Powołanie na stanowisko – jak to działa? Zasady i przepisy

Propozycja objęcia stanowiska w drodze powołania zwykle pojawia się w ważnym momencie zawodowym. To może być awans, zmiana roli albo wejście w funkcję, która daje większy wpływ na decyzje i kierunek działania organizacji. Jednak zanim przyjmiesz propozycję, dowiedz się dokładnie, na jakich zasadach nawiązuje się ten rodzaj stosunku pracy. Czytaj teraz!

Co to jest powołanie na stanowisko?

Możesz zetknąć się z powołaniem na stanowisko wtedy, gdy obejmujesz funkcję kierowniczą albo posadę o szczególnym znaczeniu dla organizacji. Zamiast standardowej umowy o pracę dostajesz akt powołania i naturalnie pojawia się pytanie, co to właściwie oznacza dla Twojej sytuacji zawodowej.

Powołanie na stanowisko to jedna z podstaw nawiązania stosunku pracy przewidziana w Kodeksie pracy. Oznacza, że zatrudnienie powstaje w wyniku decyzji właściwego organu, który powierza Ci określoną funkcję, a nie w wyniku podpisania klasycznej umowy. Nadal pozostajesz pracownikiem i korzystasz z ochrony wynikającej z przepisów prawa pracy, ale sposób nawiązania i zakończenia zatrudnienia rządzi się innymi zasadami niż przy umowie o pracę.

Warto pamiętać, że osoba powołana na nowe stanowisko nie jest pracownikiem drugiej kategorii. Masz prawo do wynagrodzenia, urlopu, bezpiecznych warunków pracy i innych świadczeń pracowniczych. Różnica polega głównie na większej elastyczności w zakresie powołania i odwołania z funkcji oraz na tym, że szczegółowe warunki zatrudnienia wynikają z aktu powołania i przepisów szczególnych.

Na czym polega powołanie w rozumieniu Kodeksu pracy?

Jeśli masz przed sobą decyzję o objęciu stanowiska w tej formie, potrzebujesz konkretów, czyli informacji kiedy powstaje stosunek pracy, jak długo trwa i co się dzieje przy odwołaniu. Odpowiedzi daje Kodeks pracy w przepisach dotyczących powołania.

Zgodnie z przepisami:

Art. 68. § 1. Stosunek pracy nawiązuje się na podstawie powołania w przypadkach określonych w odrębnych przepisach.

§ 1¹. Stosunek pracy, o którym mowa w § 1, nawiązuje się na czas nieokreślony, a jeżeli na podstawie przepisów szczególnych pracownik został powołany na czas określony, stosunek pracy nawiązuje się na okres objęty powołaniem.

Oznacza to, że powołanie stosuje się tylko wtedy, gdy dopuszczają to przepisy szczególne. Sam stosunek pracy może być bezterminowy albo ograniczony czasem, jeśli wynika to z podstawy powołania.

Istotne są też zasady formalne i moment powstania zatrudnienia:

Art. 68². § 1. Stosunek pracy na podstawie powołania nawiązuje się w terminie określonym w powołaniu, a jeżeli termin ten nie został określony – w dniu doręczenia powołania, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

§ 2. Powołanie powinno być dokonane na piśmie.

Kodeks dopuszcza także poprzedzenie powołania konkursem:

Art. 68¹. Powołanie może być poprzedzone konkursem, choćby przepisy szczególne nie przewidywały wymogu wyłonienia kandydata w jego wyniku.

Największą różnicą względem umowy o pracę jest sposób zakończenia zatrudnienia. W przypadku powołania:

Art. 70. § 1. Pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał.

§ 2. Odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę.

Jednocześnie, jeśli przepisy o powołaniu nie stanowią inaczej, stosuje się odpowiednio regulacje dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony:

Art. 69. Jeżeli przepisy niniejszego oddziału nie stanowią inaczej, do stosunku pracy na podstawie powołania stosuje się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony.

Dla Ciebie jako pracownika oznacza to z jednej strony pełne prawa pracownicze, z drugiej większą swobodę pracodawcy w zakresie odwołania ze stanowiska.

W jakich przypadkach stosuje się powołanie zamiast umowy o pracę?

