FGŚP, czyli Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wszystko, co musisz wiedzieć
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) jest państwowym funduszem celowym powołanym w celu ochrony pracowników w sytuacjach, gdy ich pracodawca staje się niewypłacalny i nie może wypłacić należnych świadczeń, takich jak chociażby wynagrodzenia za pracę. W artykule odpowiadamy na najważniejsze pytania dotyczące FGŚP: kto jest zobowiązany do opłacania składek na ten fundusz? Za kogo należy opłacać składki na FGŚP, a kiedy pracodawca jest zwolniony z tego obowiązku? Jakie roszczenia mogą być zaspokajane w ramach funduszu?
FGŚP – co to jest?
FGŚP, czyli Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jest państwowym funduszem celowym utworzonym w 1994 roku. Jego głównym celem jest ochrona roszczeń pracowniczych w sytuacji niewypłacalności pracodawcy, czyli zapewnienie pracownikom wypłaty należnych im świadczeń, gdy pracodawca nie jest w stanie ich wypłacić. FGŚP dokonuje wypłat zaległych wynagrodzeń, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz innych świadczeń należnych pracownikom. Fundusz ma też rolę prewencyjną, monitorując sytuację finansową firm i działając na rzecz zapobiegania ich niewypłacalności. Składki na FGŚP opłacają pracodawcy zatrudniający pracowników w Polsce.
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Ustawa z dnia 13 lipca 2006 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy reguluje ochronę roszczeń pracowniczych w przypadku, gdy pracodawca staje się niewypłacalny i nie może wypłacić należnych pracownikom świadczeń. Ustawa określa m.in.:
-
Moment uznania pracodawcy za niewypłacalnego,
-
Zakres roszczeń pracowniczych podlegających ochronie (w tym wynagrodzenia, ekwiwalenty za urlop, odprawy, odszkodowania),
-
Tryb składania wniosków o wypłatę świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP),
-
Obowiązki podmiotów zarządzających majątkiem niewypłacalnego pracodawcy.
Zobacz najnowsze ogłoszenia o pracę na Asistwork!
Czym jest niewypłacalność pracodawcy?
Niewypłacalność oznacza, że firma nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań wobec pracowników, co aktywuje ochronę roszczeń pracowniczych poprzez działania Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Definicja ta jest określona w art. 3-8 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.
Jakie są cele Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP)?
Cele Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) to przede wszystkim:
-
Ochrona roszczeń pracowniczych w sytuacji niewypłacalności pracodawcy, czyli zapewnienie wypłaty pracownikom zaległych wynagrodzeń i innych należności wynikających ze stosunku pracy, kiedy pracodawca nie jest w stanie ich wypłacić.
-
Finansowanie zadań związanych z zaspokojeniem należności pracowniczych takich jak wynagrodzenie za pracę, ekwiwalent za niewykorzystany urlop, dodatki wyrównawcze, odprawy pieniężne, odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia i inne świadczenia.
-
Prewencja i działania zapobiegające negatywnym skutkom niewypłacalności pracodawców, w tym również udzielanie pomocy ekonomicznej w szczególnych sytuacjach, np. po powodzi czy w okresie spowolnienia gospodarczego (w formie pożyczek lub dofinansowań).
Jakie roszczenia pracownicze mogą być zaspokajane przez FGŚP?
Ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) zaspokajane są różne roszczenia pracownicze, przede wszystkim związane z wynagrodzeniem i świadczeniami wynikającymi ze stosunku pracy. Dotyczy to między innymi:
-
Wynagrodzenia za pracę,
-
Wynagrodzenia za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
-
Wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy (zwolnienia od pracy),
-
Wynagrodzenia za czas innych usprawiedliwionych nieobecności w pracy,
-
Wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby,
-
Wynagrodzenia za okres urlopu,
-
Odprawy pieniężnej należnej w wyniku rozwiązania umowy o pracę bez winy pracownika,
-
Ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop (nie tylko za rok kalendarzowy, w którym ustał stosunek pracy, ale też za rok bezpośrednio poprzedzający),
-
Odszkodowania zgodnie z art. 361 § 1 Kodeksu pracy (np. za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę),
-
Dodatku wyrównawczego (np. gdy wynagrodzenie zostało obniżone wskutek choroby zawodowej),
-
Składek na ubezpieczenia społeczne.
