Rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka
Umowa o pracę to najbardziej stabilna forma zatrudnienia w Polsce. Daje pracownikowi poczucie bezpieczeństwa, prawo do minimalnego wynagrodzenia, urlopu i wielu świadczeń socjalnych – a na straży tego wszystkiego stoi Kodeks pracy. W ramach umów o pracę wyróżniamy różne ich rodzaje, które różnią się między sobą m.in. czasem trwania, celem czy możliwymi sposobami zakończenia współpracy. Dobrze jest znać te różnice – pozwala to pracownikom świadomie wybierać najbardziej odpowiednie dla siebie warunki zatrudnienia, a pracodawcom lepiej planować zatrudnianie nowych osób. Przyjrzyjmy się więc poszczególnym typom umów o pracę oraz porównajmy ich kluczowe elementy.
Spis treści
- Czym charakteryzuje się stosunek pracy?
- Jakie są rodzaje umów o pracę w Kodeksie pracy?
- Umowa o pracę na okres próbny
- Umowa o pracę na czas określony
- Umowa o pracę na czas nieokreślony
- Porównanie poszczególnych rodzajów umów o pracę
- Rodzaje umów cywilnoprawnych
- Umowa zlecenie
- Umowa o dzieło
- Umowa agencyjna
- Umowa B2B
- Często zadawane pytania
Czym charakteryzuje się stosunek pracy?
Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Jakie są cechy charakterystyczne stosunku pracy?
-
Pracownik wykonuje zadania pod kierownictwem pracodawcy, zgodnie z jego poleceniami co do sposobu, miejsca i czasu pracy – to najważniejsza cecha, bez której nie ma stosunku pracy.
-
Praca jest zawsze odpłatna, a wynagrodzenie podlega regulacjom prawnym, takim jak minimalne wynagrodzenie za dany rok.
-
Pracownik świadczy pracę osobiście, bez możliwości zastąpienia go przez inną osobę.
-
Praca odbywa się w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, zazwyczaj zgodnie z ustalonym grafikiem.
-
Ryzyko związane z wynikami pracy ponosi pracodawca, w tym koszty ewentualnych błędów czy niedoborów.
-
Obowiązki mają charakter ciągły i powtarzalny, a nie jednorazowy.
-
Stosunek pracy nawiązuje się dobrowolnie, na podstawie swobodnej decyzji stron.
W przeciwieństwie do umów zlecenia czy o dzieło, stosunek pracy wymaga ścisłego podporządkowania i nie pozwala na swobodne organizowanie pracy przez wykonawcę. Umowy cywilnoprawne nie gwarantują ochrony pracowniczej przewidzianej w Kodeksie pracy dla umów o pracę.
Stosunek pracy nawiązuje się właśnie poprzez zawarcie umowy o pracę, która formalizuje prawa i obowiązki obu stron. Przyjrzyjmy się teraz bliżej jej rodzajom, które zostały wymienione w Kodeksie pracy.
Jakie są rodzaje umów o pracę w Kodeksie pracy?
W polskim Kodeksie pracy umowy o pracę dzielą się na kilka rodzajów, w zależności od czasu trwania i celu ich zawarcia:
-
Umowa na okres próbny służy sprawdzeniu kwalifikacji pracownika i może trwać maksymalnie 3 miesiące.
-
Umowa na czas określony zawierana jest na konkretny termin, w tym na zastępstwo innego pracownika, z limitem 3 umów i 33 miesięcy łącznie.
-
Umowa na czas nieokreślony jest bezterminowa i stanowi najbardziej stabilną formę zatrudnienia.
Poniżej dokładnie omówimy te trzy rodzaje umów o pracę, ze szczególnym naciskiem na ich cel, czas trwania oraz sposób rozwiązania.
Szukasz zatrudnienia na etacie? Zobacz najnowsze ogłoszenia o pracę na Asistwork!
Umowa o pracę na okres próbny
Umowa o pracę na okres próbny jest szczególnym rodzajem zatrudnienia regulowanym przez Kodeks pracy. Przepisy określają maksymalny czas trwania umowy próbnej, dopuszczalność jej zawierania, zasady wypowiedzenia oraz prawa i obowiązki stron.