Z punktu widzenia pracownika to często moment zmiany roli w organizacji. Dostajesz propozycję objęcia funkcji dyrektora, kierownika albo członka zarządu i słyszysz, że forma zatrudnienia będzie inna niż dotychczas. To nie jest decyzja uznaniowa pracodawcy, tylko rozwiązanie przewidziane dla określonych stanowisk.

Powołanie stosuje się przede wszystkim tam, gdzie:

• przepisy szczególne wprost przewidują tę formę zatrudnienia,

• stanowisko wiąże się z zarządzaniem jednostką, zespołem lub majątkiem,

• potrzebna jest możliwość szybkiego odwołania osoby pełniącej funkcję,

• rola ma charakter publiczny lub dotyczy jednostek sektora finansów publicznych,

• stanowisko obsadza się w drodze konkursu albo decyzji organu nadzorującego.

Oznacza to najczęściej stanowiska kierownicze w administracji publicznej, jednostkach samorządowych, spółkach komunalnych czy instytucjach kultury. Przykładowo można otrzymać powołanie na stanowisko głównego inspektora pracy lub powołanie na stanowisko dyrektora instytucji kultury. W sektorze prywatnym powołanie pojawia się rzadziej, ale może dotyczyć np. członków zarządu czy dyrektorów jednostek organizacyjnych, jeśli przewidują to przepisy lub akty wewnętrzne. Uwaga! W przypadku członków zarządu powołanie nie zawsze oznacza nawiązanie stosunku pracy – zależy to od przepisów i dodatkowej umowy.

Kto może zostać powołany na stanowisko i przez kogo?

Możesz zastanawiać się, czy powołanie dotyczy tylko nowych kandydatów z zewnątrz, czy również osób już zatrudnionych w firmie. Tak naprawdę obie sytuacje są możliwe, a decyzja zależy od charakteru stanowiska i przepisów regulujących daną jednostkę.

Najczęściej powołanie dotyczy:

• pracowników już zatrudnionych, którym powierza się funkcję kierowniczą,

• kandydatów wyłonionych w naborze na wolne stanowisko lub konkursie na stanowisko dyrektora lub kierownika,

• osób wskazanych przez organ nadzorujący, np. radę nadzorczą lub organ założycielski,

• specjalistów obejmujących funkcje o szczególnym znaczeniu dla organizacji.

Z kolei podmiotem, który dokonuje powołania, jest zawsze właściwy organ, np. zarząd spółki, rada nadzorcza, wójt, burmistrz, minister albo inna osoba uprawniona na podstawie przepisów szczególnych.

Dla Ciebie najważniejsze jest to, że powołanie zawsze musi mieć podstawę prawną i konkretny organ, który ma prawo je wydać. To nie jest zwykła decyzja kadrowa, tylko formalny akt, który tworzy Twój stosunek pracy i określa Twoją rolę w organizacji.

Powołanie na stanowisko a dotychczasowy stosunek pracy – co się zmienia?

Moment powołania często przychodzi wtedy, gdy już pracujesz w organizacji i dostajesz propozycję objęcia wyższej funkcji. Naturalnie pojawia się pytanie, co stanie się z Twoją dotychczasową umową i czy wchodzisz w zupełnie nową relację z pracodawcą.

Powołanie nie jest zwykłym aneksem ani formalnym awansem w ramach tej samej umowy. To odrębna podstawa zatrudnienia, która zmienia sposób uregulowania Twojego stosunku pracy. Oznacza to, że Twoje wcześniejsze warunki zatrudnienia przestają obowiązywać w dotychczasowej formie, a ich miejsce zajmuje stosunek pracy oparty na powołaniu. Jednocześnie nie tracisz statusu pracownika i nadal korzystasz z podstawowych praw wynikających z Kodeksu pracy.

Czy powołanie rozwiązuje wcześniejszą umowę o pracę?

Jeśli jesteś już zatrudniony i masz podpisać powołanie, należy ustalić, co dzieje się z Twoją dotychczasową umową. Nie można równolegle mieć dwóch stosunków pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko i w tym samym zakresie obowiązków.

Na ogół stosuje się jedno z dwóch rozwiązań:

• wcześniejsza umowa o pracę jest rozwiązywana za porozumieniem stron w dniu poprzedzającym powołanie,

• wcześniejsza umowa wygasa z mocy prawa w związku z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania, jeśli przepisy szczególne tak stanowią.

