Rozwiązanie umowy o pracę – zwolnienie z pracy w świetle przepisów

Umowa o pracę może zostać rozwiązana z różnych powodów. Jednym z nich jest oczywiście zwolnienie z pracy, ale nie zawsze scenariusz wygląda tak samo. Niezależnie od tego, czy przełożony wręczył Ci wypowiedzenie, czy podpisujecie porozumienie stron, warto znać swoje prawa. Poniżej najważniejsze informacje o tym, jak powinno wyglądać rozstanie z pracodawcą, z którym łączy Cię stosunek pracy.

Czym jest rozwiązanie umowy o pracę?

Moment rozwiązania umowy o pracę to dla wielu osób po prostu koniec pracy w danej firmie, ale od strony prawnej to bardzo konkretna sytuacja, która uruchamia określone obowiązki i prawa po obu stronach. Dlatego warto wiedzieć, co tak naprawdę oznacza rozwiązanie umowy i kiedy do niego dochodzi, bo od tego zależy okres wypowiedzenia, prawo do urlopu, świadectwo pracy czy możliwość odwołania się do sądu.

Rozwiązanie umowy o pracę to po prostu zakończenie stosunku pracy między pracownikiem a pracodawcą. Od tego momentu nie masz już obowiązku wykonywania pracy, a pracodawca nie ma obowiązku Cię zatrudniać i wypłacać wynagrodzenia. Nie zawsze jednak dzieje się to z dnia na dzień, ponieważ w wielu przypadkach obowiązuje jeszcze okres wypowiedzenia.

Do rozwiązania umowy o pracę może dojść na kilka sposobów:

• za porozumieniem stron, gdy obie strony zgadzają się zakończyć współpracę,

• za wypowiedzeniem, gdy jedna ze stron składa wypowiedzenie i rozpoczyna się okres wypowiedzenia,

• bez wypowiedzenia, czyli ze skutkiem natychmiastowym,

• z upływem czasu, na który umowa była zawarta, np. przy umowie na czas określony,

• z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta umowa.

To, w jaki sposób została rozwiązana umowa, ma duże znaczenie dla Twojej dalszej sytuacji, np. przy rejestracji w urzędzie pracy, ubieganiu się o zasiłek czy wpisywaniu informacji do CV. Dlatego zawsze warto sprawdzić, jaki dokładnie tryb rozwiązania umowy widnieje w dokumentach, które dostajesz od pracodawcy.

Sposoby rozwiązania umowy o pracę

Kiedy kończy się praca w danej firmie, najważniejsze jest ustalenie, w jaki sposób została rozwiązana umowa, bo to wpływa na Twoje prawa, terminy i dokumenty. W polskim prawie pracy istnieje kilka trybów rozwiązania umowy i każdy z nich oznacza trochę inną sytuację dla pracownika.

Umowa o pracę może zostać rozwiązana:

• za porozumieniem stron,

• za wypowiedzeniem przez pracownika lub pracodawcę,

• bez wypowiedzenia,

• z upływem czasu, na który była zawarta,

• z dniem ukończenia pracy, dla której była zawarta.

Najczęściej spotkasz się z porozumieniem stron, wypowiedzeniem albo rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia i to właśnie te trzy sytuacje budzą najwięcej pytań.

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron

Czasem obie strony po prostu wiedzą, że chcą zakończyć współpracę i nie ma sensu ciągnąć okresu wypowiedzenia. W takiej sytuacji można rozwiązać umowę za porozumieniem stron, czyli wspólnie ustalić, kiedy i na jakich warunkach kończy się stosunek pracy.

To rozwiązanie charakteryzuje się tym, że:

• obie strony muszą się zgodzić na zakończenie umowy,

• można ustalić dowolny termin rozwiązania umowy, nawet z dnia na dzień,

• można ustalić dodatkowe warunki, np. wykorzystanie urlopu, zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy czy dodatkowe świadczenie,

• żadna ze stron nie musi podawać powodu zakończenia umowy,

• po podpisaniu porozumienia trudniej jest później podważyć zakończenie umowy w sądzie.

Dla pracownika oznacza to, że z jednej strony masz większą elastyczność i możesz np. szybciej zmienić pracę, ale z drugiej strony tracisz część ochrony, która przysługuje przy wypowiedzeniu przez pracodawcę. Dotyczy to np. niektórych sytuacji związanych z zasiłkiem dla bezrobotnych czy możliwością odwołania się do sądu pracy.

