Urlop okolicznościowy – komu i kiedy przysługuje?

Urlop okolicznościowy należy do tematów, które dotykają każdego z nas w różnych momentach życia. Niektóre sytuacje wymagają od nas nie tylko emocjonalnego zaangażowania, ale również czasu na załatwienie spraw związanych z ważnymi wydarzeniami. Z tego względu warto dowiedzieć się, jakie prawa przysługują pracownikom w takich chwilach, oraz jak skorzystać z przysługującego im urlopu okolicznościowego.

Urlop okolicznościowy – co to takiego?

Urlopem okolicznościowym nazywamy krótkoterminowe zwolnienie od pracy. Przysługuje ono pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Jeśli więc jesteś zatrudniony na innych warunkach, wtedy nie masz prawa do skorzystania z takiego urlopu.

Urlop ten obowiązuje jedynie w określonych sytuacjach, które dotyczą spraw rodzinnych. Może to być m.in. ślub, narodziny dziecka czy śmierć bliskiej osoby.

Wiele osób zastanawia się, czy urlop okolicznościowy wlicza się do urlopu wypoczynkowego. Musisz wiedzieć, że wykorzystanie urlopu okolicznościowego nie wpływa na wymiar urlopu wypoczynkowego. Nie stracisz więc w ten sposób przysługujących Ci dni wolnych od pracy.

Szukasz stałej lub tymczasowej pracy? Zachęcamy do odwiedzenia naszej platformy i przejrzenia dostępnych tam ofert pracy. Na pewno znajdziesz tam coś dla siebie!

Jakie przepisy regulują urlop okolicznościowy?

Urlop okolicznościowy został uregulowany w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.

Jego treść możesz znaleźć w Internetowym Systemie Aktów Prawnych – kliknij, aby się z nią zapoznać.

Urlop okolicznościowy – kiedy się należy i jaki ma wymiar?

Jak wspomnieliśmy wcześniej, urlop okolicznościowy przysługuje jedynie w konkretnych przypadkach. Każdy z nich dotyczy sytuacji rodzinnej pracownika, a dokładniej:

• własnego ślubu,

• narodzin dziecka,

• śmierci członka rodziny, tj. małżonka, dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy.

W przypadku wymienionych wyżej sytuacji przysługują 2 dni urlopu okolicznościowego. Z kolei jeden dzień przysługuje w następujących sytuacjach:

• ślub dziecka pracownika,

• śmieci rodzeństwa, babci, dziadka, teściowej lub teścia, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

Jeśli jesteś krwiodawcą, w takim wypadku również masz zwolnienie od pracy. Przysługuje Ci ono nie tylko w dniu, kiedy oddajesz krew, ale również w kolejnym. Oznacza to, że zyskujesz 2 dni urlopu okolicznościowego z tego tytułu.

Czy można wziąć urlop okolicznościowy na pogrzeb?

Tak jak wspominaliśmy wcześniej, urlop okolicznościowy na pogrzeb jest możliwy, ale tylko w pewnych sytuacjach. Musi być to pogrzeb członka rodziny lub osoby, która znajdowała się pod opieką pracownika.

Czyli nie możesz wykorzystać takiego urlopu z powodu śmierci kogokolwiek, np. sąsiadki z piętra wyżej czy śmierci babci żony. W takich sytuacjach można jednak skorzystać z urlopu wypoczynkowego lub urlopu na żądanie.

Jak udowodnić, że należy nam się urlop okolicznościowy?

Musisz wiedzieć, że pracownicy powinni odpowiednio udokumentować swoje prawo do skorzystania z urlopu okolicznościowego. Najczęściej wiąże się z przedstawieniem dowodu potwierdzającego dane wydarzenie.

Mówiąc prościej, chodzi o to, że po powrocie do pracy pracownik musi dostarczyć odpowiedni dokument, który będzie potwierdzał zaistnienie okoliczności uprawniających do skorzystania z takiego urlopu. W zależności od sytuacji, może to być np. akt urodzenia, akt małżeństwa czy akt zgonu.

Pracownik ma też obowiązek poinformować pracodawcę o skorzystaniu z urlopu okolicznościowego. W tym celu powinien złożyć wniosek o urlop okolicznościowy. Co więcej, pracodawca nie ma prawa odmówić pracownikowi przyznania urlopu okolicznościowego. Chyba że nie jesteś w stanie potwierdzić, że ten urlop rzeczywiście Ci się należy.

Wynagrodzenie za urlop okolicznościowy – czy jest on płatny?

Przechodzimy do kwestii wynagrodzenia za urlop okolicznościowy. Jeśli zastanawiasz się, czy jest on płatny, to na wstępie uspokajamy, że tak. Pracownik, który korzysta z urlopu okolicznościowego zachowuje prawo do wynagrodzenia, które otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował.

Oznacza to, że ekwiwalent za urlop okolicznościowy ustala się na zasadach podobnych do tych, które obowiązują przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Kiedy wykorzystać urlop okolicznościowy?

Panuje mylne przekonanie, że urlop okolicznościowy z tytułu pogrzebu dotyczy jedynie dnia, w którym ten pogrzeb się odbywa. Prawda jest jednak taka, że nie musi być on wzięty dokładnie w dniu pogrzebu.

Panujące przepisy nie precyzują, czy powinien być wykorzystany przed, w trakcie, czy po pogrzebie. Pewne jest, że powinien być ściśle związany z daną okolicznością.

Oznacza to, że pracownik może skorzystać z urlopu na przykład w dniu pogrzebu lub w innym dniu, gdy załatwia formalności związane z tą sytuacją, czyli np. kilka dni wcześniej lub później. Jak najbardziej możesz więc skorzystać z urlopu okolicznościowego tydzień po pogrzebie.

Wniosek o urlop okolicznościowy – co powinien zawierać?

Wniosek o urlop okolicznościowy powinien składać się przede wszystkim z następujących elementów:

• danych pracownika,

• danych pracodawcy,

• liczby dni urlopu,

• terminu wykorzystania urlopu,

• okoliczności, która uprawnia nas do skorzystania z tego rodzaju urlopu.

Podsumowanie

W powyższym wpisie wyjaśniliśmy, czym jest urlop okolicznościowy oraz jakie przepisy go regulują. Omówiliśmy również, komu i w jakich sytuacjach się on należy. Dodatkowo wymieniliśmy główne elementy, z których powinien składać się wniosek pracownika o taki urlop.