Dla Ciebie najważniejsze jest, aby moment zakończenia starej umowy i rozpoczęcia zatrudnienia na podstawie powołania był jasno określony w dokumentach. Dzięki temu zachowujesz ciągłość zatrudnienia i nie pojawiają się luki np. w ubezpieczeniu czy stażu pracy.

Warunki zatrudnienia po powołaniu – co zostaje, a co się zmienia?

Zmiana podstawy zatrudnienia budzi zwykle najwięcej pytań o wynagrodzenie, zakres obowiązków i stabilność pracy. To naturalne, bo wchodzisz w rolę, która często wiąże się z większą odpowiedzialnością i innym sposobem rozliczania efektów.

Po powołaniu:

• nadal jesteś pracownikiem i obowiązują Cię ogólne przepisy prawa pracy,

• masz prawo do wynagrodzenia, urlopu i świadczeń pracowniczych,

• zmienia się zakres obowiązków, odpowiedzialności i decyzyjności,

• warunki pracy i płacy wynikają przede wszystkim z aktu powołania i regulacji wewnętrznych,

• pracodawca ma większą swobodę w zakresie odwołania Cię ze stanowiska.

Z Twojej perspektywy oznacza to większy wpływ na organizację i często lepsze wynagrodzenie, ale też mniejszą stabilność stanowiska niż przy klasycznej umowie o pracę.

Czy można wrócić na poprzednie stanowisko po odwołaniu?

To pytanie pojawia się bardzo często u osób, które rozważają przyjęcie powołania, ale nie chcą zamykać sobie drogi powrotu do wcześniejszej roli. Warto podejść do tego realistycznie i sprawdzić, co wynika z przepisów oraz z ustaleń z pracodawcą.

Co do zasady odwołanie ze stanowiska jest równoznaczne z wypowiedzeniem stosunku pracy, a nie z powrotem na poprzednie stanowisko. Możliwy jest jednak inny scenariusz, jeśli strony się na to umówią.

Najczęściej spotykane rozwiązania to:

• zatrudnienie na innym stanowisku w okresie wypowiedzenia, odpowiednim do kwalifikacji,

• uzgodnienie z pracodawcą dalszego zatrudnienia po zakończeniu okresu wypowiedzenia,

• brak dalszego zatrudnienia, jeśli strony nie ustalą innego rozwiązania.

Jeśli zależy Ci na możliwości powrotu, warto zadbać o to jeszcze przed przyjęciem powołania i ustalić z pracodawcą, czy przewiduje dla Ciebie alternatywne stanowisko w razie odwołania. Dzięki temu unikniesz sytuacji, w której nagle zostajesz bez pracy mimo wieloletniego stażu w firmie.

💡 Przeczytaj też: Rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka

Powołanie na stanowisko kierownicze osoby pozostającej już w stosunku pracy

Często to właśnie pracownik z doświadczeniem w firmie dostaje propozycję objęcia stanowiska kierowniczego. Znasz organizację, procesy i ludzi, więc naturalne jest, że to Tobie pracodawca chce powierzyć większą odpowiedzialność. W takiej sytuacji powołanie oznacza zmianę nie tylko zakresu obowiązków, ale też podstawy zatrudnienia.

Dla pracownika oznacza to wejście w nową rolę, w której liczy się nie tylko wykonywanie zadań, ale także zarządzanie zespołem, podejmowanie decyzji i reprezentowanie interesów pracodawcy. Dla firmy to sposób na szybkie powierzenie funkcji osobie, której już ufa, z zachowaniem możliwości elastycznego odwołania ze stanowiska.

Czy trzeba podpisywać nową umowę?

Kiedy dostajesz powołanie, możesz się zastanawiać, czy czeka Cię podpisanie kolejnej umowy o pracę. To naturalne pytanie, bo przez lata to właśnie umowa była podstawą Twojego zatrudnienia. W przypadku powołania nie podpisujesz nowej umowy o pracę. Podstawą zatrudnienia staje się akt powołania, czyli decyzja właściwego organu, która określa Twoje stanowisko, zakres obowiązków i często również warunki wynagradzania.

Jednocześnie Twoja dotychczasowa umowa o pracę nie może dalej funkcjonować równolegle na tym samym stanowisku. Zwykle:

• jest rozwiązywana za porozumieniem stron przed objęciem funkcji,

• albo jej byt ustaje w związku z powołaniem, jeśli tak przewidują przepisy szczególne.

