Wczasy pod gruszą, czyli dofinansowanie wakacji z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych

Pracownicy wielu zakładów pracy, poza wynagrodzeniem za czas urlopu wypoczynkowego, mogą otrzymać dodatkowe dofinansowanie z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS), popularnie określane jako "wczasy pod gruszą". Regulamin funduszu obowiązujący w danej firmie precyzuje zasady przyznawania takiego wsparcia, które ma na celu ułatwienie organizacji urlopu oraz poprawę warunków socjalnych pracowników. W poniższym artykule przedstawiamy, na jakich warunkach można ubiegać się o dofinansowanie wczasów pod gruszą oraz odpowiemy na najczęściej zadawane pytania.

Wczasy pod gruszą – co to takiego?

Wczasy pod gruszą to potoczne określenie dofinansowania wypoczynku, który pracownik samodzielnie organizuje i finansuje, a następnie może otrzymać refundację części lub całości kosztów od pracodawcy ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). To świadczenie ma charakter uznaniowy i jest przyznawane według regulaminu ustalonego przez pracodawcę, który bierze pod uwagę sytuację socjalną i materialną pracownika. Wczasy pod gruszą były bardzo popularne w czasach PRL, ale dziś nadal są wykorzystywane w wielu firmach prywatnych i instytucjach publicznych jako element polityki socjalnej i motywacyjnej dla pracowników.

Nazwa „wczasy pod gruszą” pochodzi z czasów PRL-u, gdy pracownicy korzystający z dofinansowania wypoczynku często spędzali urlop na wsi, np. u rodziny, na działce czy w gospodarstwach agroturystycznych. Grusza symbolizowała prosty, lokalny, spokojny wypoczynek na łonie natury.

Przejrzyj ogłoszenia na Asistwork i znajdź pracę marzeń!

Czym jest Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS)?

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) to specjalny fundusz tworzony przez pracodawcę, którego celem jest finansowanie świadczeń socjalnych dla pracowników (lub innych osób, w tym emerytów i rencistów związanych z danym zakładem pracy). Jest to forma wsparcia socjalnego, mająca na celu poprawę warunków życia pracowników oraz ich integrację społeczną.

ZFŚS regulowany jest przede wszystkim przez Ustawę z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych oraz przepisy dotyczące prawa pracy. Obowiązek tworzenia ZFŚS mają przedsiębiorstwa zatrudniające co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. W mniejszych firmach fundusz może być tworzony dobrowolnie.

ZFŚS służy do finansowania różnych świadczeń socjalnych, takich jak:

• dofinansowanie wypoczynku (np. wczasów, kolonii dla dzieci),

• zapomogi losowe (np. w przypadku choroby czy trudnej sytuacji materialnej),

• dofinansowanie zajęć kulturalnych, sportowych czy edukacyjnych,

• dopłaty do posiłków, świadczeń mieszkaniowych czy innych form wsparcia materialnego.

ZFŚS zwiększa motywację i lojalność pracowników, poprawia warunki życia oraz może pełnić funkcję integracyjną w miejscu pracy. To także jedna z metod przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu pracowników.

Świadczenia finansowane z funduszu są w dużej części wolne od podatku dochodowego (do określonych limitów).

Jakie informacje powinny być zawarte w regulaminie ZFŚS?

Regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) to kluczowy dokument określający zasady przyznawania świadczeń socjalnych pracownikom, w tym dofinansowania wypoczynku. W regulaminie precyzuje się cele funduszu, katalog uprawnionych pracowników, kryteria przyznawania świadczeń (np. dochodowe, rodzinne), a także tryb składania i rozpatrywania wniosków.

Dofinansowanie wczasów pod gruszą jest jednym z najczęściej wykorzystywanych świadczeń socjalnych, które ma na celu wspieranie pracowników w organizacji urlopu i poprawę ich warunków bytowych. Regulamin powinien być zgodny z ustawą o ZFŚS i uwzględniać specyfikę danej jednostki, zapewniając transparentność i sprawiedliwość w zarządzaniu funduszem.

Wczasy pod gruszą – komu się należą?

„Wczasy pod gruszą” w ramach Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych przysługują przede wszystkim pracownikom, ale w praktyce mogą z nich korzystać również inne osoby związane z zakładem pracy, o ile regulamin funduszu to przewiduje. Podstawowymi uprawnionymi są pracownicy etatowi, w tym osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Świadczenie może obejmować również emerytów i rencistów, którzy byli wcześniej zatrudnieni w firmie tworzącej ZFŚS, jeśli regulamin funduszu przewiduje takie wsparcie.

