warto wiedzieć przed zawieszeniem działalności gospodarczej?
Prowadzenie działalności gospodarczej nie zawsze oznacza nieprzerwaną aktywność zawodową. Sezonowość branży, w której działamy, przejściowe problemy finansowe, sprawy osobiste, kryzysy geopolityczne czy też zmiany planów biznesowych sprawiają, że przedsiębiorcy coraz częściej rozważają czasowe „zamrożenie” swojego biznesu. Zawieszenie działalności gospodarczej to rozwiązanie, które pozwala legalnie ograniczyć obowiązki podatkowe i składkowe, bez konieczności jej całkowitego likwidowania. Kiedy można zawiesić działalność, jakie formalności trzeba spełnić i jakie konsekwencje niesie to dla przedsiębiorcy? W tym artykule wyjaśniamy najważniejsze zasady, prawa i obowiązki związane z zawieszeniem firmy.
2026-01-13
CEIDG – jak działa ewidencja działalności gospodarczej?
Niełatwo prowadzić firmę, za to stosunkowo prosto można zostać przedsiębiorcą (przynajmniej formalnie). W tym celu należy dokonać wpisu do CEIDG, czyli Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jak wygląda ten proces i co jeszcze możesz zrobić przy rejestracji? Przeczytaj!
2026-01-09
Rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka
Umowa o pracę to najbardziej stabilna forma zatrudnienia w Polsce. Daje pracownikowi poczucie bezpieczeństwa, prawo do minimalnego wynagrodzenia, urlopu i wielu świadczeń socjalnych – a na straży tego wszystkiego stoi Kodeks pracy. W ramach umów o pracę wyróżniamy różne ich rodzaje, które różnią się między sobą m.in. czasem trwania, celem czy możliwymi sposobami zakończenia współpracy. Dobrze jest znać te różnice – pozwala to pracownikom świadomie wybierać najbardziej odpowiednie dla siebie warunki zatrudnienia, a pracodawcom lepiej planować zatrudnianie nowych osób. Przyjrzyjmy się więc poszczególnym typom umów o pracę oraz porównajmy ich kluczowe elementy.
2026-01-09
Pozostałe wpisy w pozostałych kategoriach
Waloryzacja emerytur – jak wzrosną świadczenia w nadchodzącym roku?
System waloryzacji emerytur funkcjonuje w Polsce od wielu lat, a jego celem jest ochrona osób pobierających świadczenie. Sytuacja gospodarcza zmienia wartość pieniądza, co sprawia, że w gospodarstwach domowych emerytów mogą pogarszać się warunki życia. Właśnie temu mają zapobiec regularne podwyżki. Jak będzie wyglądał stan konta emerytowanego Polaka w bieżącym roku? Na jakich zasadach działa waloryzacja? O tym poniżej.
2026-01-14
Praca na ferie zimowe – jak dorobić i zdobyć doświadczenie
Ferie zimowe to dla wielu osób nie tylko czas odpoczynku, ale także okazja do zdobycia pierwszego doświadczenia zawodowego lub dodatkowego zarobku. Praca na ferie cieszy się dużym zainteresowaniem wśród młodzieży, studentów i osób szukających pracy sezonowej. W artykule wyjaśniamy, kto może legalnie pracować w czasie ferii, jakie obowiązują zasady, gdzie szukać ofert oraz na co zwrócić uwagę, aby praca była bezpieczna i zgodna z przepisami.
2026-01-13
ZUS ZUA – co to jest i jak go poprawnie złożyć
ZUS ZUA to jeden z tych formularzy, z którymi przedsiębiorcy spotykają się bardzo wcześnie, często już na etapie pierwszego zatrudnienia lub rozpoczęcia działalności. Choć sam druk nie jest skomplikowany, błędy w jego złożeniu mogą prowadzić do poważnych konsekwencji formalnych i finansowych. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest ZUS ZUA, kogo dotyczy, jak go wypełnić i do kiedy należy go złożyć, aby uniknąć problemów z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
2026-01-13
Komu przysługuje renta socjalna i jak ją uzyskać? [praktyczny poradnik]
Uzyskanie renty socjalnej to dla wielu osób istotne wsparcie finansowe, które pomaga w codziennym funkcjonowaniu i zaspokajaniu podstawowych potrzeb. Nie każdy jednak wie, jakie warunki trzeba spełnić, by móc ją uzyskać, ani jak wygląda proces ubiegania się o to świadczenie. W naszym poradniku wyjaśniamy, kto może liczyć na rentę socjalną, jakie dokumenty są wymagane oraz jak krok po kroku przejść przez formalności. Dowiedz się, czy Ty lub ktoś z Twoich bliskich spełnia kryteria i jak skutecznie aplikować o wsparcie.
2026-01-12