Dla Ciebie najważniejsze jest, aby wszystkie te elementy były jasno opisane w dokumentach. Dzięki temu masz pewność co do ciągłości zatrudnienia i warunków, na jakich przejmujesz nowe obowiązki.

Jak wygląda wynagrodzenie i zakres obowiązków po powołaniu?

Objęcie stanowiska kierowniczego to nie tylko zmiana nazwy stanowiska. To także inny poziom odpowiedzialności i często inny sposób określenia wynagrodzenia.

Po powołaniu:

• wynagrodzenie może być określone w samym akcie powołania lub w odrębnych dokumentach,

• częściej pojawiają się składniki zmienne, premie uzależnione od wyników lub dodatki funkcyjne,

• zakres obowiązków obejmuje zarządzanie zespołem, podejmowanie decyzji organizacyjnych i nadzór nad realizacją celów,

• zwiększa się odpowiedzialność za wyniki pracy zespołu i za realizację strategii firmy.

Dla Ciebie oznacza to większy wpływ na to, jak funkcjonuje organizacja, ale też większą odpowiedzialność i presję wyników. Warto dokładnie sprawdzić, jak opisano Twoje obowiązki i sposób wynagradzania, zanim przyjmiesz powołanie.

Ryzyka i korzyści dla pracownika oraz pracodawcy

Propozycja powołania na stanowisko kierownicze to ważny krok w karierze, ale jak każda zmiana, ma swoje plusy i minusy. Dobrze je przeanalizować z obu perspektyw, zanim podejmiesz decyzję.

Korzyści dla pracownika:

• awans i realny wpływ na funkcjonowanie organizacji,

• wyższe wynagrodzenie i dodatkowe składniki płacowe,

• rozwój kompetencji menedżerskich i strategicznych,

• większa rozpoznawalność i doświadczenie na rynku pracy.

Korzyści dla pracodawcy:

• szybkie obsadzenie stanowiska osobą, którą już zna i której ufa,

• większa elastyczność w zakresie powołania i odwołania ze stanowiska,

• możliwość dopasowania zakresu obowiązków do aktualnych potrzeb organizacji.

Ryzyka dla pracownika:

• mniejsza stabilność stanowiska niż przy klasycznej umowie o pracę,

• możliwość odwołania ze stanowiska w każdym czasie,

• większa odpowiedzialność za wyniki zespołu i decyzje biznesowe.

Ryzyka dla pracodawcy:

• konieczność zapewnienia ciągłości zarządzania w razie odwołania pracownika,

• ryzyko konfliktów w zespole po zmianie roli z kolegi na przełożonego,

• większa odpowiedzialność za decyzje kadrowe podejmowane na poziomie kierowniczym.

Jeśli rozważasz przyjęcie powołania, dobrze jest spojrzeć na tę decyzję szerzej niż tylko przez pryzmat stanowiska i wynagrodzenia. To zmiana, która wpływa na Twoją rolę, odpowiedzialność i bezpieczeństwo zatrudnienia.

Osoba powołana na nowe stanowisko – prawa i obowiązki

Objęcie stanowiska na podstawie powołania to moment, w którym zmienia się nie tylko Twoja rola, ale też zakres odpowiedzialności wobec organizacji. Wchodzisz w funkcję, która wiąże się z większym wpływem na decyzje, ale też z większym oczekiwaniem co do efektów i sposobu działania.

Jako osoba powołana na nowe stanowisko pozostajesz pracownikiem i korzystasz z praw wynikających z Kodeksu pracy. Nadal przysługuje Ci wynagrodzenie, urlop, bezpieczne warunki pracy czy prawo do odpoczynku. Jednocześnie Twoje obowiązki są szersze niż wcześniej, bo obejmują nie tylko realizację zadań, ale też zarządzanie, nadzór i reprezentowanie pracodawcy w określonym zakresie.

Twoje obowiązki i uprawnienia wynikają przede wszystkim z aktu powołania oraz przepisów szczególnych, które regulują dane stanowisko. Dlatego warto dokładnie sprawdzić dokumenty, które określają Twoją rolę i odpowiedzialność.