FGŚP – czy jest obowiązkowy?
Tak, opłacanie składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) jest obowiązkowe dla większości pracodawców w Polsce, którzy zatrudniają pracowników objętych obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. Obejmuje to zarówno pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, jak i osoby pracujące na umowach zlecenia lub równoważnych, o ile podlegają tym ubezpieczeniom.
Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.
Jednak istnieją odstępstwa od tego obowiązku. Pracodawca nie musi opłacać składek na FGŚP m.in. za:
-
Pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego przez okres 36 miesięcy po powrocie do pracy,
-
Osoby po 50. roku życia zatrudnione po zarejestrowaniu jako bezrobotne przez co najmniej 30 dni (zwolnienie przez 12 miesięcy),
-
Osoby skierowane do pracy przed 30. rokiem życia przez powiatowy urząd pracy (zwolnienie przez 12 miesięcy),
-
Kobiety powyżej 55 lat i mężczyzn powyżej 60 lat.
W pozostałych przypadkach składka jest obligatoryjna.
Składki na FGŚP – kto płaci?
Składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) płaci pracodawca, który jest płatnikiem składek za zatrudnionych pracowników oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Inne podmioty zobowiązane do płacenia składek na FGŚP to:
-
Przedsiębiorcy prowadzący działalność także na obszarze państw członkowskich UE, EFTA lub Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w odniesieniu do działalności w Polsce.
-
Oddziały banków zagranicznych, oddziały instytucji kredytowych, oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń, a także oddziały lub przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych.
Za kogo trzeba opłacać składki na FGŚP?
Pracodawca jako płatnik składek ma obowiązek opłacać składki na FGŚP za osoby zatrudnione, które są objęte tymi ubezpieczeniami, w tym za:
-
Osoby zatrudnione na umowę o pracę,
-
Osoby zatrudnione na umowę o pracę nakładczą,
-
Osoby pracujące na podstawie umowy zlecenia lub równoważnej, jeśli podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom,
-
Osoby wykonujące pracę na rzecz rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub innych spółdzielni zajmujących się produkcją rolną.
Ważne: Nie opłaca się składek na FGŚP za osoby wykonujące pracę jako pomoc domowa oraz za członków rodziny.
Za kogo nie trzeba opłacać składek na FGŚP?
Nie trzeba opłacać składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) za następujące grupy pracowników:
-
Pracowników powracających do pracy z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego – przez okres 36 miesięcy od pierwszego miesiąca po powrocie z takiego urlopu.
-
Pracowników, którzy skończyli 50 lat i przez co najmniej 30 dni przed zatrudnieniem pozostawali w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy (PUP) – przez 12 miesięcy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę.
-
Pracowników skierowanych do pracy przez PUP, którzy nie skończyli 30 lat – przez 12 miesięcy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę.
-
Zatrudnionych kobiet, które ukończyły 55 lat oraz mężczyzn, którzy ukończyli 60 lat,
Ważne: Pracodawca nie musi też opłacać składek na FGŚP po dacie swojej niewypłacalności.
Ile wynosi składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych?
Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wynosi 0,10% podstawy wymiaru składek. Składkę w całości opłaca pracodawca, czyli płatnik składek, i odprowadza ją do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Podstawę wymiaru składek w tym przypadku oblicza się tak samo, jak dla ubezpieczeń społecznych. Składają się na nią wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne i pieniężna wartość świadczeń w naturze lub ich ekwiwalenty, w tym przede wszystkim:
-
Wynagrodzenia zasadnicze,
-
Wynagrodzenia za godziny nadliczbowe,
-
Różnego rodzaju dodatki i nagrody,
-
Ekwiwalenty za niewykorzystany urlop,
-
Świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika.