Porozumienie stron bywa korzystne, jeśli masz już nową pracę, chcesz szybko zakończyć umowę albo warunki porozumienia są dla Ciebie dobre. Jeśli jednak to pracodawca proponuje porozumienie, a Ty nie masz jeszcze niczego nowego, warto spokojnie przeczytać dokument i zastanowić się, czy na pewno to dla Ciebie najlepsza opcja.

Znajdź ofertę pracy dla siebie!

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika lub pracodawcę

Najczęściej umowa o pracę nie kończy się od razu, tylko dopiero po pewnym czasie od złożenia wypowiedzenia. Jeśli dostałeś wypowiedzenie albo sam je złożyłeś, to nadal jesteś pracownikiem przez okres wypowiedzenia i w tym czasie obowiązują Cię normalne zasady jak wcześniej.

Wypowiedzenie umowy o pracę oznacza, że jedna ze stron chce zakończyć umowę, ale stosunek pracy trwa jeszcze przez okres wypowiedzenia. W tym czasie:

• nadal pracujesz i dostajesz wynagrodzenie,

• przysługuje Ci urlop, możesz też wykorzystać zaległy urlop,

• pracodawca może zwolnić Cię z obowiązku świadczenia pracy, ale nadal musi wypłacać wynagrodzenie,

• możesz dostać dni wolne na poszukiwanie pracy, jeśli wypowiedzenie złożył pracodawca,

• po zakończeniu umowy pracodawca musi wydać Ci świadectwo pracy.

Ważne jest też to, że nie każda sytuacja wygląda tak samo. Jeśli to pracownik składa wypowiedzenie, nie musi podawać powodu swojej decyzji. Jeśli natomiast wypowiedzenie składa pracodawca (niezależnie czy masz umowę na czas nieokreślony, czy określony), musi on podać konkretną przyczynę wypowiedzenia. Ta przyczyna nie może być przypadkowa i w razie sporu pracodawca musi być w stanie ją udowodnić.

Dla pracownika wypowiedzenie jest często trudnym momentem, ale daje też czas na przygotowanie się do zmiany pracy, wysłanie CV, chodzenie na rozmowy i uporządkowanie spraw. Dlatego okres wypowiedzenia to nie tylko czas do końca pracy, ale też czas, który możesz wykorzystać na zaplanowanie kolejnego kroku.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia

Są sytuacje, w których umowa o pracę kończy się natychmiast i nie ma żadnego okresu wypowiedzenia (z inicjatywy pracownika również). Jeśli spotyka Cię coś takiego, to zwykle jest to bardzo stresujące, bo z dnia na dzień tracisz pracę i często nie wiesz, czy pracodawca miał do tego prawo.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia może nastąpić w kilku sytuacjach:

• z winy pracownika, czyli tzw. zwolnienie dyscyplinarne, np. w przypadku ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych,

• z winy pracodawcy, np. gdy pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia albo poważnie narusza swoje obowiązki,

• z przyczyn niezależnych od stron, np. przy długotrwałej niezdolności do pracy.

W takiej sytuacji stosunek pracy kończy się od razu, w dniu wskazanym w piśmie. Nie ma okresu wypowiedzenia, nie ma już obowiązku przychodzenia do pracy, ale nadal pracodawca musi rozliczyć się z Tobą z wynagrodzenia, urlopu i wydać świadectwo pracy.

W przypadku rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, które nastąpiło z winy pracodawcy, pracownik może dodatkowo domagać się odszkodowania. Z kolei jeśli dostałeś zwolnienie dyscyplinarne i uważasz, że było niesłuszne, masz prawo odwołać się do sądu pracy. Na takie odwołanie jest określony czas, dlatego w takiej sytuacji nie warto odkładać tego na później i dobrze jest jak najszybciej sprawdzić, jakie masz możliwości.

Powody zwolnienia z pracy

Utrata pracy bardzo rzadko bierze się znikąd i zwykle za wypowiedzeniem stoi jakaś konkretna przyczyna. Jeśli chcesz zrozumieć swoją sytuację albo po prostu wiedzieć, w jakich przypadkach pracodawca może zakończyć Waszą wspólną historię, warto poznać najczęstsze powody rozwiązania umowy o pracę. Prawo pracy dopuszcza różne przesłanki, ale nie każdy powód oznacza to samo i nie każdy obciąża pracownika.