Cel umowy o pracę na okres próbny
Umowa o pracę na okres próbny ma na celu przede wszystkim umożliwienie pracodawcy oceny kwalifikacji i umiejętności pracownika przed nawiązaniem stałej współpracy. Dla pracownika natomiast jest to okazja, by poznać środowisko pracy, zakres obowiązków oraz warunki zatrudnienia. Umowa ta jest często stosowana w przypadku nowych stanowisk lub nowych pracowników, gdy strony chcą mieć możliwość szybkiego zakończenia współpracy, jeśli nie spełnia ona oczekiwań którejś ze stron.
Czas trwania i limity
Zgodnie z przepisami kodeksu pracy, okres próbny nie może przekraczać 3 miesięcy. W tym czasie pracodawca może ocenić przydatność pracownika, a pracownik – zdecydować, czy chce kontynuować pracę w danej firmie. Umowa na okres próbny może być zawarta tylko raz z tym samym pracownikiem dla tego samego stanowiska. Jeśli pracownik zostanie przyjęty na kolejne stanowisko, możliwe jest podpisanie nowej umowy próbnej.
Forma i zawartość umowy
Umowa o pracę na okres próbny powinna być zawarta na piśmie, aby była ważna. W treści umowy należy określić m.in. rodzaj pracy, miejsce wykonywania pracy, wymiar czasu pracy, wynagrodzenie oraz termin jego wypłaty, a także okres obowiązywania umowy próbnej. Brak pisemnej formy nie oznacza, że praca nie jest legalna, ale może powodować trudności dowodowe w przypadku sporów.
Sposób zakończenia umowy
Po upływie okresu próbnego umowa automatycznie wygasa, chyba że strony zdecydują się na kontynuację współpracy w innej formie. Jeśli pracodawca jest zadowolony z pracy pracownika, a pracownik chce kontynuować zatrudnienie, podpisuje się nową umowę, na czas określony lub nieokreślony. Wówczas pracownik nabywa pełne prawa wynikające z nowego rodzaju umowy, np. dłuższe okresy wypowiedzenia.
Jeśli którakolwiek ze stron nie chce kontynuować pracy, współpraca kończy się wraz z upływem okresu próbnego lub po zastosowaniu odpowiedniego wypowiedzenia. W takim przypadku pracownik otrzymuje wynagrodzenie za przepracowany czas oraz ewentualne świadczenia, do których jest uprawniony, np. ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Umowa na okres próbny może zostać zakończona zarówno z inicjatywy pracodawcy, jak i pracownika. Zgodnie z Kodeksem pracy, okres wypowiedzenia wynosi:
-
3 dni robocze, jeśli umowa trwa do 2 tygodni,
-
1 tydzień, jeśli umowa trwa od 2 tygodni do miesiąca,
-
2 tygodnie, jeśli umowa trwa powyżej miesiąca.
Nie jest wymagana przyczyna wypowiedzenia, choć pracodawca zwykle wskazuje powód decyzji. Wypowiedzenie powinno być dokonane na piśmie.
Prawa i obowiązki pracownika
Pracownik zatrudniony na okres próbny ma pełne prawa wynikające ze stosunku pracy, w tym prawo do wynagrodzenia, urlopu wypoczynkowego, a także ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. Obowiązki pracownika są takie same jak w przypadku standardowej umowy o pracę i obejmują wykonywanie zadań zgodnie z umową, przestrzeganie regulaminu pracy i dbałość o mienie pracodawcy.
Umowa o pracę na czas określony
Umowa o pracę na czas określony jest kolejną terminową formą zatrudnienia regulowaną przez Kodeks pracy. Odpowiednie przepisy określają zasady zawierania takiej umowy, dopuszczalne okresy jej trwania, tryb rozwiązania oraz prawa i obowiązki stron.
Cel umowy o pracę na czas określony
Umowa na czas określony jest stosowana w sytuacjach, gdy charakter pracy lub potrzeby pracodawcy mają określony horyzont czasowy, np. projekt, zastępstwo pracownika czy praca sezonowa. Umowa na czas określony pozwala pracodawcy zatrudnić pracownika na konkretny, przewidziany okres pracy, bez zobowiązania do stałego zatrudnienia po jego zakończeniu.
Z punktu widzenia pracodawcy umowa na czas określony pozwala na zabezpieczenie się przed niepotrzebnym długoterminowym zobowiązaniem w przypadku pracy sezonowej lub projektowej, umożliwienie realizacji konkretnych zadań w określonym terminie, a także zachowanie elastyczności w zarządzaniu zasobami ludzkimi.