Inne źródła finansowania FGŚP
Inne źródła finansowania Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) poza składkami płaconymi przez pracodawców to:
-
Odsetki od wolnych środków przekazanych w zarządzanie (zgodnie z przepisami prawa o finansach publicznych),
-
Zapisy i darowizny na rzecz FGŚP,
-
Dobrowolne wpłaty pracodawców,
-
Odsetki ustawowe za opóźnienie od zwróconych po terminie należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń.
Kto może ubiegać się o świadczenia z FGŚP?
O świadczenia z FGŚP mogą ubiegać się nie tylko obecni pracownicy niewypłacalnego pracodawcy, ale także byli pracownicy oraz członkowie rodziny zmarłego pracownika (byłego lub obecnego), którzy są uprawnieni do renty rodzinnej. W niektórych sytuacjach o te świadczenia mogą ubiegać się również pracodawca, syndyk, likwidator lub inna osoba zarządzająca majątkiem pracodawcy.
Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – czym się różnią?
Fundusz Pracy (FP) to specjalny fundusz celowy powstały w 1990 roku, mający na celu przeciwdziałanie bezrobociu i wspieranie rynku pracy. Finansowany jest ze składek opłacanych przez pracodawców, którzy odprowadzają od każdego pracownika 2,45% podstawy wymiaru jego składek. Z tego funduszu wypłacane są zasiłki dla bezrobotnych, stypendia na szkolenia, pożyczki oraz inne formy pomocy dla osób poszukujących pracy.
Z kolei Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) został utworzony w 1994 roku i służy ochronie pracowników w sytuacji, gdy pracodawca nie może wypłacić należnych im świadczeń z powodu niewypłacalności. Składka na FGŚP wynosi 0,10% podstawy wymiaru składek i jest opłacana w całości przez pracodawcę. Ze środków tego funduszu finansowane są wypłaty zaległych wynagrodzeń, ekwiwalentów za urlop, odpraw oraz innych świadczeń pracowniczych.
Najczęściej zadawane pytania
Na co idą pieniądze z FGŚP?
Pieniądze z FGŚP przeznaczane są na ochronę roszczeń pracowniczych w sytuacji niewypłacalności pracodawcy, m.in. na wypłatę wynagrodzeń, ekwiwalentów za urlopy oraz odpraw dla pracowników.
Kiedy nie płacimy FGŚP od umowy zlecenia?
Nie płaci się składki na FGŚP od umowy zlecenia, jeśli za zleceniobiorcę nie są obowiązkowo opłacane składki emerytalne i rentowe (np. student do 26 lat lub osoba z innym tytułem do ubezpieczenia, którego przychód jest równy lub wyższy od minimalnego wynagrodzenia). Podobnie jak w przypadku stosunku pracy, nie płaci się składki na FGŚP za zleceniobiorcę, który ukończył co najmniej 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni).
Czy pracodawca płaci za siebie FGŚP?
Pracodawca płaci składkę na FGŚP tylko od zatrudnionych pracowników i zleceniobiorców objętych ubezpieczeniem emerytalnym; składkę ponosi on jako koszt działalności, ale za siebie nie płaci.
Jak mogę uzyskać pieniądze z FGŚP?
Pieniądze z FGŚP otrzymuje pracownik, gdy pracodawca stanie się niewypłacalny, np. nie wypłaca wynagrodzenia. Wtedy pracownik może zgłosić roszczenie do FGŚP za pośrednictwem odpowiednich urzędów lub sądu.
Czy emeryt płaci FGŚP?
Emeryt nie płaci składki na FGŚP, ponieważ nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu jako pracownik lub zleceniobiorca.