Odpowiedzialność i zakres decyzyjności

Wraz z powołaniem rośnie zakres decyzji, które możesz podejmować samodzielnie. To naturalne, bo stanowiska obsadzane w tej formie dotyczą zwykle zarządzania zespołem, działem albo całą jednostką.

Twoja odpowiedzialność obejmuje:

• organizację pracy podległego zespołu,

• podejmowanie decyzji dotyczących bieżącego funkcjonowania jednostki,

• realizację celów wyznaczonych przez pracodawcę lub organ nadzorujący,

• gospodarowanie powierzonym budżetem lub zasobami, jeśli należy to do Twojej roli,

• reprezentowanie pracodawcy na zewnątrz w zakresie powierzonych kompetencji.

Z tym wiąże się również odpowiedzialność za skutki podejmowanych decyzji. W zależności od stanowiska może ona mieć charakter:

• pracowniczy, związany z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków,

• porządkowy, jeśli naruszasz obowiązki pracownicze,

• finansowy, gdy odpowiadasz za powierzone mienie lub budżet.

Dlatego przed przyjęciem powołania warto dokładnie ustalić, jaki zakres decyzyjności jest przypisany do stanowiska i jakie konsekwencje wiążą się z jego wykonywaniem.

Czas pracy i dyspozycyjność na stanowisku kierowniczym

Zmiana stanowiska na kierownicze często oznacza inną organizację czasu pracy. Nawet jeśli formalnie obowiązuje Cię określony system czasu pracy, charakter funkcji wymaga większej elastyczności i dostępności.

Na stanowisku kierowniczym możesz spotkać się z takimi rozwiązaniami jak:

• zadaniowy czas pracy, w którym rozliczany jest efekt, a nie liczba godzin,

• większa dyspozycyjność poza standardowymi godzinami pracy,

• konieczność uczestniczenia w spotkaniach, naradach lub działaniach wymagających obecności poza typowym grafikiem,

• ograniczone prawo do wynagrodzenia za nadgodziny w niektórych przypadkach, jeśli przepisy tak stanowią dla kadry kierowniczej.

Z drugiej strony nadal masz prawo do odpoczynku dobowego i tygodniowego oraz do urlopu. Nawet przy dużej odpowiedzialności stanowiska nie oznacza to rezygnacji z podstawowych praw pracowniczych.

Dobrze jest wcześniej ustalić z pracodawcą, jak będzie wyglądać Twoja dyspozycyjność, jakie są oczekiwania co do dostępności i w jaki sposób rozliczana jest Twoja praca. Dzięki temu łatwiej zachować równowagę między obowiązkami zawodowymi a życiem prywatnym.

Odwołanie ze stanowiska – kiedy i na jakich zasadach?

Temat odwołania ze stanowiska pojawia się zwykle wtedy, gdy zastanawiasz się nad bezpieczeństwem zatrudnienia albo już wiesz, że Twoja rola w organizacji się kończy. Przy powołaniu mechanizm zakończenia współpracy jest inny niż przy klasycznej umowie o pracę, dlatego warto wiedzieć, czego możesz się spodziewać.

Najważniejsza zasada jest taka, że pracownik zatrudniony na podstawie powołania może zostać odwołany w każdym czasie przez organ, który go powołał. Odwołanie ma formę pisemną i wywołuje określone skutki prawne dla dalszego zatrudnienia.

Kiedy może dojść do odwołania ze stanowiska?

Odwołanie może nastąpić w różnych sytuacjach związanych z funkcjonowaniem organizacji albo oceną Twojej pracy. Najczęściej dzieje się tak, gdy:

• zmienia się kierunek działania firmy lub skład organów zarządzających,

• pracodawca traci zaufanie do osoby pełniącej funkcję,

• wyniki pracy lub sposób zarządzania nie spełniają oczekiwań,

• kończy się okres, na który nastąpiło powołanie, jeśli było ono czasowe.

Warto pamiętać, że w tej formie zatrudnienia nie obowiązuje tak rozbudowana ochrona trwałości stosunku pracy jak przy umowie o pracę. Dlatego decyzja o odwołaniu może być podjęta stosunkowo szybko, bez konieczności przeprowadzania długiej procedury.

Jakie skutki ma odwołanie dla stosunku pracy?

Odwołanie ze stanowiska nie jest tylko zmianą funkcji. Z punktu widzenia prawa pracy oznacza ono rozwiązanie stosunku pracy na zasadach właściwych dla powołania.