Przyznanie świadczenia nie jest automatyczne – zawsze obowiązują kryteria socjalne i regulaminowe, w tym przede wszystkim sytuacja życiowa, rodzinna i materialna osoby uprawnionej do korzystania ze świadczeń z funduszu (art. 8 ustawy o ZFŚS).

Na jakich zasadach jest wypłacane dofinansowanie?

Dofinansowanie wczasów pod gruszą z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) jest wypłacane na podstawie regulaminu ZFŚS obowiązującego u danego pracodawcy, który precyzuje szczegółowe zasady przyznawania tego świadczenia. Główne zasady wypłaty dofinansowania są następujące:

• Pracownik często musi wykorzystać określoną liczbę dni urlopu wypoczynkowego, zazwyczaj co najmniej 10–14 dni kalendarzowych nieprzerwanego urlopu.

• Po wykorzystaniu urlopu pracownik składa do pracodawcy wniosek o przyznanie dofinansowania wraz z ewentualnym oświadczeniem o sytuacji materialnej i rodzinnej.

• Pracodawca może wymagać dokumentów potwierdzających poniesione koszty wypoczynku, choć często wystarczy sam fakt wykorzystania urlopu i złożenie wniosku.

• Wysokość dofinansowania jest zróżnicowana i zależy od kryteriów socjalnych ustalonych w regulaminie, takich jak dochód na osobę w rodzinie, liczba dzieci, sytuacja zawodowa i materialna pracownika.

• Pracownicy pracujący w szczególnie uciążliwych warunkach mogą być objęci wyższym dofinansowaniem.

• Dofinansowanie wczasów pod gruszą jest zwolnione z podatku dochodowego do określonej kwoty rocznej (np. do 1000 zł).

Czy każdy pracodawca musi wypłacać wczasy pod gruszą?

Pracodawca ma obowiązek tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych tylko wtedy, gdy zatrudnia co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. W mniejszych firmach fundusz może powstać dobrowolnie. Nawet jeśli ZFŚS istnieje, nie ma prawnego obowiązku wypłacania konkretnego świadczenia w formie wczasów pod gruszą. To, czy pracownicy będą mogli z nich korzystać, zależy wyłącznie od tego, czy pracodawca umieścił taką formę pomocy w regulaminie ZFŚS.

Jeżeli regulamin przewiduje dopłaty do wypoczynku, wówczas pracownicy mogą składać wnioski o takie świadczenie i otrzymają je na zasadach tam określonych – np. w zależności od dochodu na osobę, liczby członków rodziny czy długości urlopu. Jeśli jednak regulamin nie przewiduje „wczasów pod gruszą”, pracodawca nie ma obowiązku ich wypłacania. Można więc powiedzieć, że to świadczenie fakultatywne – pracodawca sam decyduje (w porozumieniu z przedstawicielami pracowników), czy takie wsparcie wprowadzi i w jakiej wysokości będzie ono przyznawane.

Świadczenie urlopowe a wczasy pod gruszą

Pracodawca może wypłacać świadczenie urlopowe albo "wczasy pod gruszą". Są to dwa różne świadczenia, choć często bywają ze sobą mylone, bo oba wiążą się z urlopem i wypoczynkiem pracownika.

Świadczenie urlopowe to jednorazowy dodatek finansowy wypłacany pracownikowi, który wykorzysta co najmniej 14 dni kalendarzowych urlopu wypoczynkowego. Przeznaczony jest dla firm zatrudniających mniej niż 50 osób, które nie tworzą Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). Finansowany jest ze środków obrotowych pracodawcy, a jego wypłata jest dobrowolna. Pracodawca musi poinformować pracowników do końca stycznia danego roku o braku zamiaru wypłaty świadczenia.

Z kolei wczasy pod gruszą to dofinansowanie wypoczynku finansowane ze środków ZFŚS, który obligatoryjnie tworzą firmy zatrudniające co najmniej 50 pracowników. Świadczenie może być wypłacane pracownikom, ich rodzinom, a także emerytom i rencistom. Kwota dofinansowania zależy od kryterium socjalnego, czyli sytuacji materialnej i rodzinnej pracownika.

Wczasy pod gruszą – ile dni urlopu wypoczynkowego?

O ile świadczenie urlopowe wiąże się z obowiązkiem wykorzystania co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych urlopu, to w przypadku wczasów pod gruszą takie ograniczenie ustawowe nie obowiązuje, jeśli pracodawca nie wprowadził takiego wymogu w regulaminie ZFŚS.