Do najczęstszych powodów rozwiązania umowy o pracę należą:

• Likwidacja stanowiska pracy – to sytuacja, w której firma usuwa dane stanowisko z organizacji, np. przez reorganizację, automatyzację albo zamknięcie działu. W takiej sytuacji przyczyna nie leży po stronie pracownika, tylko po stronie pracodawcy.

• Redukcja etatów lub problemy finansowe firmy – jeśli firma traci klientów, ogranicza koszty albo przechodzi restrukturyzację, może zwalniać pracowników. To również jest przyczyna leżąca po stronie pracodawcy, a nie pracownika.

• Niezadowalające wyniki pracy – pracodawca może rozwiązać umowę, jeśli pracownik nie wykonuje obowiązków na oczekiwanym poziomie, popełnia dużo błędów albo nie realizuje celów. W takiej sytuacji przyczyna leży po stronie pracownika, ale pracodawca powinien być w stanie udokumentować nieefektywność pracownika, np. ocenami okresowymi, mailami, upomnieniami.

• Zawiniona przez pracownika utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy – dotyczy to np. kierowcy, który stracił prawo jazdy, księgowego, który utracił uprawnienia, czy pracownika ochrony bez licencji. W takiej sytuacji pracownik nie może dalej wykonywać pracy, więc umowa może zostać rozwiązana. Przyczyna zazwyczaj leży po stronie pracownika, chyba że utrata uprawnień nastąpiła z przyczyn od niego niezależnych.

• Długotrwała nieobecność w pracy – jeśli pracownik przez długi czas przebywa na zwolnieniu lekarskim, pracodawca w pewnym momencie może rozwiązać umowę. Nie jest to traktowane jako wina pracownika, tylko jako przyczyna niezależna od obu stron.

• Naruszenie obowiązków pracowniczych – np. notoryczne spóźnienia, niewykonywanie poleceń służbowych, łamanie regulaminu pracy. W takiej sytuacji przyczyna leży po stronie pracownika i zwykle wcześniej pojawiają się upomnienia lub nagany.

• Utrata zaufania do pracownika – to dość częsta przyczyna w wypowiedzeniach, zwłaszcza na stanowiskach związanych z odpowiedzialnością, finansami lub dostępem do ważnych informacji. Taka przyczyna również leży po stronie pracownika, ale pracodawca musi umieć ją uzasadnić konkretną sytuacją.

• Zmiany organizacyjne w firmie – np. zmiana struktury firmy, przeniesienie działu do innego miasta, zmiana profilu działalności. To przyczyna leżąca po stronie pracodawcy.

• Konflikt w miejscu pracy utrudniający dalszą współpracę – jeśli konflikt jest poważny i długotrwały, pracodawca może uznać, że dalsza współpraca nie jest możliwa. To może być przyczyna leżąca po stronie pracownika, pracodawcy albo obu stron, w zależności od sytuacji.

• Ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych – np. przyjście do pracy pod wpływem alkoholu, kradzież, ujawnienie tajemnicy firmy, poważne naruszenie zasad bezpieczeństwa. W takiej sytuacji mówimy zwykle o zwolnieniu dyscyplinarnym, a przyczyna leży po stronie pracownika.

To, z jakiego powodu rozwiązano umowę, ma duże znaczenie nie tylko dla Ciebie psychicznie, ale też formalnie. Od przyczyny może zależeć np. prawo do odprawy, możliwość odwołania się do sądu pracy czy to, jak rozwiązanie umowy będzie wyglądało w świadectwie pracy. Dlatego zawsze warto dokładnie przeczytać wypowiedzenie i sprawdzić, jaka przyczyna została w nim wpisana.

💡 Przeczytaj też: Czy kara pozbawienia wolności oznacza automatyczne zwolnienie z pracy? Sprawdź przepisy!

Rozwiązanie umowy o pracę a Kodeks pracy

W momencie, gdy dostajesz wypowiedzenie albo podpisujesz porozumienie, łatwo pogubić się w tym, co jest zgodne z prawem, a co nie. Dlatego warto wiedzieć, że kwestie rozwiązania umowy o pracę są dokładnie opisane w Kodeksie pracy, a najważniejsze zasady znajdują się w art. 30.

Najważniejszy przepis mówi wprost, w jaki sposób może zostać rozwiązana umowa o pracę:

Art. 30 § 1 Kodeksu pracy:

Umowa o pracę rozwiązuje się:

• na mocy porozumienia stron;

• przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia;

• przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia;

• z upływem czasu, na który była zawarta.