Czas trwania i limity
Czas zatrudnienia tego samego pracownika na umowie o pracę na czas określony może wynosić maksymalnie 33 miesiące. Dodatkowo pracodawca może zawrzeć z tym samym pracownikiem maksymalnie 3 umowy na czas określony. Jeśli przekroczony zostanie którykolwiek z tych limitów, umowa automatycznie przekształca się w umowę na czas nieokreślony.
Wyjątki od powyższych limitów wynikają z Kodeksu pracy oraz przepisów szczególnych i obejmują m.in. sytuację, w której pracownik jest zatrudniany w celu zastępstwa nieobecnego pracownika.
Forma i treść umowy
Umowa na czas określony musi być zawarta na piśmie, aby była ważna i chroniła interesy obu stron. W umowie należy określić rodzaj pracy i stanowisko, miejsce wykonywania pracy, wymiar czasu pracy (pełny lub niepełny etat), wysokość wynagrodzenia oraz termin jego wypłaty, czas trwania umowy lub warunki jej zakończenia, oraz ewentualne warunki wcześniejszego rozwiązania umowy.
Warto też wskazać dodatkowe elementy: obowiązki pracownika, zakaz konkurencji, regulacje dotyczące pracy zdalnej lub podróży służbowych, jeśli mają zastosowanie.
Sposób zakończenia umowy
Umowa na czas określony kończy się z upływem przewidzianego terminu, chyba że strony postanowią inaczej. Możliwe są też inne formy zakończenia:
-
Za porozumieniem stron – każda ze stron może rozwiązać umowę w dowolnym momencie, bez konieczności podania przyczyny.
-
Przedterminowe wypowiedzenie – w tym celu stosuje się odpowiednie okresy wypowiedzenia. W przypadku umów krótkoterminowych Kodeks pracy przewiduje minimalne okresy wypowiedzenia: 2 tygodnie, jeśli umowa trwała co najmniej 6 miesięcy lub 1 miesiąc, jeśli umowa trwała co najmniej rok.
-
Rozwiązanie bez wypowiedzenia – w przypadkach określonych w Kodeksie pracy, np. ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.
Pracownik po zakończeniu umowy otrzymuje wynagrodzenie za przepracowany okres oraz inne świadczenia, do których jest uprawniony, np. ekwiwalent za niewykorzystany urlop proporcjonalny do czasu pracy.
Ochrona pracownic w ciąży
Pracownica w ciąży zatrudniona zarówno na umowę na czas określony, jak i na czas nieokreślony jest chroniona przed rozwiązaniem umowy przez pracodawcę w okresie ciąży. W przypadku umowy na czas określony oznacza to, że jej okres ulega automatycznemu przedłużeniu do dnia porodu, chyba że rozwiązanie umowy jest uzasadnione wyjątkowymi okolicznościami przewidzianymi w przepisach, takimi jak likwidacja stanowiska lub upadłość pracodawcy.
Umowa o pracę na czas nieokreślony
Umowa o pracę na czas nieokreślony jest najbardziej stabilną i kompleksowo regulowaną formą zatrudnienia w polskim prawie pracy, inaczej zwana umową bezterminową. Umowa ta nie przewiduje z góry określonego terminu zakończenia, co daje pracownikowi pełną ochronę przed nagłym zwolnieniem, a pracodawcy – możliwość budowania długoterminowej współpracy i stabilnej kadry.
Cel umowy na czas nieokreślony
Celem umowy na czas nieokreślony jest:
-
zapewnienie pracownikowi maksymalnej stabilności zatrudnienia,
-
umożliwienie pracodawcy utrzymania stałego zespołu z minimalnym ryzykiem rotacji,
-
ułatwienie planowania długofalowych projektów, inwestycji i rozwoju firmy,
-
zwiększenie motywacji pracownika poprzez poczucie bezpieczeństwa i dostęp do pełnych praw pracowniczych.
Umowa ta jest standardowym rozwiązaniem po okresie próbnym lub umowach na czas określony, kiedy strony są zainteresowane długotrwałą współpracą.
Czas trwania
Umowa na czas nieokreślony nie ma określonego terminu zakończenia i trwa do momentu jej rozwiązania przez jedną ze stron. Nie obowiązują żadne limity dotyczące liczby zawieranych umów ani długości zatrudnienia tego samego pracownika.
