Jak napisać i gdzie złożyć wniosek o urlop ojcowski? Wzór wniosku wraz z omówieniem

Potrzebujesz skorzystać z urlopu ojcowskiego, ale nie jesteś pewien, jak prawidłowo przygotować wniosek i gdzie go złożyć? Spokojnie – to prostsze, niż się wydaje. W artykule wyjaśniamy krok po kroku, jakie elementy musi zawierać poprawnie sporządzony wniosek, w jakim terminie należy go złożyć oraz do kogo go skierować. Dołączamy również gotowy wzór wniosku wraz z omówieniem, dzięki czemu szybko przygotujesz dokument, który bez problemu zaakceptuje pracodawca.

Komu i kiedy przysługuje urlop ojcowski?

Urlop ojcowski przysługuje pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko, zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę. Osoby prowadzące działalność gospodarczą lub zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa zlecenie, umowa o dzieło) nie mają do niego prawa.

Prawo do urlopu ojcowskiego mają zarówno ojcowie biologiczni, jak i ci, którzy przysposobili dziecko. Nie ma znaczenia, czy ojciec pozostaje w związku małżeńskim z matką dziecka, ani też czy rodzice są rozwiedzeni. Za czas przebywania na urlopie ojcowskim ojcu przysługuje zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego, który wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Urlop ojcowski ma na celu umożliwienie ojcu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i trwa 2 tygodnie, czyli 14 dni kalendarzowych. Ten wymiar urlopu można wykorzystać jednorazowo albo podzielić na dwie części, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień.

W przypadku dzieci urodzonych po 26 kwietnia 2023 roku urlop ojcowski przysługuje do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia (wcześniej ten termin był dłuższy i wynosił 24 miesiące). W przypadku dziecka adopcyjnego ten termin to 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o przysposobieniu, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia.

Zobacz najnowsze ogłoszenia o pracę na Asistwork!

Czy urlop ojcowski jest zależny od urlopu macierzyńskiego?

Urlop ojcowski jest prawem przysługującym ojcu dziecka niezależnie od uprawnień macierzyńskich przysługujących matce. Oznacza to, że korzystanie z urlopu ojcowskiego nie jest uzależnione od tego, czy matka korzystała z urlopu macierzyńskiego, ani tego, w jakim wymiarze go wykorzystała. Ojciec ma prawo do 2 tygodni urlopu ojcowskiego, które może wykorzystać do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy życia.

Urlop ojcowski a urlop tacierzyński

Urlop ojcowski i urlop tacierzyński to dwa różne uprawnienia przysługujące ojcom, choć oba służą opiece nad dzieckiem po jego narodzinach.

Urlop ojcowski trwa 14 dni kalendarzowych, które można podzielić na dwie części (nie krótsze niż tydzień). Przysługuje on ojcu zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę i musi być wykorzystany do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia (lub do 12 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka, nie dłużej niż do 14 roku życia dziecka). Za ten czas ojciec otrzymuje 100% wynagrodzenia (zasiłku macierzyńskiego). Urlopu ojcowskiego nie można przekazać matce ani dzielić się nim z nią.

Urlop tacierzyński to z kolei potoczna nazwa części urlopu macierzyńskiego, którą matka może, ale nie musi, przekazać ojcu dziecka. W świetle prawa nie jest to odrębny urlop, lecz przejęcie części urlopu, który pierwotnie przysługiwał matce. Przekazanie tej części urlopu ojcu wymaga spełnienia określonych warunków i formalności.

Najważniejsza zasada jest taka: matka dziecka musi wykorzystać co najmniej 14 tygodni z podstawowego wymiaru urlopu macierzyńskiego. Dopiero po tym okresie może zrezygnować z dalszej części tego urlopu i przekazać ją ojcu na tak zwany urlop tacierzyński. Jeśli matka zdecyduje się przekazać swój pozostały urlop, ojciec może więc wykorzystać maksymalnie do 6 tygodni – jeśli urodziło się jedno dziecko i przysługuje 20 tygodni urlopu (w przypadku większej liczby dzieci liczba tygodni wzrasta proporcjonalnie).

Aby ojciec mógł skorzystać z urlopu tacierzyńskiego, wymaga się złożenia przez matkę pisemnego oświadczenia o rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego (przekazaniu go ojcu) oraz wniosku ojca o udzielenie urlopu tacierzyńskiego skierowanego do pracodawcy. Urlop ten powinien być wykorzystany w sposób ciągły, bez przerw, i najczęściej przypada bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego matki.

Kiedy i jak złożyć wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego?

Wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego składa pracownik – ojciec dziecka zatrudniony na umowę o pracę. Wniosek powinien być złożony w formie pisemnej lub elektronicznej co najmniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania z urlopu. Taki termin jest niezbędny, aby pracodawca mógł uwzględnić wniosek – jeśli zostanie złożony później, pracodawca może odmówić udzielenia urlopu we wskazanym przez pracownika okresie.

Urlop ojcowski trwa 14 dni kalendarzowych i może być wykorzystany jednorazowo lub w dwóch częściach, z których każda musi wynosić co najmniej tydzień. Wniosek należy złożyć w zakładzie pracy, w którym ojciec jest zatrudniony. Pracodawca nie ma prawa odmówić udzielenia urlopu, jeśli wniosek spełnia wymogi formalne i został złożony w odpowiednim terminie.