Pozostałe wpisy
Praca na wysokościach – definicja, wymogi BHP oraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
Praca na wysokości to jedno z tych zagadnień, wokół którego narosło sporo nieporozumień, mimo że przepisy regulujące tę kwestię są w polskim prawie dość precyzyjnie określone. Wielu pracowników, a nawet pracodawców, zastanawia się, od ilu metrów praca na wysokości w ogóle zaczyna obowiązywać, jakie środki ochrony należy wtedy zapewnić oraz czy każda praca wykonywana ponad poziomem podłogi automatycznie kwalifikuje się jako szczególnie niebezpieczna. Odpowiedzi na te pytania znajdziemy w konkretnych aktach prawnych, przede wszystkim w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, jednak samo brzmienie przepisów bywa dla wielu osób trudne do zinterpretowania bez odpowiedniego kontekstu. W tym artykule wyjaśniamy, od jakiej wysokości mówimy formalnie o pracy na wysokości, jakie obowiązki spoczywają na pracodawcy w związku z zatrudnianiem osób do takich zadań, jakie środki ochrony indywidualnej i zbiorowej powinny być stosowane, a także jakie zawody najczęściej wiążą się z wykonywaniem obowiązków w takich warunkach. Podpowiadamy również, gdzie szukać ofert pracy dla osób zainteresowanych tego rodzaju zatrudnieniem oraz na co zwrócić uwagę, planując karierę związaną z pracą prowadzoną ponad poziomem gruntu.
2026-10-07
Pierwsza umowa o pracę – co warto wiedzieć?
Podpisanie pierwszej umowy o pracę to moment, który wielu osobom kojarzy się z prawdziwym wejściem w dorosłość zawodową. W życiu każdej osoby wkraczającej na rynek pracy ten moment budzi mieszankę ekscytacji i niepewności, bo pojawia się mnóstwo pytań: na ile pierwsza umowa o pracę zostanie zawarta, czy można liczyć na urlop już w pierwszym miesiącu, jakie badania trzeba przejść przed podpisaniem dokumentu i co właściwie powinno się w nim znaleźć. W tym artykule odpowiadamy na najczęstsze wątpliwości związane z pierwszą umową o pracę – od kwestii formalnych, przez wynagrodzenie i urlop wypoczynkowy, aż po praktyczne wskazówki dotyczące pierwszego dnia w nowym miejscu pracy.
2026-09-29
Czy można mieć dwie umowy o pracę?
Umowa o pracę kojarzy się ze stabilnością i pracą na rzecz jednej firmy. Jednak obecnie na rynku pracy duże znaczenie ma elastyczność. Nie ma więc nic dziwnego w tym, że ktoś pracuje na więcej niż jednej takiej umowie, czy to dla tego samego czy innego pracodawcy. Warto jednak wiedzieć, jak to dokładnie wygląda. Sprawdź kwestię przepisów, urlopu czy L4!
2026-09-21
Zakaz używania telefonu w pracy – co może, a czego nie może pracodawca?
Telefon komórkowy towarzyszy nam dziś niemal wszędzie – także w miejscu pracy, gdzie potrafi być zarówno cennym narzędziem, jak i największym rozpraszaczem uwagi w ciągu dnia. Nic więc dziwnego, że coraz więcej pracodawców zastanawia się, czy może wprowadzić zakaz używania telefonu w pracy, a pracownicy chcą wiedzieć, na jakich zasadach taki zakaz w ogóle może obowiązywać. Odpowiedź, jak to zwykle bywa w prawie pracy, nie jest jednoznaczna – i to właśnie dlatego warto przyjrzeć się jej dokładnie, zamiast opierać się na intuicji albo praktyce podpatrzonej u innego pracodawcy, która niekoniecznie musi być zgodna z obowiązującymi przepisami.
2026-09-14
Pozostałe wpisy w pozostałych kategoriach
Dzień doceniania pracownika – jak go obchodzić i dlaczego warto o nim pamiętać?