Umowa na czas nieokreślony może zostać zawarta od razu albo po okresie próbnym lub po umowie na czas określony. Zawarcie umowy na czas nieokreślony po kilku umowach terminowych może nastąpić automatycznie, jeśli pracodawca naruszył limity umów na czas określony – np. zawierając czwartą umowę o pracę na czas określony.
Forma i zawartość umowy
Umowa na czas nieokreślony musi być zawarta na piśmie, aby chronić zarówno pracownika, jak i pracodawcę. Powinna zawierać:
-
rodzaj pracy i stanowisko,
-
miejsce wykonywania pracy,
-
wymiar czasu pracy (pełny lub niepełny etat),
-
wynagrodzenie i termin jego wypłaty,
-
zasady korzystania z urlopów i świadczeń,
-
postanowienia dodatkowe (zakaz konkurencji, praca zdalna, podróże służbowe).
Brak pisemnej formy umowy na czas nieokreślony nie uniemożliwia jej zawarcia, ale znacząco utrudnia udowodnienie warunków zatrudnienia w przypadku sporu.
Sposób zakończenia umowy
Umowa o pracę na czas nieokreślony jest najstabilniejszą formą zatrudnienia, bo zawierana jest bezterminowo – to znaczy, że nie wygasa po upływie określonego terminu, tak jak to ma miejsce w przypadku umowy próbnej lub na czas określony.
W większości przypadków zakończenie takiej umowy odbywa się poprzez wypowiedzenie, które może pochodzić zarówno od pracownika, jak i pracodawcy. Wypowiedzenie musi być dokonane na piśmie, aby było skuteczne, a w przypadku pracodawcy – zawierać uzasadnienie, jeśli dotyczy zwykłego trybu wypowiedzenia (w przypadku wypowiedzenia umowy na czas określony lub próbny nie jest to wymagane). Od pracownika nie wymaga się podania przyczyny, chyba że obowiązują przepisy szczególne.
Okres wypowiedzenia uzależniony jest od stażu pracy pracownika u danego pracodawcy:
-
2 tygodnie, jeśli staż pracy wynosi mniej niż 6 miesięcy,
-
1 miesiąc, jeśli staż pracy wynosi od 6 miesięcy do 3 lat,
-
3 miesiące, jeśli staż pracy wynosi powyżej 3 lat.
W przypadku wypowiedzenia przez pracodawcę istnieje obowiązek przestrzegania zasad ochrony pracownika, szczególnie w sytuacjach przewidzianych przepisami prawa pracy, takich jak: ciąża, urlop macierzyński lub rodzicielski, pełnienie funkcji związkowej czy choroba pracownika. Nieprzestrzeganie tych zasad może skutkować uznaniem wypowiedzenia za bezskuteczne i koniecznością przywrócenia pracownika do pracy lub wypłatą odszkodowania.
Umowa na czas nieokreślony może również zostać rozwiązana bez wypowiedzenia, zarówno przez pracownika, jak i przez pracodawcę. Rozwiązanie takie następuje w ściśle określonych przypadkach przewidzianych w Kodeksie pracy, na przykład w sytuacji ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracownika lub pracodawcę, popełnienia przestępstwa uniemożliwiającego dalszą współpracę lub w przypadku uporczywego niewypłacania wynagrodzenia.
Oprócz wypowiedzenia i rozwiązania bez wypowiedzenia umowa na czas nieokreślony może być zakończona za porozumieniem stron. Jest to najprostsza forma zakończenia stosunku pracy, która nie wymaga zachowania okresu wypowiedzenia ani podania przyczyny. Ten tryb pozwala na szybkie i polubowne zakończenie współpracy, przy jednoczesnym uregulowaniu wszystkich należności pracownika, w tym wynagrodzenia i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Porównanie poszczególnych rodzajów umów o pracę
Poniżej znajdziesz porównanie wszystkich trzech rodzajów umów o pracę w formie tabeli.