To pracodawca w regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) może ustalić minimalną liczbę dni urlopu, od której uzależnione jest prawo do wczasów pod gruszą. Jeśli w regulaminie nie ma takiego zapisu, to dofinansowanie należy się pracownikowi nawet przy krótszym urlopie.

Najczęściej w praktyce dofinansowanie wczasów pod gruszą wiąże się z wykorzystaniem co najmniej 10-14 dni nieprzerwanego urlopu, lecz ostateczne zasady ustala regulamin ZFŚS właściwy dla danego pracodawcy.

Czy staż pracy ma znaczenie dla dofinansowania wakacji?

Staż pracy nie ma znaczenia dla przyznania dofinansowania na wczasy pod gruszą. Pracownikowi przysługuje dofinansowanie z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) niezależnie od długości stażu pracy u pracodawcy. Warunkiem jest natomiast spełnienie innych kryteriów socjalnych określonych regulaminem funduszu, które dotyczą sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika, ale nie stażu pracy.

Wysokość świadczenia "wczasy pod gruszą"

W przypadku świadczenia zwanego „wczasami pod gruszą” nie ma ustalonej minimalnej kwoty dofinansowania, ponieważ jego wysokość jest ustalana indywidualnie przez pracodawcę. Zwykle kwota ta uzależniona jest od sytuacji materialnej pracownika oraz regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). W praktyce wsparcie finansowe dla pracownika najczęściej wynosi od około 800 do 1200 zł, choć niektóre zakłady pracy mogą oferować wyższe kwoty.

Jak złożyć wniosek o dofinansowanie wypoczynku pracowników?

Wniosek o dofinansowanie wypoczynku pracowników składa się na podstawie obowiązującego w danym miejscu pracy regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS), który określa zasady przyznawania dofinansowań, wymagane dokumenty oraz terminy składania wniosków.

Wniosek można złożyć w formie papierowej lub elektronicznej, często w specjalnym systemie udostępnionym przez pracodawcę. Powinien on zawierać takie informacje, jak dane pracownika, okres planowanego wypoczynku, a także informacje o dochodach, które mogą decydować o uprawnieniach do świadczenia. Do wniosku może być wymagane dołączenie oświadczenia majątkowego za poprzedni rok lub innych dokumentów potwierdzających sytuację finansową pracownika. W regulaminie ZFŚS ustala się terminy składania wniosków.

Wzór wniosku o wczasy pod gruszą

(miejscowość, data)

Dane wnioskodawcy:

Imię i nazwisko: .............................................................

Adres zamieszkania: ..........................................................

Dane kontaktowe (telefon, e-mail): ......................................

Zajmowane stanowisko / komórka organizacyjna: .......................

WNIOSEK

o dofinansowanie wypoczynku w ramach „wczasów pod gruszą”

Na podstawie § [numer paragrafu] Regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, zwracam się z prośbą o przyznanie dofinansowania na wypoczynek organizowany we własnym zakresie, potocznie określany jako „wczasy pod gruszą”.

Planowany termin wypoczynku: od ............. do .............

Liczba dni kalendarzowych urlopu wypoczynkowego: ..................

Dochód miesięczny netto na członka rodziny wynosi: ............................... zł

Oświadczam, że wykorzystam urlop wypoczynkowy w powyższym terminie oraz zobowiązuję się do zwrotu przyznanego dofinansowania w przypadku przerwania wypoczynku lub nieuzasadnionego wykorzystania środków.

Do wniosku załączam wymagane dokumenty, w tym:

• Kopię zatwierdzonego wniosku urlopowego (lub potwierdzenie terminu urlopu).

• Oświadczenie o sytuacji materialnej i rodzinnej / zaświadczenie o dochodach.

• Inne dokumenty wymagane przez regulamin ZFŚS ...................................

.......................................

(podpis wnioskodawcy)

Wczasy pod gruszą – zasady, które warto zapamiętać!

✅ "Wczasy pod gruszą" to dofinansowanie wypoczynku finansowane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS).

✅ Dofinansowanie jest uzależnione od sytuacji finansowej pracownika i jego rodziny, jest więc świadczeniem uznaniowym, z wyższymi kwotami dla osób o niższych dochodach.

✅ Kwota dofinansowania w 2025 roku może wynosić od kilkuset do kilku tysięcy złotych, zależnie od kryteriów dochodowych i regulacji zakładu pracy.

✅ Pracodawca nie ma obowiązku wypłaty "wczasów pod gruszą" nawet jeśli tworzy ZFŚS; decyzja o przyznaniu i wysokości wsparcia zależy od firmy.