Dzień doceniania pracownika to święto, o którym w polskich firmach mówi się coraz głośniej, choć jeszcze kilka lat temu niewiele osób w ogóle słyszało o jego istnieniu. Tymczasem w Stanach Zjednoczonych, gdzie to wydarzenie ma swoje korzenie, funkcjonuje ono już od dawna i z roku na rok zyskuje większą popularność, przenikając również do firmowych kalendarzy w Europie, w tym w Polsce. Coraz więcej pracodawców zdaje sobie sprawę, że regularne docenianie zespołu nie jest wyłącznie miłym gestem, lecz elementem strategii budowania zaangażowania, który wpływa na wyniki firmy oraz na to, jak długo pracownicy pozostają w danej organizacji. W tym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest dzień doceniania pracownika, kiedy przypada, skąd się wzięła ta inicjatywa oraz jakie konkretne działania można podjąć w swojej firmie, żeby pracownicy poczuli, że ich codzienna praca ma znaczenie. Podpowiadamy również, dlaczego docenianie nie powinno ograniczać się wyłącznie do jednego dnia w roku, a stanowić element szerszej kultury organizacyjnej, obecnej w firmie każdego dnia.
2026-10-08
Stawka godzinowa na umowie zlecenie – jaka jest minimalna na 2027 r.? Przepisy i zasady
Dla studentów czy osób, które wolą bardziej elastyczne formy zatrudnienia, umowa zlecenie może być dobrym rozwiązaniem. Jednak jeśli zdecydowałeś się zostać zleceniobiorcą, nie dotyczy Cię płaca minimalna, taka sama jak dla umowy o pracę. Śledząc zmiany w przepisach, będziesz interesować się tym, ile wynosi minimalna stawka godzinowa, bo to właśnie ona ma największe znaczenie dla zleceń. Sprawdź, co w tej kwestii przyniesie 2027 rok.
2026-10-08
Wynagrodzenie pracownika na 3/4 etatu – jak obliczyć brutto i netto?
Chociaż pełen etat daje większe poczucie stabilności i często lepsze pieniądze, czasem jesteś po prostu na etapie życia, kiedy potrzebujesz elastyczności. W sytuacji, gdy godzisz pracę z nauką, podróżami lub opieką nad członkiem rodziny, możesz zdecydować się na pracę w niepełnym wymiarze godzin. Jak jednak będzie wyglądać Twoje wynagrodzenie przy 3/4 etatu? Sprawdź, jak to policzyć!
2026-10-06
Zawody przyszłości w Polsce – które branże i stanowiska warto obserwować już dziś
Pytanie o to, jakie są zawody przyszłości, zadaje sobie dziś coraz więcej osób planujących swoją ścieżkę kariery zawodowej – zarówno uczniowie zastanawiający się nad wyborem studiów, jak i doświadczeni pracownicy, którzy widzą, że ich dotychczasowe profesje zmieniają się pod wpływem nowych technologii szybciej, niż mogliby się tego spodziewać jeszcze kilka lat temu. Trzeba zaznaczyć, że lista zawodów przyszłości w Polsce nie jest czymś stałym – zmienia się właściwie z roku na rok, a niektóre stanowiska, o których dziś mówi się jako o niszowych ciekawostkach, za dekadę mogą stać się jednymi z najbardziej poszukiwanych zawodów na rynku. W tym artykule przyjrzymy się temu, jakie zawody przyszłości najczęściej wymieniają eksperci rynku pracy, które branże w największym stopniu skorzystają na rozwoju sztucznej inteligencji oraz automatyzacji, a także jakie kompetencje warto rozwijać już teraz, żeby nie zostać w tyle za zmieniającym się rynkiem pracy. Odpowiemy również na pytanie, czy jakiekolwiek zawody są dziś naprawdę odporne na zmiany technologiczne, czy może w niedalekiej przyszłości każda profesja będzie musiała w jakimś stopniu ewoluować.
2026-10-05