W dalszej części tego artykułu Kodeks pracy doprecyzowuje kilka bardzo ważnych kwestii. Przede wszystkim wypowiedzenie albo rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia musi mieć formę pisemną (podania o rozwiązanie umowy). Jeśli pracodawca przekazuje Ci informację ustnie, np. na spotkaniu, to z punktu widzenia prawa to jeszcze nie jest skuteczne wypowiedzenie.

Kodeks pracy nakłada też na pracodawcę konkretne obowiązki. Jeśli pracodawca wypowiada umowę na czas określony lub nieokreślony albo rozwiązuje ją bez wypowiedzenia, musi:

• wskazać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy,

• poinformować Cię o prawie odwołania do sądu pracy.

To bardzo ważne, bo wiele osób nie wie, że jeśli w wypowiedzeniu nie ma podanej przyczyny albo nie ma pouczenia o możliwości odwołania się do sądu, dokument może być wadliwy. W takiej sytuacji pracownik ma prawo zakwestionować wypowiedzenie w sądzie pracy.

Znajomość tego jednego artykułu z Kodeksu pracy często pozwala spokojniej podejść do całej sytuacji, bo widzisz, że rozwiązanie umowy to nie jest czyjaś dobra wola, tylko procedura, która musi odbyć się według konkretnych zasad. Jeśli te zasady wypowiedzenia umowy nie zostały zachowane, masz prawo się bronić.

Okres wypowiedzenia – ile trwa i od czego zależy?

Długość okresu wypowiedzenia to jedna z pierwszych rzeczy, które sprawdza się po złożeniu wypowiedzenia albo po otrzymaniu go od pracodawcy. Od tego zależy, ile jeszcze potrwa Twoja umowa, ile czasu masz na znalezienie nowej pracy i kiedy dokładnie skończy się stosunek pracy. Zależne jest to najczęściej od stażu pracy pracownika.

Najważniejsze zasady dotyczące okresu wypowiedzenia wynikają wprost z Kodeksu pracy:

Art. 34 Kodeksu pracy:

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na okres próbny wynosi:

• 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni;

• 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie;

• 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Art. 36 § 1 Kodeksu pracy:

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

• 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;

• 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;

• 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Zasada jest prosta: im dłużej pracujesz u danego pracodawcy, tym dłuższy masz okres wypowiedzenia. Ma to chronić obie strony. Pracownik ma czas na znalezienie nowej pracy, a pracodawca ma czas na znalezienie kogoś na Twoje miejsce i przekazanie obowiązków.

Warto pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• okres wypowiedzenia liczony w tygodniach kończy się w sobotę,

• okres wypowiedzenia liczony w miesiącach kończy się w ostatnim dniu miesiąca,

• w czasie okresu wypowiedzenia nadal pracujesz i otrzymujesz wynagrodzenie,

• pracodawca może zwolnić Cię z obowiązku świadczenia pracy, ale nadal musi wypłacać wynagrodzenie,

• strony mogą ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy, ale nadal będzie to rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem.

Okres wypowiedzenia to nie jest tylko czekanie do końca umowy. To czas, który możesz wykorzystać na uporządkowanie spraw, wykorzystanie urlopu, przygotowanie dokumentów i spokojne szukanie nowej pracy. Dlatego dobrze wiedzieć, ile dokładnie trwa i jakie masz w tym czasie prawa.

💡 Przeczytaj też: Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony – jak działa ten mechanizm prawny?

Odprawa za zwolnienie z pracy

Utrata pracy często oznacza nie tylko stres, ale też bardzo konkretne pytanie: z czego się teraz utrzymać, zanim znajdziesz coś nowego. Właśnie w takich sytuacjach pojawia się temat odprawy, ale nie każdy pracownik ma do niej prawo, dlatego warto wiedzieć, kiedy odprawa się należy.

Odprawa przysługuje przede wszystkim wtedy, gdy zwolnienie następuje z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, a nie pracownika. Chodzi np. o likwidację stanowiska, redukcję etatów, restrukturyzację firmy albo problemy finansowe pracodawcy. W takiej sytuacji pracownik traci pracę nie ze swojej winy, dlatego przepisy przewidują dodatkowe zabezpieczenie finansowe.

Prawo do odprawy zależy od kilku warunków:

• firma zatrudnia co najmniej 20 pracowników,

• rozwiązanie umowy następuje z przyczyn niedotyczących pracownika,

• umowa została rozwiązana przez pracodawcę za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron z inicjatywy pracodawcy.