|
Cecha / Rodzaj umowy |
Umowa na okres próbny |
Umowa na czas określony |
Umowa na czas nieokreślony |
|---|---|---|---|
|
Cel zatrudnienia |
Umowa na okres próbny służy głównie ocenie kwalifikacji pracownika i przydatności na danym stanowisku przed ewentualnym zatrudnieniem na dłużej. |
Umowa na czas określony jest zawierana w celu realizacji konkretnego zadania, projektu lub zastępstwa, które ma określony czas trwania. |
Umowa na czas nieokreślony ma charakter stałego zatrudnienia, bez przewidzianego terminu zakończenia. |
|
Czas trwania |
Maksymalnie 3 miesiące, choć może być krótsza, w zależności od potrzeb pracodawcy. |
Limit czasowy do 33 miesięcy łącznie w ramach kolejnych umów; maksymalnie można zawrzeć trzy umowy na czas określony z tym samym pracownikiem, po czym umowa automatycznie staje się umową na czas nieokreślony. |
Umowa trwa bezterminowo, bez ograniczenia czasowego. |
|
Okres wypowiedzenia |
3 dni – jeśli umowa jest krótsza niż 2 tygodnie, 1 tydzień – jeśli dłuższa niż 2 tygodnie, 2 tygodnie – jeśli umowa na 3 miesiące. |
2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy zatrudnieniu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy zatrudnieniu powyżej 3 lat. |
Takie same jak przy umowie na czas określony – okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy. |
|
Prawo do urlopu |
Tak, proporcjonalnie do okresu zatrudnienia. |
Tak, pracownik korzysta z pełnego prawa do urlopu, zwolnienia lekarskiego, urlopu macierzyńskiego i innych świadczeń pracowniczych. |
Tak, pracownik ma pełne prawo do urlopu, zwolnienia lekarskiego, urlopu macierzyńskiego i innych świadczeń wynikających z Kodeksu pracy. |
|
Stabilność zatrudnienia |
Niska – umowa jest krótkoterminowa i ma głównie charakter testowy. |
Średnia – pracownik ma pewną przewidywalność zatrudnienia, ale umowa kończy się w określonym terminie. |
Najwyższa – umowa jest bezterminowa i gwarantuje dużą ochronę przed nagłym wypowiedzeniem. |
|
Możliwość zawierania kolejnych umów |
Umowę można w wyjątkowych przypadkach przedłużyć lub zawrzeć nową na innym stanowisku, jednak w praktyce jest to ograniczone. |
Możliwe jest zawarcie maksymalnie trzech kolejnych umów na czas określony z tym samym pracownikiem, po czym czwarta staje się umową na czas nieokreślony. |
Umowa trwa bez ograniczeń czasowych – pracownik pozostaje zatrudniony na stałe. |
|
Możliwość wcześniejszego rozwiązania |
Umowa może zostać rozwiązana za wypowiedzeniem, bez wypowiedzenia, lub za porozumieniem stron. |
Umowa może zostać rozwiązana za wypowiedzeniem, bez wypowiedzenia, lub za porozumieniem stron. |
Umowa może zostać rozwiązana za wypowiedzeniem, bez wypowiedzenia, lub za porozumieniem stron, przy czym pracodawca musi podać uzasadnienie wypowiedzenia. |
|
Dodatkowe cechy |
Brak silnej ochrony przed wypowiedzeniem w porównaniu do umowy na czas nieokreślony. |
Umowa może automatycznie przekształcić się w umowę na czas nieokreślony, jeśli zostaną przekroczone limity liczby i długości umów. |
Pracownik ma najsilniejszą ochronę prawną – wypowiedzenie musi być uzasadnione, a pracownik korzysta z pełnych praw pracowniczych. |
Rodzaje umów cywilnoprawnych
Oprócz umowy o pracę zatrudnienie w Polsce może odbywać się na podstawie umów cywilnoprawnych. Najważniejszą różnicą między stosunkiem pracy a umową cywilnoprawną jest to, że ta ostatnia nie podlega przepisom Kodeksu pracy, tylko przepisom Kodeksu cywilnego. Oznacza to brak ochrony socjalnej i pracowniczej, takiej jak prawo do płatnego urlopu, minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę, czy też ochrony przed nieuzasadnionym zwolnieniem.
Wyróżniamy następujące rodzaje umów cywilnoprawnych:
-
Umowa zlecenie polega na wykonaniu określonej czynności lub świadczeniu usług, ze swobodą w sposobie realizacji.
-
Umowa o dzieło zakłada osiągnięcie konkretnego rezultatu, np. stworzenie projektu czy naprawy, z wynagrodzeniem za efekt.
-
Umowa agencyjna upoważnia do pośredniczenia w zawieraniu umów w imieniu zleceniodawcy, zazwyczaj za prowizję.