Co do zasady:

• odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę,

• w okresie wypowiedzenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w dotychczasowej wysokości,

• stosunek pracy ustaje po upływie okresu wypowiedzenia, chyba że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające rozwiązanie bez wypowiedzenia.

W niektórych przypadkach, np. przy ciężkim naruszeniu obowiązków pracowniczych, odwołanie może być równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia.

Co dzieje się z pracownikiem w okresie wypowiedzenia?

Dla wielu osób najważniejsze jest to, co dzieje się po odwołaniu i czy istnieje szansa na dalsze zatrudnienie. Kodeks pracy przewiduje tu pewną elastyczność.

Możliwe są różne rozwiązania:

• w okresie wypowiedzenia pracownik wykonuje dotychczasowe obowiązki i otrzymuje wynagrodzenie,

• za zgodą pracownika pracodawca może powierzyć mu inną pracę odpowiednią do kwalifikacji,

• po upływie okresu wypowiedzenia zatrudnić pracownika ponownie na uzgodnionych warunkach pracy i płacy, jeśli strony chcą kontynuować współpracę.

Oznacza to, że odwołanie nie zawsze musi kończyć współpracę z organizacją. Wiele zależy od tego, czy pracodawca widzi dla Ciebie inne miejsce w strukturze i czy jesteś zainteresowany takim rozwiązaniem.

Czy można zakwestionować odwołanie ze stanowiska?

Jeśli masz wątpliwości co do prawidłowości odwołania, możesz skorzystać z dostępnych środków ochrony prawnej. Przepisy przewidują możliwość odwołania się do sądu pracy, zwłaszcza gdy naruszono szczególne regulacje dotyczące określonych grup pracowników.

Możesz również:

• zwrócić się o wsparcie do Państwowej Inspekcji Pracy, jeśli podejrzewasz naruszenie przepisów prawa pracy,

• skonsultować swoją sytuację z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy,

• przeanalizować dokumenty dotyczące powołania i odwołania, aby sprawdzić, czy zachowano wszystkie wymagane procedury.

Dzięki temu możesz ocenić, czy Twoje prawa zostały zachowane i jakie masz możliwości dalszego działania po odwołaniu ze stanowiska.

Powołanie na stanowisko pełniącego obowiązki (p.o.) – kiedy ma sens?

Zdarzają się sytuacje, w których stanowisko kierownicze trzeba obsadzić szybko, ale organizacja nie jest jeszcze gotowa na wybór stałej osoby. Trwa konkurs, zmienia się struktura albo poprzedni szef odchodzi z dnia na dzień. Wtedy pojawia się rozwiązanie w postaci powierzenia funkcji pełniącego obowiązki. Funkcja pełniącego obowiązki (p.o.) nie jest odrębną podstawą zatrudnienia z Kodeksu pracy. To zwykle czasowe powierzenie obowiązków na podstawie decyzji pracodawcy lub przepisów szczególnych.

Powołanie p.o. ma sens wtedy, gdy potrzebna jest ciągłość zarządzania i ktoś musi tymczasowo przejąć odpowiedzialność za zespół lub jednostkę. To rozwiązanie przejściowe, które daje czas na podjęcie docelowej decyzji kadrowej.

Czym różni się powołanie p.o. od stałego powołania?

Jeśli rozważasz przyjęcie takiej funkcji, podstawą jest zrozumienie, czym różni się rola p.o. od stałego powołania na stanowisko.

Najważniejsze różnice to:

• charakter czasowy – p.o. pełni obowiązki do momentu wyłonienia stałego kierownika lub do zakończenia reorganizacji,

• mniejsza stabilność – odwołanie z funkcji p.o. może nastąpić w każdej chwili, bez konieczności długiego uzasadnienia,

• zakres formalny – powierzenie obowiązków bywa mniej sformalizowane niż pełne powołanie, w zależności od przepisów i regulaminów,

• cel – p.o. ma zapewnić ciągłość działania, a nie długofalowe zarządzanie jednostką.

Dla Ciebie oznacza to, że wchodzisz w rolę menedżerską, ale na określony, przejściowy etap.

Czy p.o. ma takie same uprawnienia jak osoba powołana na stałe?