Warto pamiętać, że urlop ojcowski musi zostać wykorzystany najpóźniej do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia (lub do 12 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o adopcji).

Czy wniosek o urlop ojcowski trzeba złożyć do ZUS?

Wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego składa się do pracodawcy, który jest odpowiedzialny za jego rozpatrzenie i udzielenie urlopu.

ZUS natomiast zajmuje się wypłatą zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu ojcowskiego na podstawie dokumentów przekazanych mu przez pracodawcę. Pracodawca po otrzymaniu wniosku od pracownika jest zobowiązany do przekazania do ZUS niezbędnych dokumentów.

W przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą formalności przebiegają inaczej – należy wtedy złożyć niezbędne wnioski i dokumenty bezpośrednio do ZUS, który wypłaca zasiłek macierzyński z tytułu urlopu ojcowskiego.

Co powinien zawierać wniosek o urlop ojcowski?

Urlop ojcowski jest udzielany na wniosek pracownika, który musi być złożony w formie pisemnej lub elektronicznej na co najmniej 7 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia urlopu. Jeśli spełnione są te wymogi, to pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

Kwestie praktyczne dotyczące wniosku zostały uregulowane w Kodeksie pracy oraz w Rozporządzeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 2023 roku w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków. Na mocy tych przepisów wniosek o urlop ojcowski powinien zawierać następujące elementy:

• miejscowość i datę złożenia wniosku,

• imię i nazwisko pracownika (ojca dziecka),

• dane pracodawcy (adresata wniosku),

• prośbę o udzielenie urlopu ojcowskiego,

• imię i nazwisko dziecka,

• datę urodzenia dziecka,

• wymiar urlopu (liczba dni i części urlopu, do 14 dni kalendarzowych),

• datę rozpoczęcia i zakończenia planowanego urlopu,

• podpis pracownika.

Jakie dokumenty musisz załączyć do wniosku?

Do wniosku o urlop ojcowski należy dołączyć następujące dokumenty:

• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (może być też kopia),

• w przypadku dziecka przysposobionego – kopię prawomocnego postanowienia sądu orzekającego przysposobienie dziecka,

• oświadczenie pracownika o tym, czy korzystał on już z urlopu ojcowskiego (lub jego części) na to dziecko wcześniej,

• w przypadku podjęcia decyzji – kopię prawomocnej decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego dziecka (jeśli dotyczy).

Te dokumenty potwierdzają prawo ojca do korzystania z urlopu ojcowskiego i umożliwiają prawidłowe przeprowadzenie procedury udzielenia urlopu oraz wypłaty zasiłku macierzyńskiego.

Wniosek o urlop ojcowski – wzór

Poniżej znajdziesz prosty wzór wniosku o urlop ojcowski, który możesz dostosować do własnych potrzeb.

[Miejscowość, data]

Od:

[Imię i nazwisko pracownika]

[Stanowisko]

[Adres zamieszkania / email / telefon]

Do:

[Nazwa pracodawcy / dział kadr]

[Adres pracodawcy]

WNIOSEK O URLOP OJCOWSKI

Szanowni Państwo,

Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie mi urlopu ojcowskiego w wymiarze [liczba dni] w okresie od [data rozpoczęcia] do [data zakończenia], zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy oraz ustawą o świadczeniach rodzicielskich.

Urlop ojcowski chcę wykorzystać w związku z narodzinami mojego dziecka:

Imię i nazwisko dziecka: [imię dziecka]

Data urodzenia: [data urodzenia]

Proszę o potwierdzenie możliwości wykorzystania urlopu we wskazanym terminie.

Z poważaniem,

[Podpis pracownika]

Często zadawane pytania

Ile dni wcześniej złożyć wniosek o urlop ojcowski?

Wniosek o urlop ojcowski należy złożyć co najmniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Pracownik powinien poinformować pracodawcę o chęci skorzystania z urlopu w tym terminie, aby pracodawca mógł zaplanować organizację pracy i zgłosić taką informację do ZUS.

Kto płaci za 2 tygodnie urlopu ojcowskiego?

Za dwutygodniowy urlop ojcowski płaci Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w formie zasiłku. Pracownik otrzymuje 100% swojego wynagrodzenia za ten czas, które jest wypłacane przez ZUS, a nie bezpośrednio przez pracodawcę.

Kto zgłasza urlop ojcowski do ZUS?

Zgłoszenia urlopu ojcowskiego do ZUS dokonuje pracodawca na podstawie wniosku złożonego przez pracownika oraz dokumentów potwierdzających prawo do urlopu. Inaczej jest w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą – one same muszą złożyć wniosek o urlop ojcowski bezpośrednio do ZUS.

Jak złożyć wniosek o urlop ojcowski 9 tygodni?

Wniosek o urlop na 9 tygodni nie jest wnioskiem o urlop ojcowski, lecz dotyczy części urlopu rodzicielskiego, który przysługuje ojcu dziecka. Urlop ten udzielany jest na pisemny lub elektroniczny wniosek składany do pracodawcy co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Czy urlop ojcowski jest płatny w 100%?

Tak, urlop ojcowski jest płatny w 100% wynagrodzenia, które pracownik otrzymuje przez cały okres jego trwania. Płatność odbywa się w formie zasiłku wypłacanego przez ZUS na podstawie zgłoszenia pracodawcy.