Umowa zlecenie
Umowa zlecenie to popularna forma współpracy, w której zleceniobiorca zobowiązuje się wykonać określone zadania na rzecz zleceniodawcy. Ważne jest to, że chodzi tu o staranne wykonanie pracy, a nie o gwarancję konkretnego efektu. Przykładowo, można podpisać umowę zlecenie na prowadzenie biura, przygotowanie raportu czy przeprowadzenie szkoleń. Umowa jest elastyczna – można ją zawrzeć na czas określony lub nieokreślony, a wynagrodzenie ustala się najczęściej godzinowo lub ryczałtowo. Osoba wykonująca zlecenie może podlegać ubezpieczeniom w ZUS, jeśli nie ma innej formy ubezpieczenia.
Umowa o dzieło
Umowa o dzieło to rodzaj umowy cywilnoprawnej, w której wykonawca zobowiązuje się osiągnąć konkretny, określony efekt pracy, czyli „dzieło”. W przeciwieństwie do umowy zlecenia tutaj liczy się rezultat, a nie sama staranność działania. Przykłady to napisanie tekstu, zaprojektowanie strony internetowej, wykonanie grafiki, stworzenie filmu czy wybudowanie mebla. Wynagrodzenie najczęściej ustala się ryczałtowo, czyli płaci się za gotowy efekt, a nie za czas pracy. Umowa o dzieło nie podlega obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Umowa agencyjna
Umowa agencyjna dotyczy stałego pośrednictwa – agent działa w imieniu lub na rzecz zleceniodawcy, pomagając mu zawierać umowy z klientami lub partnerami. Agent dostaje za swoją pracę prowizję od zawartych transakcji. To umowa, która dobrze sprawdza się w handlu, sprzedaży usług czy ubezpieczeń. Agent nie jest pracownikiem firmy – działa samodzielnie, ale zgodnie z interesem zleceniodawcy.
Umowa B2B
Umowa B2B to forma współpracy między dwoma firmami, najczęściej jednoosobową działalnością gospodarczą a firmą zlecającą. Jedna strona zobowiązuje się wykonać usługę lub dostarczyć produkt, a druga płaci wynagrodzenie. Umowa B2B nie jest umową o pracę, więc nie ma składek pracowniczych ani urlopów, ale daje dużą elastyczność w ustalaniu warunków współpracy i rozliczeń podatkowych. Jest często stosowana w branży IT, doradztwie, marketingu czy projektach kreatywnych, gdzie zleceniobiorca działa jako niezależny przedsiębiorca.
Często zadawane pytania
Czym jest umowa na zastępstwo?
Umowa na zastępstwo to umowa o pracę na czas określony, zawarta w celu zastąpienia pracownika w czasie jego nieobecności (np. urlop macierzyński, choroba). Nie wlicza się do limitu 33 miesięcy umów terminowych i może być przedłużana aż do powrotu zastępowanego pracownika.
Jakie są formy zatrudnienia w Polsce?
W Polsce zatrudnienie może przybierać różne formy, od stabilnych umów o pracę – takich jak próbna, na czas określony, nieokreślony czy na zastępstwo – po elastyczne umowy cywilnoprawne, w tym zlecenie, o dzieło i agencyjną, a także umowy B2B między przedsiębiorcami.
Jaka jest najlepsza umowa o pracę?
Umowa na czas nieokreślony uchodzi za najlepszą formę umowy o pracę, ponieważ zapewnia największą stabilność zatrudnienia, dłuższe okresy wypowiedzenia, szczególną ochronę przed zwolnieniem, a także pełne prawa socjalne. Umowy terminowe, takie jak próbna trwająca do trzech miesięcy czy na czas określony z limitem do 33 miesięcy, służą głównie testowaniu pracownika lub zaspokajaniu tymczasowych potrzeb firm.
Co jest lepsze, etat czy umowa zlecenie?
Etat daje większą stabilność zatrudnienia, ponieważ pracownik otrzymuje stałe wynagrodzenie, ma prawo do urlopu, pełną ochronę w pracy oraz obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Umowa zlecenie jest natomiast bardziej elastyczna – pozwala łatwiej ustalić godziny pracy i w razie potrzeby szybko zakończyć współpracę, ale nie gwarantuje praw pracowniczych ani takiej samej ochrony socjalnej. Dla osób szukających bezpieczeństwa i długoterminowych korzyści lepszym rozwiązaniem jest etat, natomiast dla tych, którzy cenią elastyczność i możliwość pracy krótkoterminowej, odpowiednia może być umowa zlecenie.