Obejmując funkcję pełniącego obowiązki, możesz się zastanawiać, czy Twoje kompetencje będą takie same jak u osoby powołanej na stałe. Odpowiedź zależy od tego, jak dokładnie określono Twoje uprawnienia w decyzji o powierzeniu obowiązków i w przepisach regulujących dane stanowisko.

Co do zasady:

• masz prawo podejmować decyzje niezbędne do bieżącego funkcjonowania jednostki,

• zarządzasz zespołem i organizujesz jego pracę,

• reprezentujesz pracodawcę w zakresie powierzonych kompetencji.

Jednocześnie:

• niektóre decyzje strategiczne mogą być zastrzeżone dla osoby powołanej na stałe lub dla organu nadzorującego,

• zakres Twoich uprawnień może być węższy niż w przypadku stałego powołania,

• Twoja rola ma charakter przejściowy i może zostać zakończona w dowolnym momencie.

Dlatego przed przyjęciem funkcji p.o. warto dokładnie sprawdzić, jakie masz kompetencje i jak długo ma trwać powierzenie obowiązków.

Powołanie pracownika na stanowisko – najczęściej zadawane pytania

Czy powołanie na stanowisko to umowa o pracę?

Nie. Powołanie jest odrębną podstawą nawiązania stosunku pracy. Oznacza to, że nie podpisujesz klasycznej umowy o pracę, ale nadal jesteś pracownikiem i korzystasz z ochrony wynikającej z Kodeksu pracy.

Czy można odmówić przyjęcia powołania?

Tak. Powołanie wymaga Twojej zgody, ponieważ wiąże się z nawiązaniem stosunku pracy na określonych zasadach. Jeśli nie chcesz przyjąć nowej roli albo warunki nie są dla Ciebie satysfakcjonujące, możesz odmówić bez konsekwencji w postaci przymusowego zatrudnienia.

Czy powołanie zawsze oznacza awans?

Najczęściej powołanie wiąże się z objęciem stanowiska kierowniczego lub funkcji o większej odpowiedzialności, więc bywa postrzegane jako awans. Nie zawsze jednak oznacza poprawę warunków zatrudnienia. Liczy się to, jakie obowiązki i wynagrodzenie są przypisane do danego stanowiska.

Czy po powołaniu przysługuje urlop i inne świadczenia pracownicze?

Tak. Jako pracownik zatrudniony na podstawie powołania masz prawo do urlopu wypoczynkowego, wynagrodzenia, świadczeń z tytułu choroby czy ochrony bhp. W zakresie nieuregulowanym przepisami o powołaniu stosuje się regulacje dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony.

Czy powołanie można cofnąć w każdej chwili?

Tak. Osoba powołana może zostać odwołana ze stanowiska w każdym czasie przez organ, który ją powołał. Odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem stosunku pracy, a w szczególnych sytuacjach może oznaczać rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia.

Co dzieje się po odwołaniu ze stanowiska?

Po odwołaniu stosunek pracy co do zasady trwa jeszcze przez okres wypowiedzenia. W tym czasie zachowujesz prawo do wynagrodzenia. Możliwe jest też powierzenie Ci innej pracy albo ponowne zatrudnienie na uzgodnionych warunkach, jeśli pracodawca i Ty chcecie kontynuować współpracę.

Czy od powołania na stanowisko odprowadza się składki?

Tak, jeśli powołanie stanowi podstawę stosunku pracy, to obowiązują Cię takie same zasady jak przy umowie o pracę. Oznacza to, że od Twojego wynagrodzenia są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a pracodawca opłaca także składkę na Fundusz Pracy. Dzięki temu okres zatrudnienia na podstawie powołania wlicza się do stażu pracy i może mieć znaczenie przy ustalaniu prawa do świadczeń, np. zasiłku dla bezrobotnych.

Czy powołanie wpływa na staż pracy?

Nie, powołanie nie przerywa ciągłości zatrudnienia, jeśli przechodzisz na nie bezpośrednio z dotychczasowej umowy u tego samego pracodawcy. Twój staż pracy, uprawnienia urlopowe i inne świadczenia liczą się dalej.

Czy powołanie jest stosowane w każdej firmie?

Nie. Powołanie stosuje się tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych albo w określonych strukturach organizacyjnych. Najczęściej dotyczy stanowisk kierowniczych w administracji publicznej, spółkach komunalnych i niektórych organizacjach o szczególnym charakterze.