Wysokość odprawy zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi:

• jednomiesięczne wynagrodzenie, jeśli pracowałeś krócej niż 2 lata,

• dwumiesięczne wynagrodzenie, jeśli pracowałeś od 2 do 8 lat,

• trzymiesięczne wynagrodzenie, jeśli pracowałeś ponad 8 lat.

Warto też wiedzieć, że wysokość odprawy jest ograniczona ustawowo i nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Odprawa nie przysługuje, jeśli:

• sam złożyłeś wypowiedzenie,

• rozwiązanie umowy nastąpiło z Twojej winy, np. w trybie dyscyplinarnym,

• firma zatrudnia mniej niż 20 pracowników.

Jeśli nie masz pewności, czy odprawa Ci się należy, sprawdź przede wszystkim, jaka jest przyczyna rozwiązania umowy i ilu pracowników zatrudnia firma. To są dwa najważniejsze czynniki, które decydują o prawie do odprawy.

Zwolnienie z pracy a prawa pracownika

Utrata pracy to moment, w którym łatwo poczuć, że nie masz już żadnego wpływu na sytuację, a wszystkie decyzje należą do pracodawcy. W rzeczywistości nawet po wypowiedzeniu nadal masz konkretne prawa i pracodawca musi ich przestrzegać aż do samego końca stosunku pracy.

W okresie wypowiedzenia pracownik nadal ma swoje prawa, w szczególności:

• prawo do wynagrodzenia do ostatniego dnia pracy,

• prawo do wykorzystania urlopu wypoczynkowego,

• prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jeśli nie uda się go wykorzystać,

• prawo do dni wolnych na poszukiwanie pracy, jeśli wypowiedzenie złożył pracodawca,

• prawo do świadectwa pracy,

• prawo do odwołania się do sądu pracy,

• prawo do odprawy, jeśli zwolnienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Warto wiedzieć, że dni wolne na poszukiwanie pracy przysługują tylko wtedy, gdy to pracodawca wypowiada umowę. Wymiar tych dni zależy od długości okresu wypowiedzenia:

• 2 dni robocze przy 2-tygodniowym i 1-miesięcznym okresie wypowiedzenia,

• 3 dni robocze przy 3-miesięcznym okresie wypowiedzenia.

Pracodawca ma też obowiązek wydać świadectwo pracy najpóźniej w dniu zakończenia umowy. To bardzo ważny dokument, ponieważ jest potrzebny do ustalenia uprawnień u kolejnego pracodawcy albo przy rejestracji w urzędzie pracy.

Jeśli masz wątpliwości, czy Twoje zwolnienie było zgodne z prawem, masz prawo odwołać się do sądu pracy. Pracodawca powinien poinformować Cię o tym w wypowiedzeniu, ale nawet jeśli tego nie zrobił, nadal masz takie prawo. W takiej sytuacji warto działać szybko, bo na odwołanie do sądu pracy jest określony termin.

Kiedy pracodawca nie może zwolnić pracownika?

Nie każdy wie, że są sytuacje, w których pracownik jest objęty szczególną ochroną i pracodawca nie może go zwolnić, nawet jeśli chciałby zakończyć współpracę. Takie przepisy mają chronić osoby, które znajdują się w trudniejszej sytuacji życiowej albo są w szczególnym momencie zatrudnienia.

Pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć umowy o pracę:

• w czasie urlopu pracownika,

• w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, np. zwolnienia lekarskiego,

• w czasie ciąży oraz urlopu macierzyńskiego,

• w czasie urlopu ojcowskiego i rodzicielskiego,

• w okresie przedemerytalnym, czyli na 4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego, jeśli staż pracy pozwala na uzyskanie emerytury,

• w czasie urlopu wychowawczego,

• w czasie odbywania służby wojskowej.

Ta ochrona nie jest jednak absolutna. W niektórych sytuacjach pracodawca nadal może rozwiązać umowę, np. w przypadku:

• likwidacji firmy,

• ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,

• ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, czyli zwolnienia dyscyplinarnego.

Warto zapamiętać jedną ważną rzecz. Ochrona przed zwolnieniem dotyczy najczęściej wypowiedzenia umowy, ale nie zawsze chroni przed rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. To oznacza, że nawet osoba objęta ochroną nie może bezkarnie naruszać obowiązków pracowniczych, bo w skrajnych sytuacjach pracodawca nadal może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym. Jeśli jesteś w jednej z tych sytuacji i mimo to dostałeś wypowiedzenie, warto dokładnie sprawdzić, czy było ono zgodne z przepisami, bo możliwe, że pracodawca nie miał prawa go wręczyć.

Jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę?

Otrzymanie wypowiedzenia nie zawsze oznacza, że wszystko jest już przesądzone i nie da się nic zrobić. Jeśli masz poczucie, że zwolnienie było niesprawiedliwe, niezgodne z przepisami albo podana przyczyna jest nieprawdziwa, możesz odwołać się do sądu pracy.

Odwołanie od wypowiedzenia składa się do sądu pracy właściwego dla siedziby pracodawcy albo miejsca wykonywania pracy. Masz na to określony czas:

• 21 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia,

• 21 dni od dnia rozwiązania umowy, jeśli umowa została rozwiązana bez wypowiedzenia.

W odwołaniu możesz żądać:

• przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach,

• odszkodowania,

• uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, jeśli okres wypowiedzenia jeszcze trwa.

W dokumencie do sądu należy podać:

• dane pracownika i pracodawcy,

• informację, że składasz odwołanie od wypowiedzenia,

• czego się domagasz,

• uzasadnienie, czyli dlaczego Twoim zdaniem wypowiedzenie jest niezgodne z prawem lub nieuzasadnione,

• podpis pracownika.

Wiele osób boi się sądu pracy, ale postępowanie w takich sprawach jest uproszczone, a pracownik jest w pewnym stopniu chroniony przez przepisy. Jeśli wygrasz sprawę, sąd może przywrócić Cię do pracy albo przyznać odszkodowanie.

Najważniejsze jest to, żeby nie przegapić terminu na złożenie odwołania. Jeśli minie 21 dni, odzyskanie tej możliwości jest bardzo trudne, dlatego w takiej sytuacji najlepiej działać od razu, nawet jeśli nie masz jeszcze wszystkich dokumentów i informacji.

💡 Przeczytaj też: Zwolnienie z pracy za pomówienia – czy plotka może skutkować rozwiązaniem umowy?

Rozwiązanie umowy o pracę – najczęściej zadawane pytania

Czy pracodawca może zmienić warunki pracy albo płacy zamiast zwolnienia?

Zdarza się, że zamiast zwolnienia pracodawca proponuje nowe warunki, np. inne stanowisko albo zmianę wysokości wynagrodzenia. Odbywa się to poprzez tzw. wypowiedzenie zmieniające. Jeśli nie zgodzisz się na nowe warunki, umowa rozwiąże się po okresie wypowiedzenia. W takiej sytuacji przyjmuje się, że to pracodawca wypowiedział umowę.

Czy można rozwiązać umowę w czasie trwania umowy na czas określony?

Wiele osób myśli, że umowy na czas określony nie da się wcześniej zakończyć. Tymczasem w czasie trwania umowy na czas określony można ją rozwiązać:

• wypowiedzeniem za porozumieniem stron,

• za wypowiedzeniem,

• bez wypowiedzenia w określonych sytuacjach.

To oznacza, że taka umowa nie zawsze musi trwać do dnia wskazanego w umowie.

Co oznacza ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych?

To jedna z najpoważniejszych przyczyn rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych to np.:

• przyjście do pracy pod wpływem alkoholu,

• nieusprawiedliwiona nieobecność,

• odmowa wykonania polecenia służbowego,

• ujawnienie poufnych informacji,

• działanie na szkodę pracodawcy.

W takiej sytuacji pracodawca może uznać, że dalsza współpraca nie jest możliwa, bo zachowanie pracownika uniemożliwia dalsze zatrudnianie na danym stanowisku.

Czy pracodawca zawsze musi podać powód zwolnienia?

Jeśli masz umowę na czas określony lub nieokreślony, pracodawca musi wskazać konkretną przyczynę wypowiedzenia albo rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Powinna to być rzeczywista i konkretna okoliczność uzasadniająca rozwiązanie umowy, a nie ogólne stwierdzenie bez wyjaśnienia sytuacji.

Czy po zwolnieniu należy się jakieś dodatkowe wynagrodzenie?

Po zakończeniu umowy pracodawca musi rozliczyć się z Tobą ze wszystkich należności. Obejmuje to m.in.:

• wynagrodzenie za przepracowany czas,

• ekwiwalent za niewykorzystany urlop,

• ewentualną odprawę,

• inne składniki wynagrodzenia, jeśli wynikały z umowy lub regulaminu.

Wszystkie te świadczenia powinny zostać wypłacone w terminie wypłaty wynagrodzenia obowiązującym w firmie.