Pozostałe wpisy
CEIDG – jak działa ewidencja działalności gospodarczej?
Niełatwo prowadzić firmę, za to stosunkowo prosto można zostać przedsiębiorcą (przynajmniej formalnie). W tym celu należy dokonać wpisu do CEIDG, czyli Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jak wygląda ten proces i co jeszcze możesz zrobić przy rejestracji? Przeczytaj!
2026-01-09
Umowa o pracę na czas określony – limity, okres wypowiedzenia i zakończenie umowy
Umowa o pracę na czas określony to jedna z najczęściej stosowanych form zatrudnienia w Polsce, ale jednocześnie taka, która budzi wiele pytań i wątpliwości. Ile umów terminowych można zawrzeć z jednym pracownikiem? Kiedy umowa automatycznie przekształca się w umowę na czas nieokreślony? Jaki obowiązuje okres wypowiedzenia i w jakich sytuacjach umowa może zakończyć się wcześniej? W tym artykule w przystępny sposób wyjaśniamy najważniejsze zasady dotyczące limitów, wypowiedzenia oraz zakończenia umowy o pracę na czas określony. Znajdziesz tu także porównanie tego rodzaju umowy z umową na okres próbny oraz umową na czas nieokreślony.
2026-01-07
Wolny zawód – co to jest i kogo dotyczy w praktyce
Wolny zawód brzmi jak synonim niezależności, elastyczności i pracy na własnych zasadach, ale w praktyce oznacza coś znacznie bardziej konkretnego. Nie każdy specjalista wykonuje wolny zawód, a nie każda praca „na swoim” nim jest. Czym tak naprawdę jest wolny zawód, jakie profesje do niego należą i z czym wiąże się jego wykonywanie?
2026-01-05
Jakie prawa ma osoba wykonująca pracę w nocy?
Praca w godzinach nocnych regulowana jest przepisami zawartymi w Kodeksie Pracy, według których pracownik musi być zatrudniony na umowę o pracę i przepracować co najmniej 3 godziny w przedziale kwalifikującym się jako tzw. "praca na nocki". Taka osoba podlega specyficznym regulacjom prawnym i przysługuje jej z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie.
2025-12-31
Pozostałe wpisy w pozostałych kategoriach
Faktura bez VAT – czym jest i kogo dotyczy?
Value Added Tax, czyli podatek od towarów i usług, funkcjonuje w Polsce od 1993 roku. Prawidłowe rozliczanie się z VAT wymaga dokładnego dokumentowania. Co jednak z osobami, które są z niego zwolnione? Kto należy do tej grupy, kiedy powinien wystawić fakturę bez VAT i jak to zrobić? Te informacje znajdziesz poniżej.
2026-01-09
Networking – co to takiego? 10 zasad skutecznego budowania sieci kontaktów zawodowych
Jeszcze kilkanaście lat temu „znajomości” kojarzyły się głównie z czymś podejrzanym, nieetycznym lub zarezerwowanym dla wybranych. Dziś budowanie sieci kontaktów to jedno z najskuteczniejszych narzędzi rozwoju kariery i biznesu – dostępne dla każdego, kto wie, jak korzystać z tego narzędzia. Co to jest networking? Czy chodzi wyłącznie o zbieranie wizytówek i dodawanie ludzi na LinkedInie, czy o coś znacznie więcej? W tym artykule wyjaśniamy, na czym polega świadome budowanie sieci kontaktów zawodowych i jak to robić dobrze.
2026-01-08
Weryfikacja kandydata krok dalej – background check w procesie rekrutacji
Podczas rekrutacji coraz więcej firm sięga po background check, aby ograniczyć ryzyko błędnych decyzji i zadbać o bezpieczeństwo organizacji. Czym właściwie jest background screening, jak wygląda w Polsce i gdzie kończy się legalna weryfikacja kandydata?
2026-01-08
Matryca kompetencji – co to jest i jak skutecznie ją wdrożyć w firmie?
Matryca kompetencji to jedno z najskuteczniejszych narzędzi wspierających zarządzanie zespołami, rozwój pracowników i planowanie organizacji pracy. Pomaga uporządkować kompetencje oraz zidentyfikować luki rozwojowe w zespole, a dzięki temu podejmować trafniejsze decyzje HR. W artykule wyjaśniamy, czym jest matryca kompetencji, jak ją tworzyć i jak realnie wykorzystać ją w codziennym funkcjonowaniu firmy.
2026-01-08
